Het bos, de bomen en het boek

Pleidooi voor ontlettering
Gepubliceerd in Menzo-magazine, November 2007

Novemlanoye.jpgber is boekenmaand, en we zullen het geweten hebben. Zopas opende de Antwerpse boekenbeurs haar deuren. Als kuddes vee drummen we doorheen de helverlichte pulpschuren, volgestouwd met leesvoer voor de lange winteravonden en de saaie nachten. Door megafoongeschal aangekondigde skribenten dalen gewillig uit het pantheon neer om zich te laten besnuffelen en hun edele boekdelen te signeren. Bussen met schoolkinderen worden voorbij de kassa’s gedumpt, in de hoop dat de dodelijke drukte, het geleuter van de lezingen, de geur van verse inkt en de discrete terreur van de eindeloze letterbrij hun opstandigheid zal temperen. Wat is dat toch met dat schrijven, dat lezen, die parade van letterkundigen, dat typisch Vlaams moment van volksverheffing?

Lees het artikel  
Dit artikel openen in PDF-formaat

Advertenties

26 Reacties op “Het bos, de bomen en het boek

  1. Beste Johan,
    kom je nietnaar ons Feest van DeRode Pomp? Je mag gratis. Een bijzondere gebeurtenis, met een heel bijzonder verhaal erachter.
    Ken jij William Blake? ER zijn nu inGent veel werken van hem te zien.
    Wij doen naar aanleiding van zijn geboorteverjaardag op 28 november een poging tot goed concert…
    Het allerbeste, en nog véél geïnspitreerde inspiratie…
    Uw fan,
    André.

  2. Er hoéft vanaf nu niet veel meer gezegd (geschreven) te worden, maar het màg nog, en zeker als het klinkt zoals Johan Sanctorum. Daar heeft een dislectisch niet-lezer als ik ook nog wat aan …

  3. Ik vraag me inderdaad af, wat er na dit Sanctorum-essay nog kan geschreven worden. Dit zou echt onder de ogen van letterschijters als Tom Lanoye en Kristien Hemmerechts moeten komen. De verbinding tussen Kafka, de kaalkap in de Noordeuropese wouden en het leesvirus is ronduit grandioos. Natuurlijk baadt deze tekst in ironie en zelfspot: Johan Sanctorum is zelf een superskribent en iemand die de geschreven taal compleet beheerst. Weliswaar niet geboekstaafd, maar wel enorm geletterd en belezen. Deze aanval op de’verliteraturing’ (het woord alleen al) is vooral een aanval op cultuur als groepsattitude en de Vlaamse kuddementaliteit (voetbal, zangfeesten, IJzertoren, Gordel, 1.10-concerten en dus ook boekenbeurs…). Het is een soort Scary Movie die niet alleen de passieve lees-en slaapcultuur op de korrel neemt, maar ook de waan van de romantische poëet en de aanstellerij van de literaire BV.
    De cruciale plek waar JS handig omheen draait is natuurlijk wel Fahrenheit 451, het dystopisch sciencefictionboek van Ray Bradbury uit 1953. Het speelt in een wereld waar boeken verbannen zijn, en kritische gedachten worden onderdrukt. Is het boek nog iets subversief of emancipatorisch? Of is het echt alleen maar pulp en glijmiddel?
    Met ‘Het bos, de bomen en het boek’ is een bladzijde, wat zeg ik, zijn alle bladzijden van alle boeken omgedraaid. Boeken dicht, tijd voor het leven. Jammer dat ik die JS nu niet meer op de boekenbeurs kan belagen met mijn halfopen blouse, die ik voor die gelegenheid helemaal zou openen. Enfin, ik ben dan ook geen schoolmeisje meer…

    A.

  4. Vooral dat einde, die vlucht voor de neushoorns en de parodie op de bijbel-aanhef ‘In den beginne was er…’.
    Dat is toch pure romantiek… Man, wat een duizelingwekkend spel van referenties.
    Ik ga sowieso al jaren niet meer naar de BB, sinds ik er met een virale infectie van ben teruggekeerd.

