‘De dichters smelten van vreugd’ en plezier…’: Vlaanderen na 8 Oktober

Hoe het cultureel establishment zijn overwinning op het klootjesvolk viert

De lokale verkieclaus-verhofstadt.jpegzingsuitslagen zijn wat ze zijn: de verwachte afstraffing voor blauw, en winst voor het Vlaams Belang, dat evenwel SP.A in Antwerpen niet van de troon kon stoten. De middeleeuwse zegekreten (‘het beest is verslagen’) waren alvast niet van de lucht. Patrick Janssens had er wel een flink deel van zijn coalitiegenoten en oude strijdmakkers voor moeten oppeuzelen, maar een kniesoor die daar op let.

In de avondlijke euforie van die verkiezingszondag speelden zich echter ook buiten het SP.A-hoofdkwartier enkele merkwaardige taferelen af, die veelbetekenend zijn voor de reële politiek-culturele kloof die Vlaanderen kenmerkt. Toen bekend raakte dat Patrick de burgemeesterssjerp mocht houden, liep de Grote Markt vol met schoon volk dat men normaal alleen op filmfestival-premières en sjieke cocktail-party’s tegenkomt. Uiteraard de idolen van progressief-links zoals Tom Barman, Luc Tuymans, Jan Decleir en Tom Lanoye, maar ook de gepensioneerde dichter en eeuwige nobelprijs-kandidaat Hugo Claus kwam daar zowaar aangesleft. Onwaarschijnlijk tafereel, live door de VRT gefilmd rond halftien: de hoogbejaarde letterkundige stak een sigaret op (‘verboden door de dokter, maar vandaag moet het kunnen’), hoestte, leunde op zijn jonge vrouw (en ze gaan met hunne boerinnen op zwier), en stak dan een soort scheldtirade af, op Filip Dewinter en het Belang uiteraard, maar eigenlijk ook op het 33% domme plebs dat toch ‘fout’ gekozen had en zich nu in zijn eigen stront zat te wentelen. Een beschonken literaire coryfee die tussen de ploppende champagneflessen door nog wat mestkevers kwam doodtrappen. Genant,- ik kreeg plots een plaatsvervangend gevoel van schaamte.

 

Antwerpen, bezette stad?

In de aanloop naar de verkiezingen had het cultureel establishment (artiesten, schrijvers, journalisten, academici…) zich inderdaad geen moeite bespaard om het klootjesvolk de les te lezen en te zeggen voor wie het alvast niét mochten stemmen. Het leek wel een orgie van het goed geweten, gecultiveerd door de nieuwe kapitaalkrachtige elite die de dure herenhuizen en lofts van het Antwerpse Zuid heeft ingepalmd (waar je overigens zelden een allochtoon zal tegenkomen).

De toon werd gezet met de gratis 01.10 concerten van Tom Barman, aangevuld met waarschuwend sirenegeloei van Luc Tuymans: ‘Let op, kleine man, niet buiten de lijntjes kleuren!’. Op vrijdag 6 Oktober, twee dagen voor de lokale verkiezingen, verscheen in De Standaard een paniekerige ‘Oproep aan het lokale beleid’ vanwege Kunst en Democratie, ondertekend door een hele rist van die wereldverbeteraars, met de subliminale waarschuwing aan het adres van Jan Modaal om zich electoraal een beetje te gedragen. Het absolute dieptepunt werd diezelfde vrijdagavond bereikt, toen Tom Naegels, huisintellectueel van De Standaard en medeondertekenaar van de brief, ’s avonds op de VRT-verkiezingsuitzending aan alle proteststemmers de raad gaf om gewoon blanco te stemmen. Tja, wat voor een soort gemediatiseerde kermisdemocratie is dit eigenlijk? Hebben de achtbare leden van het kunstenaarsgild schrik van de ‘Onbekende Vlaming’? Ja dus. 33% Antwerpenaren kruipt nu in zijn schelp, met een nog grotere haat, niet zozeer tegen allochtonen, maar vooral tegen de nieuwe elite die haar bruggehoofd aan de Zuidkant heeft gevestigd. Antwerpen, bezette stad? Het begint erop te lijken.

 

Naderbekeken is de bemoeizucht van het culturele establishment tegenover het stemgedrag van de onbekende Vlaming zelfs geen morele kwestie; ze is veeleer ingegeven door het opportunistisch streven naar een behoud van status en privileges: de stadsdichters willen zekerheid en aanzien, geen rotte eieren. Het ‘volk’ is daarin een onbepaalbare factor, vooral sinds het voor een regime-vijandige partij stemt en dus tegen de politiek-culturele constellatie waarin voornoemde intellectuelen de dienst uitmaken. Onderhuids speelt bij die elite immers een groeiende frustratie dat de ‘gewone man’ geen pap meer lust van het gesubsidieerd kunstenbedrijf en evenmin van het begeleidende mediacirkus: de gewone Vlaming –en a fortiori de doorsnee-Antwerpenaar- is een vat vol tegenstellingen, labiel, chaotisch, hardleers, eigenzinnig, onbetrouwbaar. Bij ‘progressieve journalisten’ –en zowat iedereen op de redacties van De Standaard en de Morgen wil zo genoemd worden, behalve barones Mia Doornaert- is die frustratie zeer acuut: hoe sterk er ook op het geweten van Jef Klak wordt ingewerkt, hij blijft zich gedragen als een onvoorspelbaar, nukkig kind. De peilingen tonen niet wat er leeft, de burger heeft een verborgen agenda. De 01.10-concerten van Tom Barman, de alarmsirenes van Luc Tuymans, de waarschuwingen van deze of gene B.V., het glijdt allemaal op Jan Modaal af als regendruppels op een oliejekker. Hij zit op een voor hen onbereikbare golflengte, stemt instinctief, kijkt naar VTM of zapt, is niet voor rede vatbaar, en boycot zelfs de peilingen door ‘weet niet’ te mompelen en dan achteraf toch zijn zin te doen. Het is de blubberige onderlaag van de samenleving zoals de politiek-incorrecte cineast Guy Lee Thys (een witte raaf  in het intellectuele landschap) hem tekent in zijn film ‘Kassablanka’. Die subcultuur van ‘domme, slechte Vlamingen’, waar de familie Van Loock toe behoort, is een nachtmerrie geworden voor het cultureel establishment, dat met groeiende ergernis de partij demoniseert  die een onaangenamen Kulturfeindlichkeit uitstraalt, maar die blijkbaar wél kan communiceren met die man-in-de-straat, en daar zelfs geen reclamebureau voor nodig heeft.

