Een fruitvlieg in Hotel Regina

Verschenen in AchterHetNieuws, juli 2008

Enkele recente faits divers in het Vlaamse medialand hebben de eeuwige discussie rond ‘kwaliteitstelevisie’ weer aangescherpt.
Het eerste betreft het gekibbel tussen voor- en tegenstanders van de VT4-voetbaltalkshow Hotel Regina, gepresenteerd door Carl Huybrechts. ‘Slechte televisie’ beweren een paar Standaard-redacteurs. ‘Door jalousie geïnspireerde vooroordelen van een VRT-gezind dagblad’, replikeren enkele aan VT4-gelinkte mediafiguren (Luk Alloo, Luc Van Doorslaer). Voor alle duidelijkheid: ik heb het programma nooit gezien, en vind de grond van het debat dus interessanter dan de aanleiding. Want wat is eigenlijk ‘goed televisie’? Kan een massamedium, zelfs een nichezender, buiten de paradoxale waarheid dat kijkdichtheid en kwaliteit (verstaan als ‘hoogstaand’, ‘creatief’, ‘kunstzinnig’, ‘complex’…) omgekeerd evenredig zijn? En dat een omroep zonder kijkbereik geen enkele bestaansreden heeft,- wat des te meer geldt voor een commerciële zender?
 Toch doen zich af en toe uitzonderlijke momenten voor, waarin een medium die kijkcijferlogica bewust overtreedt, zoals de kinderzender Nickelodeon die op woensdag 25 juni gewoon niks uitzond en een ‘Buitenspeeldag’ organiseerde. Ach, natuurlijk is dat vooral een promotiestunt van deze zender, inclusief de obligate festivalsfeer, de liedjes, gitaren en drums die het happening-gehalte moeten oppeppen, nota bene met steun van cultuurminister Bert Anciaux. Het idee blijft niettemin fascinerend: televisie die erkent dat er nog een wereld daarbuiten is, en dat je die enkel kan ontdekken door géén TV te kijken. Cultuur als antithese van de medialogica,- uit de virtualiteit treden…

Lees het artikel

Advertenties

17 Reacties op “Een fruitvlieg in Hotel Regina

  1. Staf Dewilde

    dit is zeker een van je betere teksten omdat er meer zelfbeheersing in zit – ik zal er later misschien uitvoeriger op ingaan, nu ben ik te moe

    ik vraag me wel af hoe vaak jij naar tv kijkt, de toon van je tekst doet me denken aan het gezegde :’si tous les dégoutés s’en vont …’
    De boog kan niet altijd gespannen staan, men kan dus niet elke avond in een wetenschappelijk of filosofisch boek zitten lezen
    en de discussie over het voetbalprogramma op VT4 lijkt me wel zinvol: het toont aan dat het idioot is en pure geldverspilling van de openbare omroep om mee te dingen in de waanzin van de televisierechten voor sportwedstrijden: de commerciële zenders kunnen zoiets minstens even goed – maar als je zelf niet kijkt kun je dat uiteraard niet weten.
    de openbare omroep zou dus veel efficiënter met zijn middelen (onze belastingen) kunnen omspringen door aan de markt over te laten wat de markt kan doen – de overheid is er enkel om de marktwerking aan te vullen en te corrigeren.
    om die reden moet er bijvoorbeeld een degelijk boeken- en een volwaardig kunstenprogramma komen op Canvas.
    Tenslotte, van ‘verslaving’ gesproken: het sublieme werkt ook verslavend, als je er tenminste gevoelig voor bent.

  2. Anastasia

    Hé Sanctorum, gij schalkse schelm!

