Glimlach, u komt in beeld

Waarom gekke Jeff niet helemaal ongelijk had

(Verschenen in “AchterHetNieuws”, 15/1/09)

 

Onlangs was plastisch chirurg Jeff Hoeyberghs het “slachtoffer” van een grap, verzonnen door de makers van het gloednieuwe satirische VRT-programma “Zonde van de zendtijd”.

De man zou vereerd worden met een wassen beeld in het (onbestaande”) Brusselse filiaal van Madame Tussaud, maar werd tenslotte door de vrolijke VRT-jongens met een candid camera geconfronteerd. “Sorry mijnheer Hoeyberghs, het was maar om te lachen.” Jeff kon er evenwel niet mee lachen en eiste een schadevergoeding van 10.000 Euro wegens misbruik van vertrouwen.

Laat ik vooreerst stellen dat elke poging van elke omroep om zich in dit land aan satire te wagen, absoluut moet worden toegejuicht. Ik kijk reikhalzend uit naar het moment waarop bv. een fiere Pieter De Crem de Nobelprijs voor de Vrede gaat afhalen en in Café De Vrede te Westvleteren belandt. Of de dag dat kardinaal Danneels, op weg naar een oecumenisch conclaaf, tot zijn verbijstering in een zwarte mis annexe sexfestijn terechtkomt. Wie hoog op de sociale ladder staat, mag al eens afgaan. Dat scheelt een stuk verzuring, en het is vooral goed voor het relativeringsvermogen van de personen in kwestie.

Maar wat was nu eigenlijk de gram van Jeff Hoeyberghs? Dat zijn “vertrouwen misbruikt” was,- of dat hij als kleine zelfstandige zijn kostbare tijd had verleuterd aan een flauwe TV-grap? Want voor laatstgenoemd bezwaar kan ik namelijk wél enig begrip opbrengen. Het doet me denken aan die keer toen ene Aart De Zitter mij voor een Panorama-uitzending had weten te strikken, en me een hele namiddag was komen interviewen rond het Antwerpse Oosterweelgebeuren. Als schrijver van een aantal essays rond overheidscommunicatie, en meerbepaald over de schimmige rol van figuren als Noël Slangen, waren ze bij mij aan het juiste adres. Van twee tot zes zat ik onder de lampen voor een interview… waarvan uiteindelijk geen seconde werd uitgezonden, vraag me niet waarom, een uitleg werd nooit gegeven. En jawel, als free-lancer en zelfstandig journalist heb ik toen een factuur gestuurd naar de VRT. Niet omwille van een “misbruik van vertrouwen”, maar gewoonweg omdat ik die tijd veel beter en lucratiever had kunnen besteden. Zonde van mijn tijd, absoluut. Dus Jeff, daar heb je zeker een punt: TV-figuren van de derde garnituur, die zelf voor elke wind die ze laten betaald worden, moeten niet denken dat ze anderen maar gratis kunnen laten opdraven, als daar zelfs geen luttele seconde TV-publiciteit tegenover staat.

 

Ondertussen in de montagekamer

Natuurlijk heb ik nooit een cent gezien van de VRT, of wat dacht u. De echte gedupeerden van dit soort piraterij zijn overigens de gewone mensen die zich laten verleiden om in “human interest” programma’s als “Man bijt Hond” te figureren. Camera’s die de argeloze Vlaming meedogenloos registreren als een stotterende kluns. Koppels die, tijdens een gefilmde verbouwing, de ruzie van hun leven krijgen waar heel Vlaanderen van kan meegenieten. Vals zingende amateurs die door een jury verbaal worden afgeslacht: de welbekende uitlachtelevisie. Formats waarbij ik spontaan denk: “Is er dan niemand die deze mensen tegen zichzelf kan beschermen?” Er zit toch wel een vreemde psychologie achter de candid camera-toestanden: mensen worden gefopt, maar moeten het absoluut grappig vinden. De verplichting om het spel mee te spelen leidt tot een bizar soort onderwerpingsgedrag, zure lachjes, geforceerde hilariteit, allerlei underdogattitudes.

Het welbekende motto van Andy Warholl “Leve de televisie, nu is iedereen vijftien minuten beroemd”, is nog een understatement, want die vijftien minuten zijn voor de overgrote meerderheid onder ons een rituele, obligate zelfvernedering. In een maatschappij die steeds meer op controle gericht is, en camerabewaking haast iets universeel wordt, zijn TV-grappen met de kijker misschien toch niet zo onschuldig. Misschien zijn ze wel het carnavaleske spiegelbeeld van een maatschappelijk raderwerk dat registreert én regisseert tegelijk. In dat geval is satire, zeker als het genre de “gewone man” viseert, geen middel tot ontluistering, maar veeleer een bevestiging van de bestaande orde. Humor is in dat perspectief veeleer onderdrukkend en ont-individualiserend.