Zo ontstond een liefde-haat-verhouding tussen elite en massa, met de Antwerpse anti-establishment-partij als permanente stoorzender en katalysator van burgerlijke ongehoorzaamheid. De modern-progressistische cultuur kan blijkbaar niet meer om met irrationele, instinctmatige grondstromen in onze samenleving, dat wat Nietzsche het ‘Dionysische’ heeft genoemd. Ze reduceert ze tot kansarmoede en politieke onbekwaamheid. Deze zwartbruine lavastromen, die men o.m. terugvindt in de niet-salonfähige poëzie van de Antwerpenaar en flamingantische activist Paul Van Ostaijen, zijn gevaarlijk, eigenzinnig en vrijwel onrecupereerbaar: ze gaan vooral over wat leeft in de onderbuik, het ‘subversieve’, in de oorspronkelijke betekenis van dat woord: tijd om de sirenes te laten loeien en de brandweer erbij te halen.

‘Politiek-correct’: voor vorst en vaderland

De ‘slechte Vlaming’ moet dus heropgevoed worden, of uitgedreven naar het platteland. Hij past niet in de stedelijke face-lifts die her en der op touw worden gezet, maar ook niet in de hygiënecultuur van het paarse optimisme. In deze saneringsoperatie gedraagt de culturele sector zich zonder meer als een gezagstrouw en systeembevestigend aanhangsel van de politieke macht. Het drama in de kloofvorming is inderdaad, dat heel dat cultureel establishment, waarvan het Claus-optreden maar een hilarisch voorbeeld was, geabsorbeerd lijkt door braaf-burgerlijke fatsoensnormen met een behoorlijke dosis hypocrisie, beter bekend onder de verzamelnaam ‘politiek-correct denken’.

Figuren als Tom Lanoye of Ramsey Nasr zijn allerminst eigenzinnige diepgravers die het systeem in vraag stellen en alles omwoelen,- het zijn eerder behaagzieke trend-intellectuelen met een hoge aaibaarheidsfactor, die de huik naar de wind hangen. Ze zoeken de mainstream en het gemakkelijk applaus bij gelijkgezinden, en wagen zich nooit buiten de krijtlijnen van de modern-progressistische rethoriek zoals die vooral door De Morgen wordt beoefend.

Tussen het culturele en het politieke establishment hebben zich mettertijd ragfijne netwerken ontsponnen, met als eerste bedoeling: het in stand houden van de kadukke Belgische constructie waarin de elites hun privileges kunnen behouden. Altijd speelt de monarchie hier discreet maar consequent haar rol van recupererende kracht. Zo komt het dat de modieuze rebel Hugo Claus geridderd is in de Leopoldsorde, en dat de zogenaamd controversiële Jan Fabre het plafond van het koninklijk paleis mag beschilderen. Dat de ‘links-progressieve’ choreografe Anna-Theresa de Keersmaeker zich barones mag noemen. En dat ex-premier Wilfried Martens, uitvinder van de volmachtenregering die ons anno 1985 in ’t geniep opzadelde met de Amerikaanse kruisraketten, door het theaterhuis NTG een soort apologie aangeboden krijgt. Enzoverder. Deze subtiele netwerkvorming tussen politiek en cultuur is een hoeksteen van het huidige regime. Het Belgische staatsraison van de compromissen, de hele en halve leugens, de face-lifts en schijnvertoningen, de zachte corruptie en de compensaties, heeft zichzelf op die manier heiligverklaard. De keerzijde van de medaille is een versmalling van het publiek debat, een drastische beperking van de vrijemeningsuiting, de creatie van nieuwe taboes in naam van de ‘verdraagzaamheid’, met o.m. het ‘Centrum voor Gelijke Kansen’ als waakhond. België overleeft dankzij lege rethoriek, werkelijkheidsontkenning, intellectuele lafheid, cirkelredeneringen en taboes. Van de dader van een steekpartij mag men niet zeggen dat hij van Marokkaanse origine is. Lachen met Prins Filip of met halsstarrig Frans-sprekende inwijkelingen in de Brusselse rand is onbehoorlijk. Wie tegen de monarchie is, is extreem-rechts en racistisch. Het cordon sanitaire in vraag stellen is inciviek en anti-democratisch(!).  En wie deze vormen van postmoderne censuur onder de aandacht brengt, is sowieso een fascist.