    Ik ben wel wat spreidstanden gewoon, maar nu scheurt mijn onderstel toch ei zo na open, wanneer ik zie dat je binnen de 24u een ode aan de goede cultuurtelevisie schrijft (“Vlaanderen in het post-Mary-tijdperk”) én een schimpschrift aan diezelfde televisie, met de waarschuwing om vooral niets cultureels of interessants te doen.
    Het zal U niet verbazen dat ik de tweede visie verkies, met zijn ode aan de jacht. de instincten, de driften.
    Overigens verkeer ik beroepshalve steeds in enige gespletenheid, namelijk als Diana/jachtgodin zolang ik een klant zoek, om dan voor prooi/trofee te spelen, zo’n dikbetaald halfuur, wanneer deze klant mij bespringt.
    Practische oefeningen in de dialektiek, zou ik zo zeggen, het vergemakkelijkt aanzienlijk mijn filosofische studies.
    Onlangs nog gelezen dat een Amerikaanse jongeman seks heeft gehad met een dood hert dat hij langs de kant van de weg had gevonden. Dat is nog eens wat anders dan fruitvliegjes neuken! Dit dus maar om te zeggen dat deze mediakritische analyse van jou weerom superb is.
    Ik heb er nooit aan getwijfeld dat het kennisproject iets driftmatig en animaal is. Maar tegelijk stelt de jacht ook een spelruimte in die het doel, de bevredigng uitstelt: de prooi wordt een liefdespartner, de jacht een dans. Dat ergert mij zo aan Angelsaksische zogenaamde ‘sociaalbiologen’ als Desmond Morris, die voetbal tot een jachtritueel reduceren, waar de het doel domineert.
    Het doel is niet belangrijk. De jacht impliceert het uitstel, maar schaft ook de mediator af, jouw medium dus, Sanctorum. Dood aan de media, dood aan alles wat zich tussen ons en de werkelijkheid wringt!

    Anastasia

  3. Dat is, via een prachtige parabool, een mooie terugkeer naar het beginpunt, Anastasia: voetbal. Hotel Regina als akelige verzamelplaats van jagersverhalen.
    Wat is dit een heerlijke site om te vertoeven. Zo tussen twee TV-programma’s door, tijdens de reklame. Je vous aime tous et toutes.

    E.

  4. Mieke Houthaeve

    ik kijk de laatste jaren veel minder TV, zeker de vlaamse zenders

    Er wemelt van de oppervlakkigheid in praatprogramma’ om maar te zwijgen van het optreden van al die BV’s

    ik hou van een programma met inhoud, ernstige debatten, veelal te zien op de Ned televisie,
    of gewoon ontspannende dingen, over tuin-en interieur
    Geizn mijn opleiding creatief therapeut verkies ik sommige films, documentaires rond bepaalde levensvragen.
    Op de Ned TV kan en mag je tenminste je christelijk geloof uiten en worden goeie programma’s hierrond gemaakt.

  5. Jean-Marie Schepens

    Eerst zeggen: Sanctorum prikkelt steeds de geest. En doorprikt hier de mediaballon die eeuwen terug al opgelaten werd: McLuhans ‘the medium is the message’ was een opwarwing van ‘esse est percipi’.
    De fruitvlieg in Hotel Regina gaat voor mij echter over het evenwicht tussen routine en vernieuwing in het leven. Beide zijn nodig: de vaak (te veel) verheerlijkte drang naar actie en creatie is ons nu op één of andere manier doorgegeven als quasi onontbeerlijk, al biedt men ons daarvoor vaak surrogaat (pretparken b.v.). Maar het was ooit anders. In de 16de eeuw (ja die van de ontdekkingsreizigers) luidden de laatste versregels van The Means to attain a Happy Life van ene Earl of Surrey:
    Content thyself with thine estate;
    Neither wish death, nor fear his might.

    Terug dus volgens Johannes naar die rust van gemoed en staat van zijn, naar de routine, de verveling, naar de zeepbellen van sport, TV (en sport op TV). 15 % denkloosheid mag, moet misschien voor de leefbaarheid des levens, want anders wordt de vernieuwingsdruk te groot. Johannes lijkt echter te pleiten voor meer: een algehele black-out, geen TV, buiten spelen. Is dat wat simplistisch? Er zijn dingen op TV en in het reële leven die én niet vervelend/vervlakkend zijn én niet vernieuwend, b.v. producties die een spiegel voorhouden of overzicht geven. Ik denk aan Heimat, Rome, Het eiland, Fawlty… Kwaliteit werkt (gelukkig) ook verslavend zoals De Wilde opmerkt. Ik pleit voor die middenweg van ‘klassieke kwaliteit’. Johannes, schrijf misschien die cursus van Koot en Bie eens uit: ‘Ik leer door de televisie heen kijken.’