Het gebeurt maar heel zelden dat een slachtoffer zich actief verweert tegen die discrete terreur, door bijvoorbeeld zelf de camera te viseren, of een reporter te lijf te gaan. “In de gloria” (een straf staaltje zelfsatire van het medium overigens) presenteerde eens een sketch waarin een taxichauffeur helemaal uit het lint ging tegen een candid-camera-ploeg. Maar de man was, binnen het verhaal, dan ook uit een ontslagen psychiatrische patiënt op zijn eerste werkdag… Voor de rest constateer ik vooral gelatenheid. Zoals in de tram ook nooit iemand recht staat als er een reiziger wordt afgetuigd.

Dus samengevat: heeft B.V Jeff Hoeyberghs zich weer eens vergaloppeerd in zijn reactie? Ongetwijfeld. Maar zijn fuck-you-gebaar zou wel een voorbeeld kunnen zijn voor de duizenden onbekende Vlamingen. Een hint dat het nu ook weer niet zó vanzelfsprekend is om elk om de beurt door de staatsomroep te kakken te worden gezet. Ik begin zelfs te snappen waarom mensen in bepaalde “minder geciviliseerde” culturen woedend worden wanneer ze iemand met een camera zien. En iets minder begrip kan ik opbrengen voor journalisten die in elke vertrapte camera een bedreiging voor de democratie en de vrijemeningsuiting zien. De vrijheid voor ons, figuranten, om in de schijnwerpers te komen en zelf de scenario’s te bepalen, bestaat namelijk niet. En zelfs al zou u uw eigenste nummertje brengen, de montagekamer en de lachband zullen er anders over beslissen.

Iemand die de regie verstoort, geef ik dus altijd enig krediet. Zoals dat ene moment, toen diezelfde Jeff Hoeyberghs bij Goedele Liekens (VTM-“Recht van Antwoord”) tierde dat vrouwen uit hun aars praten,- doelende op politica Katleen Van Brempt. Of was dat nu ook weer door de regiekamer uitgelokt?

Zoals ik al zei op de laudatio voor mijn goede vriend Jan Verheyen: TV-kijken is schadelijk voor uw gezondheid, maar op TV komen, dat is pas gevaarlijk.

http://www.youtube.com/watch?v=aSvM77JN8OU

 

 Johan Sanctorum

Advertenties

8 Reacties op “Glimlach, u komt in beeld

  1. U bent zo opvallend en opmerkelijk scherpzinnig, dat ik begin te vermoeden dat ook dat geregisseerd is. Zoals Jean-Pierre Rondas bereikt u maar een verwaarloosbaar deel van de (kritische?) samenleving.

    Overigens wil ik nog kwijt dat satire in Nederland nog altijd honderd keer beter is dan wat onze strontlolbroeken er uit krijgen via SPAM of “Zonde van de zendtijd”. Ze kunnen het niet, ze zullen het nooit kunnen en ze willen het ook niet kunnen.

  2. de zus van Joan Boeremans

    Ik wacht met ongeduld op de eerste naaktkalenders van journalistes van de VRT (zoals Kathleen Cools en Phara de Aguirre), van filosofen (zoals Johan Sanctorum, Etienne Vermeersch en Dieter Lesage), van politici (liefst VLD’ers, die zijn immers liberaal en ruimdenkend, zoals Claude Marinower, Karel de Gucht en Guy Verhofstadt) en van bedrijfsleiders of bankiers. ’t Is een keer wat anders dan dat gedeelte van de bevolking dat zich om mysterieuze redenen er niet aan kan onttrekken zich te kakken te laten zetten door bijvoorbeeld op naaktkalenders te verschijnen.

  3. citaat
    “Het doet me denken aan die keer toen ene Aart De Zitter mij voor een Panorama-uitzending had weten te strikken, en me een hele namiddag was komen interviewen rond het Antwerpse Oosterweelgebeuren. Als schrijver van een aantal essays rond overheidscommunicatie, en meerbepaald over de schimmige rol van figuren als Noël Slangen, waren ze bij mij aan het juiste adres. Van twee tot zes zat ik onder de lampen voor een interview… waarvan uiteindelijk geen seconde werd uitgezonden, vraag me niet waarom, een uitleg werd nooit gegeven. En jawel, als free-lancer en zelfstandig journalist heb ik toen een factuur gestuurd naar de VRT. Niet omwille van een “misbruik van vertrouwen”, maar gewoonweg omdat ik die tijd veel beter en lucratiever had kunnen besteden.”

    Als u werkelijk die tijd veel lucratiever had kunnen besteden, waarom hebt u dat dan toen gewoon niet gedaan?
    Omdat u er toen nog niet zo zeker van was dat?

    citaat
    “Zoals ik al zei op de laudatio voor mijn goede vriend Jan Verheyen: TV-kijken is schadelijk voor uw gezondheid, maar op TV komen, dat is pas gevaarlijk.”?