De geleidelijke versmalling van het maatschappelijk debat tot enkele politiek-correcte mainstream-ideeën is tenslotte de overlevingsstrategie van een postmodern regime zonder ideologie, drijvend op een vaag ‘feel good’-elan. Dat een flink stuk van het cultuurbedrijf zich hieraan heeft vastgehaakt en een establishment op zich is geworden, is de voorbije weken weer eens pijnlijk duidelijk geworden. Het zal de ‘slechte Vlaming’ alleen maar in zijn vermoeden sterken dat dit soort cultuur aan hem niet besteed is. Sinds midden de jaren ’90, met Dutroux, de Witte Mars en de daaruit volgende regimecrisis als kantelpunt, is er wel degelijk in België, en vooral in Vlaanderen, een ‘volkse’, niet-gestructureerde vorm van kritische afstandelijkheid ontstaan tegenover media, cultuur én politiek, waardoor zowel de mediamarketeers, het cultureel establishment als de politieke klasse met de handen in het haar zitten. Dit fenomeen afdoen als ‘verzuring’ of ‘verrechtsing’ is zichzelf wat wijs maken. Het gaat om nieuwe manieren hoe mensen zelf hun mentaal territorium afbakenen, op zoek gaan naar de waarheid of de verhalen proberen in elkaar te puzzelen via het web en andere bronnen. Het levert alternatieve denkpistes op – onorthodox, soms zelfs schokkend-, die via krachtige spelers als de burger- en internetjournalistiek een ongekend soort democratie op poten zetten, buiten de klassieke media en de traditionele politiek om. In wezen is heel het ‘politiek-correct’ gedoe een reactionaire strategie om die bewegingen in te dammen, en het kritisch bewustzijn af te vlakken tot modieuze prietpraat. Oudgedienden van Mei ’68 als Hugo Claus vergissen zich dus schromelijk als ze applaudisseren voor dit postmodern Machiavellisme.

Dat een zogenaamd ‘oerconservatieve’ partij als het Vlaams Belang die revolte aanzwengelt, is natuurlijk een weergaloze ironie van de geschiedenis –of misschien wel het allerlaatste uitvloeisel van het Belgisch surrealisme-, maar het neemt niets weg van de kracht van die maatschappelijke kering zelf. Ze draait niet alleen rond het migrantenthema (dat is slechts een hefboom), maar ook rond generatiespanningen, conflicten tussen planetaire culturen en subculturen, publieke ruimte en microkosmos, het universele en het particuliere, vervreemding en eigenheid, de afkeer van grote institutionele complexen, het burn-out-gevoel of het besef van niet meer mee te tellen in een onmetelijk raderwerk, de implosie van wereldbeelden,- dat alles in het perspectief van een grote onvrede met een politieke rethoriek die de problemen minimaliseert en het onbehagen ‘wegcommuniceert’.

Moraal van het verhaal

Conclusie: de oogst is binnengereden, maar het gejuich rond Patrick Janssens zal snel verstommen. De Antwerpse straatvechterspartij zal nóg winnen, simpelweg omdat ze momenteel als enige in onze contreien de burgerlijke ongehoorzaamheid een stem geeft, in een tijdsgewricht waar de Belgische constructie met al haar institutionele aanhangsels op het punt staat te bezwijken. Misschien kan, helemaal aan de andere kant van het politieke centrum, de PvdA de fakkel eens overnemen (op voorwaarde dat ze het Belgisch fetisj kan opgeven), of moet Jef Sleeckx maar eens werk maken van zijn linkse anti-establishment-partij. Waarbij ook die averechtse Luc Versteylen, peetvader van Groen, een stevige impuls zou kunnen leveren.

Met de triomf van reclameman en strateeg Patrick Janssens is hoe dan ook de vermarkting van de klassieke democratie voltooid, een project dat zijn collega Noël Slangen had opgestart, onder het goedkeurend oog van de ‘waakzame’ intelligentsia, de ‘kritische’ media, en uiteraard de politieke klasse zelf. Niet te verwonderen dat ‘politiek-incorrect’ in Vlaanderen een geuzentitel geworden is…

Advertenties

24 Reacties op “‘De dichters smelten van vreugd’ en plezier…’: Vlaanderen na 8 Oktober

  1. voor dit soort reacties blijf ik thuis, sorry ; gelieve me uit uw mailing list te schrijven (geen idee hoe ik daar ooit beland ben trouwens).

    je zoekt een heleboel spoken waar er geen zijn. Er is helemaal geen scheiding tussen politiek correct en incorrect vlaanderen, zo zwart-wit is de scheiding. Je hoeft niet voor de monarchie te zijn om democratisch te zijn. Je hoeft niet voor Vlaanderen apart te zijn om iets te hebben tegen de monarchie. Je hoeft niet te ijveren voor het Blok omdat je het niet eens bent met de mediacultuur (integendeel zelfs). En wat je zeker niet mag doen, is het *geinformeerd* zijn van de burger via alternatieve wegen als het Internet overschatten. De burger zal alleszins niet méér geinformeerd geraken door te surfen naar de website van het Blok of naar weblogs als deze.

    Politiek incorrect zijn is een veel *populairder* woord dan je laat uitschijnen, en ik denk dat je dat zelf wel beseft. Ik denk dat je zelf genoeg beseft dat het gemakkelijker is een krachtig stukje tekst te schrijven door overal tégen te zijn, van alles de negatieve punten in te zien, en bovendien alle problemen op elkaar te werpen zodat het niet meer mogelijk is om door het bos de rotte bomen te zien.

    Het is trouwens niet je alleenrecht; de mensen die je voor waren met die techniek zijn net de gangbare media waar je zo tegen gekant bent (de Knack is een voorbeeld bij uitstek).

    Maar blijf gerust maar aanzwengelen, misschien komt er ooit nog een klank van.

  2. Velen die voor progressief willen doorgaan kleven aan de idealen van versleten protesten. Idolen ontstonden door hun enigzins dapper afbreken van de heilige huisjes van braaf Vlaanderen. Hun verworven pluche verdedigen ze door tegen de reeds lang afgebroken huisjes te blijven schoppen. Tot groot genoegen van hun argeloze bewonderaars. De zogenaamd 68-ers met hun volgelingen zijn vandaag verstard in datzelfde establishment waartegen het midden vorige eeuw goed schoppen was. De huidige resultaten van de maatschappelijke evolutie na ’40-’45 behoren voor hen bestendigd. Een ommezwaai vormt voor de gesettelden, en voor die uit hun hand eten, een bedreiging. Liever met volle buiken den bezem ten venster uitsteken dan een eerlijk gesprek met de andersdenken te betrachten.