    P.S. 1 : Is het pessimistisch te stellen dat de (enige) winst die de exploratie oplevert, tijd is, langer leven dus, om via nieuwe exploratie nog meer tijd te genereren om wat te doen buiten ons bezig te houden met de al vermelde zeepbellen?

    P.S. 2 : Kon me niet van de indruk ontdoen dat enige vluchtigheid in scriptuur sloop: jalousie (tegen fruitvliegen?), goed televisie, verlichte mediaconcept, sex, heeft estheticisme van de jacht (…) mee de overgang bepaalt (oei). Dat is niet om af te breken – daarom voel ik mij door de inhoud te veel aangesproken – ‘not to correct but to improve’ (still).

    P.S. 3: De deconstructie van 68 vond ik to the point, maar toch ook niet helemaal terecht.

  6. Wilfried Pauwels

    Beste Johan,

    Proficiat. Het belangrijkste is nog dat iemand durft kritiek uiten op de sacrosante VRT, die door politiek-benoemde en gesyndiceerde BV’s wordt bevolkt en gepropageerd door ge-interes-seerde krantjes met grote geleerde journalistjes, die betaald worden om de lof te verkondigen.

    Goede moed, Johan. Ik zal de tekst nog een goed lezen. Doe zo voort!
    Wilfried

  7. Deemoedig heb ik de taalkemels begraven, door J.M. Schepens geschoten. Zonder hem de eer van de trofee te misgunnen.
    En vluchtigheid…, ja, misschien wel, ik moest deze tekst snel afwerken daar “De Kampioenen” ging beginnen.
    Toch even opmerken dat ik hier niet alleen pleit voor slaaptelevisie en het recht op platheid, maar vooral voor een breukmoment waarin de media schuld en/of onmacht erkennen door bv. het testbeeld uit te zenden. Ooit zullen misschien processen gevoerd worden tegen televisiezenders, zoals er vandaag tegen sigarettenfabrikanten lopen. En straks tegen McDonalds, wegens het bevorderen van vraatzucht, obesitas en kanker.
    Maar dit zal uiteraard worden ingeleid door een publiek dégout, een soort witte beweging tegen de media. En die kan voortkomen… jawel… uit de slaaptelevisie. Niét uit “cultureel hoogstaande” programma’s.

    JS

  8. Ronald v.E.

    Mooie tekst, goed uitgebalanceerde analyse. Toch wel even vermelden dat dit essay van JS weerom in de grootste dubbelzinnigheid baadt.
    Het verlangen naar rust en horizontaliteit is er inderdaad, maar daarnaast het jachtinstinct dat we ons terug moeten eigen maken, buiten de media om, de fruitvlieg achterna. Verband met Les Mouches van Sartre?
    Verlangen naar authenticiteit, het sublieme, cultuur als hoogtemoment, jazeker. Maar een zekere cultuurmoeheid is er wellicht ook, dat heb ik al gezien in zijn fameuze tekst ‘het bos, de bomen en het boek’ waar hij zijn walging van de literatuur uitdrukt.
    Vandaar een hang naar de sociobiologie en de fysische antropologie, de cultus van de wildheid en de oermens, een beetje à la J.J. Rousseau.
    Maar het menselijk zoektraject blijft voor mij toch intersubjectief, het zoeken naar de andere, die we misschien nooit vinden. Wellicht biedt het medium televisie vooral daarvoor een substituut?