  5. Eric Rosseel

    juist, ik ga daar ook 12 jaar niet meer naar toe! en toen was het al zo’n circus!

  6. Vrije Geest

    Ja, ontlettering en boekenverbranding lijkt me geen slecht idee. Ik neem de termen hier trouwens letterlijk. Weten jullie dat de beste boeken werden geschreven in tijden dat niet iedereen kon lezen en schrijven? Deze dagen kan iederéén lezen en schrijven, maar er wordt niets degelijks meer geschreven, althans niets duurzaams. Deze dagen streeft men naar de grootst mogelijke verbreding van het onderwijs, maar tevens gaat het niveau achteruit.

    Enfin, naar de boekenbeurs ga ik meestal wel eens heen, al is het maar om te zien hoeveel boeken mij eigenlijk helemaal niet interesseren :0)

    Mijn voorstel daarom: laten we naar de bibliotheken gaan, de beste boeken weerhouden en de rest op een stapel gooien en de fik erin. Een andere mogelijkheid is dat we de pulp verdelen onder daklozen, zodat zij zich in winterperiodes kunnen warmen. Zo heeft er iemand nog iets aan.

  7. Numero 1001

    ‘Nog honderd jaar lezers en de geest zelf begint te stinken.’ Zo formuleerde Nietzsche het. Het ziet er inderdaad naar uit de we zover zijn. Ik denk dat ge hier een zeer fundamenteel probleem hebt aangeraakt dat verdient om verder uitgediept te worden. Het probleem stelt zich niet alleen in de non-fictie literatuur. Ook met de wetenschappelijke literatuur waar kwantiteit hoe langer hoe meer het haalt van kwaliteit gaat het de verkeerde kant op. Ik vraag mij af in hoeverre dit alles samenhangt is met de democratisering van het onderwijs. Zou er een strategie achter zitten? Hoe meer pulp er geproduceerd wordt en hoe meer de schrijvers ervan worden gelauwerd door het establishment hoe moeilijker echte subversieve en systeembedreigende publicaties het krijgen. Al denk ik dat we hier niet te pessimistisch moeten zijn. En wat uw eigen publikaties betreft. Als HL&V allang vergeten zullen zijn zullen uw schrijfsels nog gelezen worden. Ge zult er zelf niet meer van kunnen genieten. Maar dat hoeft ook niet. Succes corrumpeert de geest.

  8. Het Boek wordt overschat. Op een vreemde manier is het collectief bewustzijn bij het beoordelen van de status van Het Boek blijven steken in de middeleeuwen. Een Boek bezitten betekende dat je er tweehonderd schapen voor overhad om dit kleinood te hebben en een Boek schrijven moet voor de gemiddelde analfabeet als een ware odyssee hebben geleken.

    Als je nu met een voorwerp met een overschatte waarde in een vrije markteconomie komt, krijg je twee groepen die zich daar iets van aantrekken. Aan de ene kant heb je de kapitalisten, die denken ‘easy money’ en natuurlijk volop die status zullen uitbuiten. Aan de andere kant heb je de puriteinen of elitairen, dit zijn de romantici die moord en brand schreeuwen omdat de status van Het Boek naar beneden zou gaan door deze vermarkting. Een minimaal economisch inzicht leert ons dat de eerste groep de tweede groep niet kan missen. Hoe harder die immers schreeuwen, hoe langer het boek als een intellectueel summum beschouwd wordt, een teken van goede smaak blijft, hoe gemakkelijker de reclame hierop kan inspelen, hoe meer boeken zullen verkocht worden, hoe meer mensen een boek zullen schrijven,…..