  3. Hendrik De Jaegere

    Verbazingwekkende reactie. Wouter schijnt echt de cultuurkloof te onderschatten, ofwel heeft de postmoderne socialistische peptalk hem helemaal ingepakt. Vanmorgen nog ondervonden hoe pertinent de tekst van Johan wel was. Ik stond op de bus te wachten die niet kwam. Reden: actie van de Lijnchauffeurs die in bepaalde ‘probleemwijken’ niet meer durven rijden. Voor Patrick is er niks aan de hand. Ook niet als een fervente Blokwatcher zelf komt jammeren dat zijn zwangere dochter in elkaar geslagen is. Blijven schoppen tegen de heilige huisjes, Johan!

  4. Toch raar en beangstigend om steeds opnieuw te bemerken dat het progressistisch amalgaam van socialistische en liberale fossielen en spookgestalten, die de belgicistische machtscenakels bezielen, het échte neo-fascisme terug leven in blazen, en soft-totalitaire technieken uitoefenen… Maar is dat ooit anders geweest?

  5. Johan, verder doen, ge zijt goe bezig….

  6. Jammer dat klagen over pc-correct denken bij sommigen zo “mainstream” is geworden. Hopelijk beseffen alle klagers over pc-correct hun verantwoordelijkheid.

    VB als enige partij die “burgerlijke ongehoorzaamheid” een stem geeft: zulk een zin kon net zo goed uit een VB-pamfletje weggelopen zijn.

    Ik ben het ermee eens dat men niet lichtzinnig enthousiast moet zijn over “0810”, maar reacties als deze, evengoed als de pseudowetenschap van Jan Hertogen, vind ik sterk overdreven, en verbergen zelfs een soort afgunst.

    Was een Onafhankelijk Vlaanderen niet een neo-liberaal agenda-punt, dat tevens tot de kerntaken van het VB behoort? Inderdaad, niet alleen het VB zal op dit ogenblik zitten knarsentanden.

    Maar “0810” mag geen eenmalige uitzondering blijven, zoveel is duidelijk.

  7. Laten we het hoofd koel houden en deze discussie op niveau houden. Patrick Janssens is wellicht, neen, zo goed als zeker een beter burgemeester dan Dewinter. Maar de ruggegraat van Sanctorum’s stelling over het politiek-correct denken blijft overeind: de Belgische staat creëert een virtuele realiteit, ze is een ‘simulacre’, om een woord van de Franse filosoof Baudrillard te gebruiken.
    Het gaat erom, dat de massa een potentie in zich heeft om zich te verzetten tegen het rationeel-kabbelend discours dat door de macht, de media en de cultuurindustrie wordt geregisseerd. Er ontstaan dus ‘singulariteiten’, quasi-onverklaarbare erupties van mentale energie. Mensen die stemmen voor een partij maar dat aan niemand’s neus hangen. Protestpartijen die 30% van de stemmen halen en dan weer verdwijnen. Toevallig situeert dat fenomeen zich vandaag aan de ‘rechterzijde’, links is zo mak en soft als wat. Maar dat kan verkeren.
    Links of rechts, als we aan de dwang van een wereldwijde mediocriteit kunnen ontsnappen, zo stelt Baudrillard in “The Reversal of History”, als we onszelf de wierrook van de partijdemocratie kunnen besparen, kunnen gebeurtenissen nog iets van hun mystieke glorie, karakter, betekenis en singulariteit behouden. Daarin verwijst Sanctorum dus naar Nietzsche. Terecht, Baudrillard haalde zijn mosterd daar ook.
    Het VB is dus onverklaarbaar, dàt stoort het establishment. Onder een ‘onverklaarbare gebeurtenis’ moet men dan niet een beslissing, een verdrag, een regeringsperiode of een veldslag verstaan, maar de stille ommekeer van een krachtsverhouding, de toeëigening van een vocabulaire, het verval, de vergiftiging van een heerschappij door zichzelf ,en het ontstaan van broeinesten van verzet, die door de macht en het collaborerende intellect als ‘domheid’ gecatalogeerd worden, of paternalistisch beknuffeld als ‘kansarmoede’. Dat verwijst naar Guy Lee Thys’ film ‘Kassablanka’. Er is meer chaos nodig, niet minder. Het gaat hier om details en toevalligheden, zoals de fietsers die begin jaren zestig aan de “verkeerde” kanten van de Amsterdamse grachten gingen fietsen, hetgeen de voorbode was van grotere veranderingen (op een zeker moment gingen de Antwerpenaren hun vuilzakken op de verkeerde dag buitenzetten). Daarom moet men gebeurtenissen daar opsporen waar men ze het minst verwacht, waar zich geen geschiedenis lijkt af te spelen. Het gaat om het bewaren van de verstrooidheden die het leven kenmerken, bijkomstigheden, kleine afwijkingen, dwalingen, beoordelingsfouten en verkeerde berekeningen. Het cultureel-politiek establishment gruwt van dit soort duisternis: het wil controleren en gecontroleerd worden, gelukkig leven, positief, rustig, hygiënisch.
    Het probleem, en dat is misschien nog het ergerlijkste facet aan dat Belgisch-Vlaams cultureel establishment van de 0.10-acties, is dat deze brave lui Baudrillard en Houellebecq lezen en bewierroken. terwijl iemand zoals Sanctorum, die dat ook ontwikkelt, even briljant en geënt op onze politieke situatie, daarvoor verguisd wordt.
    Vlaanderen ontbreekt het aan allure, niveau, wat kan iemand zoals Johan Sanctorum hier nog doen?