  9. Goede of slechte TV ? Who gives a fuck.

    TV is sowieso niet aan mij besteed. Maar als er iedere dag 1 milj mensen kijken naar Familie of buren of dergelijke (troep ?) uitzendingen, laat dat hun probleem wezen. Ieder van ons mag zelf beslissen hoe goed ze dit vinden.
    Ik heb zo een buurvrouw, een braaf mens in hart en nieren, maar een beetje simpel. Ze kent alle BV figuren, leest alle boekskes, verzamelt alle series en prullaria die aangeboden wordt,… ne parel van ne consument waar woenstijnvis en konsoorten van dromen.
    Gisteren heb ik een kwartier voor het einde van de finale de TV afgezet. Het kon me geen barst meer schelen. En dat bedoel ik net. Ik hou het kastje vast, ik beslis.

    Dan mogen Tony en Marie honderd keer een strategie bedenken.

  10. Volgens mij heeft televisie de rol overgenomen van ruggensteun voor de mensen. Een vast kader waarin alle dagdagelijkse gebeurtenissen mooi gekaderd en in een format gegoten worden. Het grote verhaal dat vroeger door Kerk en andere leuke instituten verkondigd werd. Altijd voldoende buzz zoals in het café na de zondagsmis. Altijd wel een leuke nieuwe roddel, maar nooit niets bedreigend. Het ene groot verhaal dat nog overgebleven is na het ineenstuiken van alle andere pretendenten zoals Marx en Jahweh. De mensen worden gesust van hun koudwatervrees, hun onzekerheid van onbetrede paden, het verliezen van een houvast in hun leven. Televisie, de bezweerder van de angst ! Hallelujah !

    (dat ze om deze rol te vervullen deze angst zelf opwekt is slechts een van de vele parallellen met die andere grote verhalen)

  11. En ondertussen haalt Sara 1.600.000 kijkers en haalt zuster Monica tsjevenstreken uit.

  12. Heel mooi artikel. En is het nodig dit nog eens te benadrukken,:”zoals gewoonlijk een grondige analyse”.
    Dit gezegd zijnde is het zo dat de uitzendingen van de TV, welke dan ook, zich baseren op kijkcijfers en alleen op kijkcijfers. Onnodig te vermelden dat eens er kijkcijfers zijn, is het programma reeds uitgezonden, is het geld uitgegeven en is het misschien verloren tijd geweest. Meer cultuur op TV is een goed idee, maar niet iedereen is daar gelukkig mee. En zelfs moest iedereen daarmee gelukkig zijn , dan nog is er zulks een aanbod van cultuur (werkelijke cultuur en wat cultuur genoemd wordt maar helemaal niet is), dat men een bepaalde culturele uitzending niet door iedereen gesmaakt wordt aldusdanig.
    Als men dan toch de uitzendingen wil verbeteren, waar de kijker NIET alleen afhankelijk is van de keuze die gemaakt wordt door een paar mensen, die misschien heel capabel zijn, maar niet noodzakelijk de wensen van de kijker en/of culturele kijker bevredigen.
    Om daar eventueel aan te verhelpen, dacht ik zo, dat de TV zenders publiciteit zouden moeten maken voor een webside en een invulblad steken bij TV blaadjes, die de mensen zonder PC kunnen invullen en opsturen, waar men commentaar en suggesties kan geven. Natuurlijk gaat men daar hopen text krijgen en moet men dan een paar mensen bij aannemen om alles te lezen. Maar als dit goed is opgesteld zou men zoiets kunnen laten lezen door een computer, zoiets in de zin dat verschillende vragen reeds bij voorbaat zijn gesteld, waar de kijker dan alleen maar Ja of Neen of een quota hoeft te antwoorden en verder een paar velden met keuze antwoorden. Dit zou misschien een idee kunnen geven van wat de kijker, die wil reageren, eigenlijk op prijs stelt en wat niet, maar ook wat de kijker dan het liefst zou zien. Aan de andere kant is het ook zo dat men voor gelijk welk programma een culturele touch kan toevoegen. Neem nu een zender als “ARTE” waar men soms een film afspeelt en daarna een discussie toont aangaande deze film, waar elke kijker dan zijn zienswijze over deze film bij zichzelf kan bijzetten. Het spijtige daar is dat dit alleen maar gebeurd op late uurtjes. Met deze methode kan men gerust de mensen een ander beeld laten zien van wat er eigenlijk bedoeld wordt met een film en hoe toepasselijk dit is op ons huidig dagelijks leven. In tegenstelling met Uw opmerking over “De Pappenheimers” denk ik dat ook zulke programma’s toch iets bijbrengen en het is toch een licht en plezierig. Uiteindelijk moeten er ook programma’s zijn waar men kan naar kijken zonder zich te moeten inspannen, na een moeilijke en lastige werkdag bijvoorbeeld, maar dan liefst geen soap maar een klucht. waar men zich eens goed kan uitlachen.
    Het huidig woord waar iedereen de mond van vol heeft is “Sexy”. Ik denk dat niemand er iets op tegen heeft om naar een film of een andr programma te kijken waar ” min of meer verdoken sex” in voorkomt maar dan op een moment waar dit toepasselijk is in de context maar niet een film waar men sex toont om de sex op alle mogelijke momenten, gepast en ongepast, van de film/programma. Juist zulke fims moeten er misschien ook zijn, maar dan liest op heel late uurtjes of alleen op aanvraag (betalend of niet).
    Hoe dan ook, ik denk dat de TV makers meer zullen moeten luisteren naar wat de mensen willen en dat ze dan hun uiterste best zullen moeten doen om de programma’s zo cultureel als mogelijk te maken en zich niet alleen te laten leiden door de kijkcijfers en de beslissingen van een paar mensen binnen het beleid. Het is inderdaad gemakkelijker te zeggen/schrijven dan het doen, maar ik dacht zo dat ze zich toch uitgeven voor gekwalificeerde programma makers.