    Hoog tijd voor een statusdevaluatie van het boek. Als gebruiksadvies in het woordenboek stel ik voor : “vorm van een gegevensverzamelaar, waarbij verschillende papieren met gegevens samengebonden zijn in een rechthoekig handig formaat”, een puur vormelijke definitie zoals CD rom of beschreven vel, die niets over de inhoud zegt…

    Dan zal de marketingmachine er minder graten inzien en moeten alle exhibitionistische ijdeltuiten andere platformen opzoeken. Dan zal elke mens de vrijheid hebben voor zichzelf bepalen of hij het de moeite en wat hij de moeite vindt om te lezen, ongeacht of dit in de vorm van een boek, website of nog iets anders is….

    Wat betreft het ecologische beken ik schuld en beloof hierbij plechtig dat ik in mijn leven minimum vijf bomen zal planten (de vermoedelijk maximale omvang van mijn boekenkast wanneer ik sterf) Hopelijk krijg ik veel navolging met deze belofte en hopelijk doen ook de administratie en de marketingmachine mee en zullen ze het papier dat ze aan iedereen verspillen ook weer aanplanten (voor mij alleen gok ik respectievelijk op 30 en 100 bomen)

  9. Wilfried Pauwels

    Beste Johan,

    Weerom proficiat! Wat mij vooral bezig houdt is het soort boeken dat verschijnt. Huis-, tuin-, keuken, wellness-, fun-literatuur.

    Commerce, commerce, commerce…
    Gelukkig hebben we nog internet en de goede teksten van J.S.

    Hou je goed, W. Pauwels, Veurne

  10. — Wat betreft het ecologische beken ik schuld en beloof hierbij plechtig dat ik in mijn leven minimum vijf bomen zal planten —

    Nu is het wel zo dat voor papier speciaal bomen worden geproduceerd. Snelgroeiend hout. Die bomen nemen CO2 op en door ze in boeken en meubels om te zetten fixeer je die CO2. Anders komt de CO2 weer vrij eenmaal de boom sterft. (een boom neemt netto meer CO2 op dan hij afstaat zolang hij groeit.) Dat is de oplossing voor global warming: laten we allen Pieter Aspe beginnen lezen. Plant zoveel mogelijk bomen om ze dan in boeken om te zetten. Hoe meer boeken, hoe meer vreugd, hoe minder CO2. Hoera.

  11. Bovenstaande is wel een rooskleurige voorstelling van zaken. In Canada en Noord-Europa worden enorme oppervlakten oerwoud kaalgekapt en vervangen door een monocultuur van snelgroeiende boomsoorten voor de papierindustrie. Als ecosysteem is dit ‘kunstbos’ waardeloos, en drijft een aantal zeldzaam wordende diersoorten (rendier, beer, wolf, lynx) weg, evenals de aboriginals die daar woonden. De Saksen en Friezen van vandaag, om in Sanctorum’s verhaal te blijven…
    Idem overigens in het Amazonegebied. Zie ook:
    http://www.greenpeace.nl/raw/content/reports/papier-hollands-glorie.pdf

  12. JS in een gepaste ingehouden fulminatie over Het Boek. Ik volg de meester op eerbiedige lengte. Terwijl ik enige achterstand heb opgehaald die mijn zakelijk leven mij had aangedaan (lees: ik heb in korte tijd wel wat boeken gekocht en ben, honny soit…, driemaal na mekaar naar de BB getogen) ben ik nu zover dat mijn schrijfsels via de goede zorgen van wat electronen op een scherm verschijnen. Razendsnel en subversief als het moet.
    De entourage wil letters op paper. Zij dwalen. Ik glim van trots als ik een woord vervang of een zin herschrijf. Ook bij mij een knoopje méér, Anastasia…

  13. De (zelf-?)beschimping van het schrijversschap in deze tekst: grandioos. Ik heb er een paar uit gehaald:
    Werkloze klerk
    Minuskel
    Pathetische nar
    Intellectuele fraudeur
    Letterschijter (van Anastasia, vind ik een hele mooie)

    Ja, ik beken, ik ben ook twee keer naar de BB geweest. en heb staan aanschuiven voor een handtekening. Volgende keer is het met rotte eieren. Beloofd.

    R.C.