    Anastasia M.
    Studente filosofie (RUG)

  8. Toch vreemd dat een artikel dat zo sterk het Johan Sanctorum-stempel zo’n gemengde reacties teweeg brengt. Het artikel is zeker niet pro-Vlaams Belang maar het biedt een verfrissende denkpiste aan.

    Overigens is het politiek incorrect denken nog altijd iets dat nog altijd zijn weg niet vindt naar het grote publiek. Het beste bewijs ervan waren net de 0110-concerten; 20.000 man om Tommy te steunen in zijn strijd.
    De Blokwatcher met zijn zwangere dochter daarentegen kreeg 5 minuten om zijn zegje te doen, waarbij tussendoor nog snel de boodschap werd meegegeven dat het ging om een geïsoleerd incident en dat het zeker niet mocht opgeblazen worden.

    Nu goed, niemand moet het eens zijn met meneer Sanctorum (hij zou het trouwens erg vinden) maar hij gooit een moeilijke maar broodnodige denkoefening op; verklaar het succes van het Vlaams Belang zonder de gebruikelijke denkpistes van verzuring en racisme te betreden.

    Overigens ben ik zeer blij dat ook de zelfverklaarde verlichtte intellectuelen (en in het bijzonder de overschatte Tom Barman en de politiek achterlijke Tom Lanoye) lik op stuk krijgen.

    Ten slotte zou ik graag nog even een (vertaalde) boodschap meegeven die ik heb gelezen op een affiche ergens in Brussel; “Er schuilt meer gevaar in de stilte van pantoffels dan in het lawaai van marcherende laarzen”. U mag zelf raden wat het betekent.

  9. I aknowledge the writings of I
    De pantoffel- en laarzenmetafoor zal ik onthouden.

    Anastasia kan beter zelf een blog beginnen, kwestie van de meester niet te moeten overtreffen.

    En Johan Johan Sanctorum blijft de meester.

  10. sanctorum heeft in de grond groot gelijk. in 1991, na de eerste Zwarte Zondag, met winst voor ROSSEM en Vlaams Blok, zag me een veel grote rgevaar in het linkse populisem van Van Rossem dan in het extreem-rechtse Vlaams Blok. Van Rossem werd da ook vakkundig uitgeschakeld, zij het dat hij “hen” daar alle kansen en gelegenheden toe bood.

    Behalve door ons zelf (Eric Rosseel Het Negende Leven van Jean Pierre Van Rossem. VUBPress, 1993) is het ROSSEM fenomeen nooit onderzoch tgeworden. De Leuvense politicolgen (plus Kris Deschouwer etc.) gaven het Vlaams Blok tenminste nog de eer dat het onderzocht kon worden, m.a.w. dat er bij de overheid geld kon gevonden worden om een paar interviewers de straten van Vlaanderen op te sturen en een bijverdienste te bezorgen. Van Rossem was geen onderzoek waard, werd zelfs niet een groet toen wij samen met hem een studiedag van deze politicolgen bijwoonden. (Wij hadden bij de jeugd wel een empirisch onderzoek naar ROSSEM én VB bij de jeugd gedaan, voor zover ik me herinner in alle Brusselse scholen hoger onderwijs, moet het nakijken. Niemand heeft ons onderzoek ernstig genomen: het is wel in internationale vaktijdschriften verschenen.
    Het lot van Van Rossem was immers al bezegeld. Het lot van een populist die bovendien beter kon schrijven dan de meeste van de idolen van de Vlaamse Letteren. Daar is de kapitale fout (“fout”, afhankelijk vanuit wiens perspectief je het bekijkt) gebeurd. De 8% van het linkse libertijnse populisme was veel gevaarlijker voor het régime dan de 12% van het Vlaams Blok.

  11. Ik heb met veel interesse zowel het stuk van Santorum als de reacties (zeker die van Anastasia) gelezen. Het kan boeiend zijn de stemuitslag van de grootste stad van Vlaanderen (Antwerpen) met die van de tweede grootste stad van Vlaanderen (Gent) te vergelijken. In Gent wint zowel de burgemeesterspartij (sp.a) als de linkse oppositie (Groen!), terwijl het Vlaams Belang twee zetels verliest in de gemeenteraad. En de Gentse centrum-VLD (niet te vergelijken met de Antwerpse rechse VLD) behoudt haar zetels van 2000. In een algemeen verrechtsend klimaat krijg je in de Arteveldestad dus een electorale verschuiving naar links.

    Vraag me niet om vier dagen na de verkiezingen hier dé verklaring voor te geven, want analyse vraagt distantie.

    Wat boeiend is aan Gent is de intense stedelijke debatcultuur (nog nooit zoveel verkiezingsdebatten georganiseerd gezien als in 2006), sterke actiegroepen (bvb. de actiegroep Buitensporig rond de ontwikkeling van de site Sint-Pietersstation) en een uniek alternatief en kritisch stadsmagazine TiensTiens (zie http://www.tienstiens.org) dat op gedegen wijze de pijnpunten van het Gentse beleid durft én kan blootleggen. Ook de meer dan tien onafhankelijken op de Groen! verkiezingslijst (bvb. Jenny Walry, Ben Benaouisse, Ludo De Brabander) toont een kritische inzet van intellectuelen die ver weg staat van het 0110 feestje.