  13. Chi se ne frega della vrt?
    Er bestaan nog kanalen als Mezzo. En er bestaat gelukkig nog een afstandsbediening. En een muisknop. Om verder te struinen, te grasduinen, het avontuur tegemoet.

    *klik*

  14. Zum Kotsen

    wel Johan , voor 1keer ben ik 100% eens met U ;Ik kijk al sinds 1997 genen”teevee” meer .’t Was toen al zo erg!
    Vermits u ook een liefhebber zijt van alternatieve muziek , het volgend citaat:
    TELEVISION,THE DRUG OF A NATION
    FEEDING IGNORANCE
    AND SELLING RADIATION
    ON TELEVISION…….
    PS: waarom ligt iedereen hier uw teksten te analyseren zuiver op de woorden,snappen ze dan ni wa ge probeert te zeggen?
    PS 2 : ge zijt Roswell vergeten!!!!( en er zijn nog maffer verhalen,maar is’t omdat bewijs ontbreekt dat ze daarom ” maf” zijn,we weten al langer dan vandaag dat voor ons “plebs” vanalles verborgen moet blijven,al is het om de machtspersoontjes te vrijwaren van een lynchpartij?)
    PS3 ach de jacht ,meeste vrouwen denken dat het over hun gaat ,niet beseffende dat het wel eens een jacht op een man kan zijn ,op een manier dat een vrouw nooit zou willen dat erop haar gejaagd wordt.
    Everybody who runs is a VC, everybody who stands still is a well-disciplined VC.Ain’t war hell?
    PS4 merci om iets aan uwe website te doen,Java is rommel!
    PS5″ zoiets in de zin dat verschillende vragen reeds bij voorbaat zijn gesteld, waar de kijker dan alleen maar Ja of Neen of een quota hoeft te antwoorden en verder een paar velden met keuze antwoorden.”
    Is dat nu al het geval niet?Verkiezingen,bruggen,enz….

  15. Frederik

    Eigenlijk is het wel grappig dat er 2 standaard redacteurs zich bezig houden met het schrijven van een opinie over een voetbalprogramma. Wat is de relevantie hiervan?