  14. ‘manisch-depressieve woordenkramer’ ben je nog vergeten.
    Treffend. Die sluierige strip-tease van de ziel, waar vooral Mülisch school in heeft gemaakt, ik kan er niet meer tegen.

  15. Ik weet niet goed hoe ik het moet verwoorden.
    Maar sinds het bestaan van het internet samen met het feit dat velen kunnen schrijven, heeft de alfabetisering van het volk het de machthebbers eigenlijk alleen maar gemakkelijker gemaakt.
    Vroeger moesten ze hun controleurs het rijk rondsturen om alles te noteren aan meningen en gegevens….de dag van vandaag voeren mensen het allemaal zelf in op het wereldwijde web. De machthebbers kunnen eigenlijk dankzij de alfabetisering en het internet op een goedkope manier aan de info geraken die zo nodig hebben om alles onder controle te houden. Fora her en der worden wel degelijk door machthebbers mee gevolgd om voor en tegenstanders op te sporen.
    Er is zelfs meer….daar waar het vroeger de machthebber geld en tijd koste om de nodige info te krijgen…hij moest rondtrekkende schrijvers betalen en wachten tot die terug waren met hun nota’s…verdient de machthebber er nu geld aan want wij betalen dat internetabonnementje en we leveren hem gratis alle info die hij over ons weten wil.
    Hij komt te weten welke site we bezoeken, waar onze interesses zitten, wat we aan bankverrichtingen en andere e-gewijze verrichtingen doen als aankopen, het opvragen van documentatie en ook onze meningen die we achterlaten op blogs en fora.
    We zouden inderdaad beter minder schrijven en invullen en dan vooral op het wereldwijde web dat fungeert als de “winstgevende schrijvend controleur” van vandaag.
    We maken het de machthebbers veel te gemakkelijk met al onze schrijfsels en blogs op het net. En we doen dat dan nog gratis ook.
    Zij die hun bureaucratisch verleden ontkennen, hebben het eigenlijk nog niet zo slecht bekeken. Zij worden inderdaad nog betaalt voor wat ze schrijven en de machthebbers hebbers winnen er geeneens info mee die ze echt kunnen gebruiken, alleen maar wat geld van die boeken en de geruststelling dat de lezers er van als makke schaapjes elke avond zichzelf in slaap wiegen.
    Maar wat ik tot voor kort deed, zoal eens mijn gedacht hier en daar neerschrijven, dat is pas stom zeg.
    Ik kan indedaad beter helemaal niets meer schrijven.

  16. Wel, tot mijn spijt moet ik zeggen dat ik naar de boekenbeurs ben geweest. Ik heb zelfs een abbonnement gekocht, de eerste keer in mijn leven. Ik wou het gewoon weten. De sfeer was ongeveer zoals Johan omschreef, maar ik heb meer naar de mensen dan naar boeken gekeken. Wat ik zag durf ik hier niet schrijven. Ik heb gelet op details, zeer veel details, en soms was het too much to cope. Maar ik heb heel veel geleerd. Ik zocht bijvoorbeeld naar bepaalde specifieke mensen met één kwaliteit, maar ik vond ze niet.

    Inmiddels ben ik drie keer geweest, en ik wil nog eens gaan. Ik heb ondertussen telkens opnieuw ondervonden hoe afschuwelijk duur het daar is geworden. Men vraagt naast €17 abbo voor de hele beurs, wat “meevalt” zou men zeggen, nu al 1,50 euro voor de vestiaire : een schandaal. In de belendende taverne draait de geldmachine op volle toeren : 2,5 € voor een klein koffie’tje. Ik kijk dus vol spanning uit naar het moment dat ik €100 zal moeten betalen om het toilet te mogen gebruiken.

    De controledwang was daar ook niet te harden. Ik sprak een standhouder die zijn paspoort letterlijk moest afgeven bij aanvang van de beurs, om het elke avond weer opnieuw terug te krijgen. Zonder meer illegaal. En telkens ik ’s avonds de beurs verliet, moest mijn plastic zak open. Controle op diefstal, mijnheer, controle. Controle-obsessie.