    Om af te sluiten een illustratieve anekdote. Op een debat georganiseerd door Democratie 2000 op de Gentse Feesten (nog zo’n fenomeen: tien dagen lang elke namiddag lang een vier uur durend debat met een volle zaal) verklaarde ik niet deel te willen nemen aan de 0110 concerten. Want popartiesten die in navolging van Bob Geldof één dag hun moreel gelijk willen tonen, maar voor de rest meedraaien/profiteren in het hyperkapitalistische muziekwereldje, die zie je nooit in de wijken tussen het ‘volk’ (laat staan dat ze er een gratis concert willen geven). Terwijl mijn ervaring bij het sociaal-artistieke huis Victoria Deluxe me sterkt in de overtuiging dat de reële strijd hier gevoerd wordt. Ik werd bijna uitgefloten door het publiek. Dat bewijst dat Sanctorum wat dat betreft gelijk heeft: de hegemonie van de nieuwe politieke-culturele elite is niet te onderschatten.

  12. De ondraaglijke lichtheid van dat Claus-optreden is mij ook niet ontgaan. Hij heeft dan ook (weereens) naast de Nobelprijs gepakt, al stond hij daar op de Grote Markt misschien wel campagne te voeren. Wat hem dan zuur is opgebroken na Sanctorum’s stukje, haha.
    Holemans moet misschien toch nog het deel over stedelijkheid in die analyse eens herlezen: zou het inderdaad kunnen dat het cultureel-politiek establishment een uitdrijvingscampagne van de ‘ongewenste Vlaming’ bezig is, richting platteland, waar CD&V/NVA en het Belang het onder elkaar mogen uitvechten? Boeiend en verontrustend.
    Nog dit: ‘politiek-incorrect’ (in de zin van: niet meegaan met de gemediatiseerde mainstreamlogica) is sterk contekstgebonden. Bij ons zit het zonder twijfel in anti-Belgicistische middens. In Turkije is het aan de kaak stellen van de genocide op de Koerden en de Armeniërs dan weer politiek-incorrect en als staatsgevaarlijk beschouwd. Daarom kreeg Orhan Pamuk ook de Nobelprijs… maar wordt hij dan niet een beetje politiek-correct?
    Oppassen dus, Sanctorum, koester je vijanden…

  13. jan neckers

    Twee opmerkingen
    1. Gent: het VB moet wel bijzonder sterk zijn om te overleven met een voorman als Francis van den Eynde.
    2. Opvallend: alle krantencommentators, alle omroeppapegaaien hebben B. Somers nagebazuind: goed besturen en een project en je blokt het Blok af. Alleen de onnozele gebroken armen en benenjournalist van HLN, editie Lier-Mechelen op wie al wat een perskaart heeft van een belangrijk medimum graag neerkijkt, merkte het volgende op in de maandagkrant. De uitslag van de VLD in 2000, het deel van de VU dat Somers is gevolgd, Groen met schepene Lamon en tenslotte de twee vroegere topmannen van de CVP die ook Somers gevolgd zijn, ligt veel hoger dan het resultaat van de burgemeesterslijst in 2006. In de werkelijkheid heeft Somers zo een zesde van de kiezers verloren. Tot zover het succes van goed bestuur en een project in de werkelijkheid en toch is iedere zogenaamde journalist akkoord dat Somers zich dank zij zijn schitterende uitslag versterkt heeft.

  14. Ik betwijfel of het spel hier wel eerlijk gespeeld wordt. Uit haar / zijn tekst blijkt dat “Anastasia” wel degelijk zonder fouten kan schrijven, maar het is onbegrijpelijk dat een studente filosofie de naam van de instelling waar ze studeert niet kent. De RUG bestaat sedert een decenium niet meer. Sindsdien, Anastasia, spreken we van Universiteit Gent of UGent. En Wouter is ofwel ter kwader trouw (neukt of werkt in de PC-sector) of moet bij de therapeut. Wat Johan Sanctorum hier schrijft klopt uiteraard, als je dat nu graag hebt of niet.

  15. Ter attentie van alle mannen op deze weblog en daarbuiten, die met mij het bed willen delen: ik doe het alleen tegen betaling. Dat de Gentse universiteit zo niet heet weet ik ook wel. (RUG) betekent namelijk dat ik mijn studies betaal door op mijn RUG te werken en dus niet studeer op de rug van mijn ouders, twee steenrijke kapitalisten die mij al half uitgehuwelijkt hadden aan een adellijke lul met een stinkende adem.
    (RUG), overigens op te vatten als pars pro toto: tijdens de uitoefening van die studentenjob, vooral in de door mij geprefereerde hondjespositie, kan ik fijn Baudrillard e.a. tot mij nemen.
    Leve de lichtheid van het bestaan en de diepte van de filosofie!
    Leve Sanctorum!

    Anastasia (Niet op zon- en feestdagen)

  16. Bon tot zo ver de gratis reklame.
    Ik vind de piste interessant die Eric Rosseel opent: Rossem, als linkse anti-establishment-beweging. OK, het was een charletan, maar hij heeft zwaar moeten boeten met een streng gevangenisregime voor die kreet ‘Vive la république’ nav de eedaflegging van Albert. Zoiets vind ik groots, dat is ook een ‘singulariteit’, om Baudrillard nog eens te citeren.
    Misschien moet bruin wat groener worden en groen wat bruiner: meer aandacht voor natuur en milieu zou het Belang veel geloofwaardiger maken als ‘conservatieve partij’. Anderzijds moeten de groenen veel meer ‘straatvechtersallures’ krijgen, om de woorden van Sanctorum te gebruiken. Ik zie trouwens dat er op deze blog zowel mensen van groen-links als van bruin-rechts reageren, en dat is goed.
    Nog dit: ook komiek Bert Kruismans is een politiek-correcte zak. In de eerste aflevering van de nieuwe ‘Rechtvaardige Rechters’ (de slechtste en on-grappigste aflevering ooit), ging ook hij het VB eens lekker schofferen, met de verwijzing naar de ‘racistische moorden’. Verdomd goed gevonden Bert. En wat met de Lijn-bediende die door Marokkanen is doodgeslagen? Liep het daar ook niet een beetje ‘technisch fout’? Komieken die politiek-correct worden: het is nog erger dan een zatte dichter die een nederlaag van de slechten viert.