    Op 7 juni zegt Carl Huybrechts het volgende in de Standaard:
    Een echt nationaal gevoel zal bij ons pas ontstaan als ons land tot zijn normale proporties herleid is, als Vlaanderen een aparte entiteit is in Europa. Achter een Vlaamse en een Waalse ploeg kan je gaan staan, maar achter een allegaartje? Niemand weet waarom sommige spelers mogen meedoen: is het omdat ze goed zijn of spelen communautaire overwegingen mee? Laat ook daarom dit land ophouden te bestaan.

    Dat is het verschil tussen een staat en een natie. Wij zijn een echte staat.’

    een week of bijna 2 weken later verschijnt de aanval, toevallig? Of past dit eerder in het volgende kader?
    Zie link naar weblog Matthias Storme:
    http://vlaamseconservatieven.blogspot.com/2008/03/represailles-niet-louter-hoon-maar.html

  16. Beste Johan,

    Vond het een mooi artikel.

    Zelf heb ik mijn TV drie jaar geleden buiten gezet. Toen hij nog in huis stond, ondervond ik hem als verslavend. Dag na dag besloot ik dat ik weer eens teveel had gekeken -niet alleen naar nieuwsprogramma’s- en nam ik me voor mijn gedrag te beteren en nuttiger en leukere dingen te doen met mijn tijd.

    Zo verging het me enkele jaren daarvóór ook al met mijn rookverslaving: eenvoudigweg stoppen bleek het meest bevredigend.

    De keren dat ik nog TV kijk, is onder vrienden naar een wereldkampioenschap voetbal, ofzo.

    Dat voetbal kijken zou ik niet vergelijken met jacht, zoals Anastasia en Ernani deden, maar met het kijken naar een gladiatoren- of hanengevecht, die alleen maar in een sedentaire maatschappij kunnen gedijen.

    Hetzelfde geldt trouwens voor kijken naar een ‘embedded’ oorlogsverslaggever in een oorlog waarbij we ons kunnen indentificeren met een van de strijdende partijen.

    Het zal ook wel terug te voeren zijn op oerinstincten, zij het niet die van de jacht op een prooi, maar die van het plassen tegen een boom.

    Die oerinstincten zijn inderdaad gesublimeerd naar het toeschouwen van gevechten tussen gladiatoren, ridders, boksers, honden en hanen. Maar of dat nu was omdat de heersende klasse greep wou houden op de bevolking? In het geval van de gladiatorengevechten was dat wellicht zo, maar honden- en hanengevechten werden en worden meestal clandestien georganiseerd.

    Blijkbaar is de behoefte van het volk om deze driften op deze manieren te kanaliseren groot genoeg, en hoeft de heersende klasse daar niet actief aan mee te werken.

    Televisie maakt gebruik van deze behoefte en kluistert de mensen aan hun scherm. Negatief gevolg is isolatie van deze mensen en, op grotere schaal, maatschappelijke desintegratie.

    Voetbal kijken in groepsverband en hanengevecht kijken in een ondergrondse ‘arena’ doet dit gevolg teniet.

    Daarom mijn voorstel tot beperking van de negatieve impact van de TV: reduceer het TV-bezit van de bevolking tot 15%!

  17. Kijk, daar zit het hem nu: ik kijk ook al goed tien jaar niet meer naar de treurbuis. Zelfs de radio ergert me stilaan wegens dwangmatig opdelen van luisteraars in marketingblokken. En wat dan met het nieuws? Gelukkig is de radio daar nog goed voor en zolang Jean-Pierre Rondas nog niet met pensioen is, nog een paar jaar dus, is er nog Rondas op Klara. Om ons in ons denken en doen en laten verder te kunnen laten gaan dan toegelaten wordt door de dictatuur van de treurbuis.
    vroeger was ik professioneel leverancier van nieuws. Welnu, de krant nam het nieuw meestal in dankbaarheid aan en deed er iets mee. De radio vatte het kort samen, waarna de treurbuis die samenvatting nogmaals samenvatte. Dunne spoeling, gelardeerd met zinloze beeldvulling.
    Hotel Regina, mijn vrouw heeft een naam die regina betekent, dat is hier thuis. En elders met haar