    Enerzijds zou ik dus kunnen zeggen dat alles nog veel erger is dan Johan hier omschrijft. Anderzijds verplicht de eerlijkheid en integriteit mij te zeggen dat het meeste van wat in deze boekenbeurs gebeurt onbekend is, vooral achter de schermen. Ik heb met een paar mensen van de security gesproken, en ze waren niet heel ongelukkig. Ik zou hun job echter niet willen doen. Als iemand zou zeggen “Het valt allemaal nog wel mee …”, zou ik er geen snars van geloven. Maar ik zou niet weten hoe ik mij de waarheid zou moeten voorstellen tot het moment dat ik daar zelf zou staan.

    Gelijk welk oordeel van die beurs is onvolledig, ook het mijne. Zich letterlijk ingraven in die boekenbeurs, en alles, letterlijk alles onderzoeken wat maar kàn verborgen zijn, lijkt mij het enige alternatief. Dat is echter alleen weggelegd voor een goed betaalde, onzichtbare, extreem intelligente journalist vrees ik. Die is nog niet opgestaan.

    Deze minieme bespreking doet niets af van de waarde van het vlijmscherpe artikel dat ik hier las. De analyse was zonder meer vernietigend, en terecht. Misschien is het de taak van gelijk welke échte schrijver om er voor te zorgen dat de literatuur eindelijk die stap zet die ze al eeuwen aan het voorbereiden is : een dusdanig duizelingwekkend, vernietigend niveau presenteren, dat het alle critici voorgoed het zwijgen op legt. Ik geloof nog in dat niveau. Maar het presenteren is heel wat anders.

    De interpretatie van wat ik net schreef kan in alle richtingen gaan. Mijn bedoelingen zijn zuiver.

    Jan

  17. Dag Johan,
    een zeker “buikgevoel” bevestigt wat je schrijft, maar heel je artikel klinkt zo oneerbiedig voor iets wat er bij mijn generatie als uiterst waardevol werd ingelepeld: een boek! Dit was één van de betere geschenken naar aanleiding van een plechtige communie. De boekenbeurs was voor de humaniorastudent de reis naar Mekka. Zonder boekbespreking kon een mens zijn humaniora niet afmaken. Enfin, zeg, jij sloopt hier een heilige tempel, gewoon door uit te leggen hoe hij gemaakt is.
    Tot voor enkele jaren las ik ook regelmatig boeken. Nu haast nooit meer. Hoe zou dat komen?
    Een boek is een serieel communicatiemiddel. Het vraagt ook de nodige concentratie om het te lezen.
    Serieel is out en concentratie is ook out. We willen direct access, en interactiviteit: belspelletjes bijvoorbeeld.
    Seriële datastromen zijn manipulerend: ze leiden volgens een vast plan je brein naar bepaalde ideeën, die je niet zou begrijpen als je er meteen mee geconfronteerd zou worden.
    één van de dingen die je over jezelf schrijft is dat je uit de media blijft om niet doodgeknuffeld te worden door het establishment. De collega’s schrijvers worden in de BB dus wel doodgeknuffeld.
    Al die schrijvers met potentieel gevaarlijk gedachtengoed worden mooi naast mekaar gezet in een zaal, en “getypeerd” en daardoor krijgt hun boodschap de waarde van één van vele fait-divers die op de boekenbeurs te zien zijn. Van de boodschap maakt men terug een boek.
    Moesten al die schrijvers in plaats van het verhaal op te schrijven, het zelf eens de uitvoering organiseren, dan zou er wat gebeuren.
    In plaats van een boek te schrijven over het klimaat, eens een expeditie organiseren met leefloontrekkende gepensioneerden naar de noordpool om er water op te pompen en het op het ijs uit te gieten om te laten bevriezen zodat de poolkappen weer dikker worden.
    Of allemaal je cash geld afhalen van de bank om het thuis eens gezellig te tellen en dan ’s anderendaags terug te brengen naar een andere bank, gewoon om de managers tot waanzin te drijven. Of eens een maand allemaal bij hetzelfde merk gaan tanken. Of eens iedereen die een omniumverzekering heeft, builen in andere auto’s laten rijden. Of eens allemaal honderd brieven versturen met de post, maar allemaal naar adressen die niet helemaal juist zijn, of heel slordig geschreven zijn. Of plots allemaal een leefloon aanvragen. Kennis en ideeën zijn machtige wapens.
    De schrijvers uit het verleden waren de machtigste en gevaarlijkste mensen in het rijk. Wat zij schreven stuurde de beslissingen.
    Al die dingen kun je via de opbouw van ideeën via een boek wel verkocht krijgen. Alleen moet je ervoor zorgen dat genoeg mensen het tegelijkertijd lezen, en van de gedachte doordrongen worden. De boekenbeurs is ideaal om dat te vermijden en toch boeken te verkopen.
    Onze moderne samenleving is zo kwetsbaar voor wild gedachtengoed, dat we best het gedachtengoed in een gewaardeerde instelling steken, waar de bedenkers dan beperkt maar in vrede kunnen van leven.