  17. Ik vraag me wel eens af wie er het ergst aan toe zijn.. Nederland of België? Uiteindelijk lijken we in -min of meer- hetzelfde schuitje te zitten. Misschien moeten we eens verder kijken dan onze neus lang is. Bijvoorbeeld: Australië. Daar lijkt men minder last te hebben van de politiek correcte plaag die Europa teistert:

    ‘A day after a group of mainstream Muslim leaders pledged loyalty to Australia and her Queen at a special meeting with Prime Minister John Howard, he and his Ministers made it clear that extremists would face a crackdown.

    Treasurer Peter Costello, seen as heir apparent to Howard, hinted that some radical clerics could be asked to leave the country if they did not accept that Australia was a secular state, and its laws were made by parliament. “If those are not your values, if you want a country which has Sharia law or a theocratic state, then Australia is not for you”, he said on national television.’

    Het mooiste stuk vind ik dit nog (als seculiere atheistische burger ben ik de laatste 2 jaar veel minder anti-christelijk geworden):

    “Most Australians believe in God. This is not some Christian, right wing, political push, but a fact, because Christian men and women, on Christian principles, founded this nation, and this is clearly
    documented. It is certainly appropriate to display it on the walls of our schools. If God offends you, then I suggest you consider another part of the world as your new home, because God is part of
    our culture.”

    En ze hebben F**king gelijk (sorry God ;-).

    Lees verder op:
    http://www.hetvrijevolk.com/?pagina=1597&titel=Australia_got_it_right

  18. “…de nieuwe kapitaalkrachtige elite die de dure herenhuizen en lofts van het Antwerpse Zuid heeft ingepalmd (waar je overigens zelden een allochtoon zal tegenkomen).”

    Waar haalt die man het? Jà, wij wonen in een loft van het Antwerpse Zuid, én tegenover een OCMW-blok mét asielzoekers, oude en nieuwe Belgen, naast een bejaardentehuis en studentenkoten, straatarme mensen en euro-miljonairs.
    Als er ergens in de stad een sociale mix is, is het hier wel. Akkoord rond het museum zoekt vooral een trendy publiek (ook van buiten de wijk) haar vertier, maar de Zuidse bewoners waren en blijven zeer divers.
    En sorry hoor, indien we iets té vrolijk waren afgelopen zondag.

  19. De reactie van deze leeghoofdige Zuiderling inspireert me tot een laatste uithaal naar de politieke correctheid.
    Halen we even de Franse filosoof-futuroloog Paul Virilio terug uit de kast, dé doemdenker uit de jaren ’80 die met een sarcastische grijns haarfijn voorspelt hoe de postmoderne (het woord bestond toen zelfs nog niet…), neoliberale maatschappij, opgesmukt met quasi-socialistische wimpels, heel het ongenoegen en het dwars rommelende onderbuikgevoel tracht te neutraliseren. Janssens is de verpersoonlijking van die blauwrode marktkramerij. Alleen daarvoor verdient hij ons fluitconcert, veel meer dan Filip Dewinter. Hij is een marketingfiguur die kiezers herleidt tot consumenten en politiek tot een etalage. Politiek wordt zo een optelsom van niches en marktaandelen (groen+blauw+rood= verkiezingsoverwinning) en vergt vooral strategisch inzicht, geen ideeën, laat staan visies.
    Doordat alles business wordt, een marktgebeuren, ook cultuur, onderwijs, zorg, enz., moet iedereen het spel meespelen en wordt cultuur zelf een ‘participatiegebeuren’, een 01.10-happening, terwijl het dat oorspronkelijk net niét is, maar veeleer een subculturele deviatie van een groep die zich afzondert. Deze moet dus kost wat kost gerecupereerd of geïsoleerd worden. Dat laatste zou kunnen verklaren waarom het platteland de nieuwe subversieve plek wordt, na de sanering van de steden.
    Virilio duidt heel dat usurpatieproces aan als ‘endo-kolonisatie’: we worden in het systeem gezogen, en we vinden het nog fijn ook om erbij te horen. Al wie protesteert, buiten de gewettigde kanalen dan, is ziek, gek, onaangepast, verzuurd, en moet in een schutskring om te beletten dat hij de rest besmet. Het modernisme is barbaars, wist Plato al. Toch blijft er een instinctieve middelpuntvliedende kracht van de massa. Het is o.m. daardoor dat de mensen dat melige ‘Allemaal Sam’ gedoe niet meer pikken en het TV programma flopte.
    ‘Anti-establishment’ betekent dan eenvoudigweg niet-flexibel, niet-marktgericht en on-strategisch spelbederf. En ik nodig iedereen uit, daar een levenskunst van te maken: dat het de wereld redt is mooi meegenomen, maar hoeft zelfs niet.

    Anastasia (géén schuilnaam, in Gent kennen ze me aan de voornaam)

  20. Rik Hellebaut

    Doet me denken aan een reportage die ik eergisteren in de Standaard las over het Vlaams Belang van Begijnendijk in het Vlaams-Brabantse platteland: schril afstekend met het salonsocialisme van Janssens en de nieuwe rijken van Antwerpen-Zuid, zag je hier een soort semi-ondergrondse vierde-wereld-subcultuur waar de media helemaal aan voorbijgaan, in hun overbelichting van de allochtonen. Ze zit verscholen in illegale bungalows met té gekke voortuintjes. Ze leggen ook groene aksenten maar zijn absoluut tegen betutteling, het zijn de nieuwe anarchisten. Fascinerend.

