Stop, de maagden zijn op!

Cultuurcritische kanttekeningen rond de ‘cartoonsaga’

In het breed palet van meningen rond de Deense cartoonaffaire, door sommige onheilsprofeten als het begin van de IIIde wereldoorlog aanzien, kwamen verrassend weinig analyses aan bod rond de culturele achtergronden zelf,- de roots van het conflict.Vanwaar de moslimhaat tegen beeld en karikatuur? Vanwaar onze Westerse hang naar ironie en relativiteit? Waarom willen wij alles grappig vinden en moet iedereen, zelfs de grootste oetlul, een mening hebben en die ook nog verkondigen? Dit gaat namelijk over identiteit, traditie en waardenstelsels. Tegelijk moet het probleem tot een antropologisch-menselijke schaal worden teruggebracht: zowel religie als humor zitten ergens in onze hersenen, zijn dus universeel. De vraag is vooral of er verbindingskanalen tussen beide bestaan. Een korte reflectie.

 Lees het artikel.

De dubbele bodems van de rechtsstaat

Over macht, elites en geheimtalen

Justitie wil weer ‘begrijpelijk’ en aaibaar overkomen, dichter bij de mensen staan, en dat is goed nieuws. Gedaan met norse magistraten en vonnissen in stadhuistaal, ‘gelet op’, gezien dat’, ‘in hoofde van’…  Na de ‘Witte Mars’ en de idemkleurige ridders ging het ook allemaal veranderen,- de gerechtelijke achterstand vandaag is nog nooit zo groot geweest en de verjaringstruc werkt perfect met een goede advocaat.  Het nieuwe Antwerpse Justitiepaleis ging een toonbeeld zijn van nederigheid, justitie-dicht-bij-de-mensen en blablabla,- het resultaat is ondertussen gekend: een modernistische mastodont die het Brusselse Poelaertpaleis overtreft. Veel interessanter dan zich te verkijken op de face-lifts, is dan ook om te analyseren hoe het gerecht in de coulissen functioneert, en hoe de discrete maatschappelijk-culturele verbindingslijnen lopen tussen establishment, misdaadmilieu en politiek theater.  Een verkenning van de ingewanden van dat wat zich sinds de jaren ’80 de ‘rechtsstaat’ is gaan noemen…

Lees het artikel.

Architectuur van de mensenstad

Een pleidooi voor traagheid

Sinds de tweede helft van de 19^de eeuw gelden verandering en vooruitgang als dé kenmerken van onze beschaving. De homo sapiens beschouwde zichzelf min of meer als de apotheose van een trage, biologische evolutie over miljoenen jaren,- tot ‘cultuur’ een parallel proces op gang had gebracht, vele malen sneller dan de evolutie: de geschiedenis. Zo ontstond de 18^de eeuwse liberale maatschappijvisie: vooruitgang dankzij suksesrijke beheersingsmodellen van de soort die deze planeet domineert en ook onderling oorlogjes blijft uitvechten. Wat in de natuur nog als een ‘blind’ selectiemechanisme gold, wordt bij de mens een systeem van het maatschappelijk optimum, dat zich realiseert in efficiënte netwerken van de ruil, uitwisseling en wedijver. Lees het artikel.