  18. Hiermede verwijs ik naar mijn boek: ” Bricoleren met Boeken”.
    Als daar is: rond de feestdagen maakt u gaatjes in stapeltjes boeken. Steek een draadje door het gaatje. Hang deze stapeltjes aan de zoldering zoals U met de zaadballetjes voor meesjes placht te doen. Het is aandoenlijk om de bezoekers die U vanal komen (ver)wensen in de stapeltjes te zien snuffelen. Met wat lijm blijven ze tot Driekoningen.
    Of: verzamel boeken uit de afvalcontainers. Plaats ze in een geknutselde en scharnierende boekenkast voor je werkkamer (?)
    Alleen jij weet hoe de kast opendraait. Inbrekers hebben moeten zich op die wijze gemiddeld ( heb ik nagegaan) 18 minuten (!) door boeken worstelen om bij je PC te komen. Jaja: kennis is macht !

    En dat Johan geen interesse meer betoont voor vrouwen met halfopen blouse die zeggen dat het warm is, lijkt me vreemd.

    Met warme groeten, en een vlugge lente toegewenst.
    ( Doch één boek maakt de lente nog niet)
    uit de opgroeiende bossen van
    Jeuk dat naast dorpje Boekhout ligt(!)

    Chico
    B&B BOOKPROMOTIONS JEUK

  19. pfff, wat een zever zeg. Romanschrijvers zijn de opvolgers van de verhalenvertellers, niet van de manderijnen. De vorm is de inhoud niet.

    Een geintellectualiseerde versie van wat mijn overgrootvader zaliger waarschijnlijk ook zou gezegd hebben. Lezen is asociaal, misvormt de geest, etc.

    Maar eerlijk, denk je dat er veel kritische geesten zouden bestaan zonder boeken?
    Sanctorum doet gewoon mee met de spektakelfilosofie (a la baudrillard), maar hij kan wel goed schrijven. Hij is dus het omgekeerde van Nietzsche, die had wel goede ideeen, maar kon helaas niet schrijven.

    groeten uit Vilnius,
    Raf

    • Jan Braeken

      Beste Raf,

      Ik ben het niet met u eens wat Nietzsche betreft. Als er één man was die kon schrijven, dan was het wel Nietzsche. Ik verwijs daarvoor naar zijn ongeëvenaarde “Alzo sprach Zarathustra”. De man of vrouw die dat literair wil overtreffen moet nog geboren worden. Uiteraard is dit een zaak van persoonlijke perceptie en vooral gevoel, maar Johan noch gelijk wie kan daar voor mij voorlopig aan tippen.

  20. ‘Hoe heerlijk, ach hoe licht
    Is het verzaken van een plicht,
    Het boek dat voor ons ligt
    Blijft ongelezen, dicht!
    Lezen vergt geduld.
    Studeren stelt niets voor.
    De zon verguldt
    Zonder één moeilijk woord.’