    Rik

  21. Hendrik De Jaegere

    Eindelijk verschijnt er in de grote pers nog eens een artikel dat zoals Johan Sanctorum de hoera-toon rond deze verkiezingen doorbreekt: Over de hype van het ‘goed bestuur’, lees:
    http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelid=GOV1372VV

    A propos, waarom vinden we Sanctorum zelf nooit meer terug op de opiniebladzijden van De Standaard? Niet politiek-correct genoeg? Of te kritisch voor de media? Aan de flamboyante stijl en de ideeënrijkdom kan het toch niet liggen…

  22. Lieve Anastasia,

    misschien moet je toch maar eens overwegen om het standje te veranderen. Je om te draaien, met de neus uit de boeken weg en gericht naar je partner. Zodat je kan communiceren. Met. Mensen.

    Ik beeld me jou in voor ‘het gepeupel’. Met je mond vol letters, woorden en citaten van al je lievelingsfilosofen. En daar staan ze dan. Met bolle ogen. Te kijken. Te luisteren, maar ze horen niks. Het gaat over hen heen en druipt van ze af. Als chocolade op een lekkere dame blanche.

    En daar sta je dan. Baudrillard onder de arm. In het hoofd zelfs. (Daar twijfelt niemand aan.) En de mensen draaien zich om. Ze druipen af. Naar een meer verstaanbaar medium.

    En jij voelt je slecht. Vol ideeën, maar toch leeg. In je kont geneukt, als het ware..

    Dus draai je om! Keer je naar de mens. Kijk hem aan. En communiceer. Over echte dingen.

    (en hop! nu op zoek naar een leuk citaat om dit te counteren. succes!)

  23. Tien jaar na de feiten heeft Sanctorum gelijk om te herinneren aan de diepe democratische onderstroom die de witte mars heeft losgeweekt in dit land.
    De paarsgroene politieke cultuur is met al zijn culturele pretentie op de doofpot gaat zitten die die onderstroom had opgelicht. Heel deze Verhofstadt/Di Rupo/Stevaert/Janssens/Van De Lanotte/Dua/Durant episode is inderdaad een in wezen reactionaire strategie om deze onderstroom in te dammen. (zie bv de episode vande EU-grondwet). Sanctorums analyse van rood/zwarte 8 oktober wijst daarom terecht op allerlei onbegrip tegenover de “reactionaire partij die de revolte aanzwengelt” en op de oppervlakkigheid van de overwinning van Patrick… Bonaparte.
    Sanctorum kijkt dan ook naar links om het cordon sanitaire dat de paarsgroene intellegentsia zichzelf heeft opgelegd in haar relatie tot “het volk” op te heffen.
    Nooit is de kloof tussen “leiders ” “instellingen” en “intellectuelen” en “het volk” zo groot geweest als ten tijde van het Spaghetti-arrest. Die kloof heeft zich talloze malen nadien herhaald. En 8 oktober is inderdaad weer een politiek variant op dit thema. Met Dewinter en Janssens in de rol van metafiguren die elk op hun manier die kloof virtueel opvullen. De ene als tovenaar van het virtuele “eigen” volk. De andere als verkoper van zichzelf als “product” boven het volk.
    Maar onderschat Sanctorum niet dat net de beweging tegen het Spaghetti-arrest en de witte mars nu net een massa-beweging was met dezelfde kenmerken in het noorden en het zuiden van het land. Niet alleen omdat Dutroux blijkbaar zijn slachtoffers keurig gekozen had uit de verschilende cultuurgemeeschappen van het land. Ook niet zozeer
    omdat de geplaagde justitie en politie tot de federale materies behoren. Maar vooral omdat de beweging vanuit het standpunt van het volk “één “, “universeel” was, met niet-nationale simbolen als ” wit”, “kinderen”. En omdat ze haar kracht niet vond vanuit een structuur, maar als oppositie tegenover leiders, denkers en instellingen die spreken uit naam van het volk en betaald worden door het volk. Op de eerste nationale feestdag na de witte mars op 21 juli werd kroon en tricolore met witte simbolen uitgedaagd onder het zelfde motto als het volk van Oost-Duitsland voor de val van de muur: “Wij zijn het volk, wij gaan door met de strijd”.
    Onderschat Sanctorum ook niet dat het VB enkel als vertegenwoordiger van de onderstroom van de witte mars wordt aanzien omdat de beweging zelf geen constructieve politieke oplossing heeft aangeboden. Vergeet niet dat op het laagtepunt van legitimiteit van de instellingen, tijdens van de comissie Dutroux ,geen enkele politieker ook het VB niet, het aandierf de nationale eenheid rond het onderzoek en de “vernieuwing” van de instellingen te doorbreken. Net op het ogenblik dat Dehaene de benoeming tot Europees rechter van Wathelet aan de stemming van het rapport Dutroux koppelde. En daarmee de vrijbrief gaf aan alle in het rapport genoemde verantwoordelijken. De start van de normalisatie en de contra-hervorming die mooi door paarsgroen is overgenomen. Het VB bewees toen helemaal geen regimevijandige partij te zijn. integendeel ! De partij wierp zich op als partij van de sterke staat die als “volkse”eenoog alleen in het land der blinde oppositie kon standhouden. De overwinning van Patrick Bonaparte lost niets op, maar als ze kan tonen dat er een andere invulling van het cordon sanitaire mogelijk is, laat Claus dan maar dansen op de grote markt, dan bouwen wij wel aan een andere politiek voor de witte onderstroom zonder Janssens en zonder De Winter. Afspraak 28 oktber 13 u ULB Brussel.

  24. Goe bezig makker. Goe bezig.