    Fernando Pessoa (vertaling August Willemsen)

  21. Rector Benjamin van Camp van de loge, of liever van de Vrije Universiteit Brussel, maakt zich voor de camera onsterfelijk belachelijk met zijn bompapa-opvatting over de geheimdoenerij die men inzake zijn seksuele geaardheid aan den dag zou moeten leggen. Rector Van Camp vond de vraag van een journalist of hij al dan niet lid van een vrijmetselaarsloge is, een vraag van een intiemer gehalte dan de geslachtsdaad zelf. Dat individuen met zulke ronduit achterlijke gedachten nog op aarde rondlopen en niettemin wél verlichter geacht worden te zijn dan Alexandra Colen vind ik nu ongelooflijk: een poetsvrouw die zulk een bekrompen redekaveling zou volgen als de rector van een van Vlaanderens niet talrijke universiteiten doet, zou door haar collega’s als dysfunctioneel worden ervaren en al gauw te horen krijgen dat ze niet meer van deze tijd is.

    Gisteren, 25 februari 2008, mocht op het VRT-praatprogramma Phara (de politiek correcte kansel, die in alle bescheidenheid naar de pastores/presentatrice werd genoemd en vanwaar de hersenspoeling van de Vlaamse bevolking plaatsvindt) de heer Luc van der Kelen – naar uit de uitzending bleek een goede persoonlijke vriend van schorremorrie André Flahaut, de gewezen minister van Defensie die van het Belgische leger een Waals heeft gemaakt – de plooien komen gladstrijken. Dat wil dus zeggen: de brave kijkers na een voor hen ook mentaal vermoeiende, drukke dagtaak en bij een avondje televisie niet van plan al te kritisch te analyseren wat aan politiek correcte brainwashing over hen uit wordt gestort, wat zand in de ogen gooien. Na afloop van het ritueel dat erin bestond de openbare mening – na Van Camps bespottelijke optreden, verontrust over het gemiddelde intelligentiequotiënt van dé vrijmetselaar en dubbend over de vraag aan wie we eigenlijk onze universiteiten toevertrouwd hebben – kon Phara de Aguirre – wier familie aan het bekrompen mededogende Vlaanderen, dat door de politieke correctitude met zoveel leedvermaak zo onophoudelijk vernederd wordt, meer haar overleven te danken heeft dan aan de esprit latin (van spirituele dranken ?) die heerst in de irreguliere Frans gerichte loges waar mensen als Van Camp of Van der Kelen deel van uitmaken – een vette knipoog werpen naar haar vriendjes in de zaal, onder wie de meeste geïnterviewden. U en ik, het klootjesvolk, de brave bevolking, zijn weer met een kluitje in het riet gestuurd. We zijn weer gesust. ’t Is allemaal niet wat het lijkt, manneke. ’t Is voor uw goed. Dat zult ge wel zien. Achteraf. (Na uw dood, haha.) Zo wordt ons weer voorgehouden dat de vrijmetselarij een gezelligheidskransje van gelijkgestemden is; een uit de hand gelopen privékransje waar goede lieden tenslotte elkaar intellectueel vermaken en verrijken met onschuldige voordrachtjes en zich vroom en deemoedig met het beoefenen van enkel hogere idealen verdienstelijk maken. Waarna ze zich laplazarus zuipen in de natte kamer. Er zitten in die loges parlementsleden tot parlementsvoorzitters die het parlement als een glazen huis verkopen, maar die er tevreden over zijn dat hun eigen coterie zo afgesloten mogelijk van de wereld functioneert. Het is heel simpel: wat het daglicht schuwt, heeft daar reden toe.

    Ondertussen mocht de temperamentvolle nieuwe minister van Defensie, de heer Pieter de Crem, die van het Waalse leger weer een Belgisch leger wil maken dat z’n geld niet aan zaken uitgeeft waarvan de minister terecht vastgesteld heeft dat die niet tot de kernactiviteiten ervan behoren, de collusie ondergaan van Phara, de heer Van der Kelen, een aantal stoorzenders in het publiek en van twee bourgeois-malloten, die in de typisch politiek correcte stijl die de Vlamingen met graagte voor idioten houdt, de draak steken met elk verlangen naar Vlaamse zelfstandigheid en ontvoogding, hoe gerechtvaardigd ook. De Vlaams-nationalistische partij NV-A wordt dan geridiculiseerd met toepassing van de herhaaldelijk beproefde methode waarbij elk streven naar autonomie belachelijk wordt gemaakt door het te identificeren met een verlangen naar autonomie dat écht belachelijk zou zijn; bijvoorbeeld dat van de Stad Gent die het als stadstaat zonder Vlaanderen zou willen proberen. Daarvoor ijvert dan de NG-A, die in naam en logo verwijst naar de NV-A. Men kan het als een goede grap zien, maar die wordt zelfs niet met al was het maar een procent van de branie gepresenteerd die Van Kooten en De Bie hadden toen zij de Tegenpartij oprichten. Het is alweer dezelfde achterlijke platte kak van eigenlijk niet zo heel erg linkse jongens die in naam van het pluralisme enkel het platste voor Vlaanderen goed genoeg vinden, zoals eerder al is vertoond door Raymond van het Groenewoud (Vlaanderen boven), Kamagurka, Herr Seele, Hugo Matthysen (die niet te beroerd is een oud en eerbiedwaardig Pajottenlands geslacht te kakken te zetten) of het op Koefnoen gekopieerde maar in geen enkel opzicht op dat niveau staande vermeend satirische televisieprogramma Spam. Zou een van die twee malloten een familielied zijn van Frank Beke, de gewezen socialistische burgemeester van de Stad Gent ? Aan zijn familienaam en Gentse oorsprong te oordelen wel. Doet me denken aan de laatste gemeenteraadsverkiezingen, die van 2006, waarin een klein nieuw protestpartijtje – iets in de zin van a-part, nee of protest geloof ik – onder meer als kandidaat ene Jan Somers had; vermoedelijk een administratief medewerker van Robert Voorhamme. Kennelijk worden valse protestpartijtjes opgericht vanuit dezelfde redenering : die Vlamingen zijn zo dom wel dat ze hun proteststem zullen geven aan een partij die nee heet en dat is terzelfder tijd een mooie streep door de rekening van het Vlaams Belang; krijgen díe minder proteststemmen. Baat het niet, dan schaadt het niet: in de strijd tegen het Vlaams Belang is niets te min en helpen alle beetjes. Die strijd is er deels om zichzelve, deels omdat het Vlaams Belang als separatistische partij een gevaar is voor het Belgische establishment, waarin het Belgique à papa nog zeer goed vertegenwoordigd is en zich ook door machtige buitenlandse vrienden gesteund weet, en dus niet zozeer omdat het Vlaams Belang een gevaar voor de democratie zou zijn.

    Welgekomen was voor de politiek correcte omgeving van Pieter de Crem in Phara’s studio, dat de heer De Crem om gerechtvaardigde redenen vervoer naar Buchenwald door het leger heeft geschrapt. Hoe zielig het hele gebeuren in de kampen ook was, het is aan het onderwijs, de media, de wetenschappers en onderzoekers en de gespecialiseerde instellingen om voorlichting te verstrekken en middelen van het leger hoeven daartoe niet te worden ingezet, hoe lang de adellijke arm van de Mémoire d’Auschwitz ook is. Of is de studiereis naar Buchenwald anders bedoeld dan wij te automatisch bereid zijn te geloven ? Wilde Flahaut onze militairen vooral lering laten trekken uit de ervaringen van de kampbeulen, veeleer dan uit die van de kampgevangenen ? Het lijkt mij niet zo onwaarschijnlijk als wij vanuit verkeerde reflexen te gemakkelijk zouden denken.

  22. voor ONmogelijkheid van privé-taal: zie Wittgenstein

  23. Amazon.com: How to Talk About Books You Haven’t Read: Pierre Bayard (Comment parler des livres que l’on n’a pas lus?)