    Alles bij elkaar bent u dus aan iets gevaarlijk ontsnapt. U bent niet op TV gekomen.
    In dat opzicht zou u eigenlijk dus blij moeten zijn dat behalve wat verloren tijd, waarvoor u zelf toch gekozen had, u verder niks ergs is gebeurt.
    U zou de vrt dus eigenlijk zelfs dankbaar kunnen zijn dat ze uiteindelijk niks met dat materiaal gedaan hebben. Anders had spijt misschien nog groter kunnen geweest zijn dat u die dag niet voor een wat meer lukratieve bezigheid gekozen had.
    In dat opzicht is het eigenlijk te verwaarlozen dat u geen geld kreeg voor uw tijd.
    Het was dus geen zonde dat u geen zendtijd kreeg maar een zege.

    En verder heb ik zelf ooit al aan de lijve ondervonden wat knippen en plakken van de regiekamer kan doen. Ik was toen ook redelijk stom en naief en dacht echt dat ze mijn woorden in de context van de gestelde vragen zouden laten zien. Verder was ik ook overdondert omdat de cameraploeg daar zo ineens stond….doorgestuurd naar mij door familie, die aanvankelijk zelf toegezegd hadden, maar op laatste moment afgbeld. En dus de camera moest dringend nog een laatste opname maken en zo zeiden die lui, XXX heeft gezegd dat jij dat zeker wil doen. Ach wat was ik toen idioot. 🙂
    Wat uitgezonden werd duurde maar een paar seconden maar het werd een paar keer herhaald gedurende een week, als “teaser” voor het programma in kwestie. Verschrikkelijk vond ik het toen.

    Als ik nu een camera of een micro zie, maak ik dat ik weg kom.
    Ben al blij dat ik er nu anders uit zie dan destijds en blij dat mensen veel te veel televisie kijken, waardoor ze zich dat stukje al lang niet meer herinneren en mij zeker en vanst niet meer herkennen.

    Zelf kijk ik geen TV meer. Al heel lang niet meer. Ik kijk liever met mijn eigen ogen dan door de ogen van monteurs en menteurs.
    En satire, ook daarvoor heb je geen TV nodig. Het hele leven zit vol satirire, met mijn eigen ogen zie ik dat smorgens al als ik in de spiegel kijk.

    En dan is er nog die Hoeyberghs. Heb het youtube stukje bekeken. Die man wordt wel leuk in beeld gebracht en hij is zelf heel blij met het resultaat.
    Maar verder denk ik dat het zijn eigen “ego” is dat hem in de val heeft doen lopen.
    Hoeveel wassenbeelden zouden er al gemaakt zijn van chirurgen? Dat vraag je je toch af als ze je opbellen daarover en toch op zijn leeftijd en toch ook omdat die dan bleikbaar al wat TV ervaring heeft?

  4. diederiek vermeersch

    Ik heb het Youtube-filmpje bekeken. Hoeybergshs sluit af met de volgende woorden: “Het meest vervelende is dat ik nu overal herkend word en dat heb ik niet gezocht. Dat is de prijs die ik heb moeten betalen.” Tsja, niet echt geloofwaardig als je leest dat hij wil aanwezig zijn op de vermeende inhuldiging van zijn wassen beeld. Ijdelheid moet soms eens duur betaald worden, en eerlijk, als ik het filmje bekijk, heb ik er ook mijn plezier in.

  5. Het is opvallend dat dit spelletje uitgerekend met Hoeyberghs werd gespeeld in dezelfde periode als die waarin volgens sommige media zijn vrouw in een vechtscheiding hem een praktisch Berufsverbot probeert op te leggen en meer in het algemeen probeert leeg te zuigen. De kwaadaardigheid en geldzucht van vrouwen is al sinds bijbelse tijden bekend.

    Hoeyberghs had het aan de stok met de Orde van Geneesheren en die minzame Broederschap van gangsters bij wie je een klacht kunt indienen tegen één van haar leden zodat die klacht eigenlijk kan worden onderschept, de effecten ervan geminimaliseerd en de klager als een imbeciel met een kluitje in het riet kan worden gestuurd, laat natuurlijk niet met zich sollen en staat als één man achter één van haar Broeders, op een manier die niet veel verschilt van de manier waarop kutmarokkanen één van eigen volk tegen de politie verdedigt als die hem voor vandalisme of diefstal willen inrekenen.

    Het is helemaal niet ondenkbaar dat we in een wereld leven waarin het ook in Vlaanderen niet ondenkbaar wordt dat deze goed genetwerkte en beschermde club invloed kan uitoefenen tot in de private sfeer van iemand als Hoeyberghs toe, zodat een echtscheiding in de hand kan worden gewerkt en de ex een gewillig instrument wordt in handen van de (maçonniek gelieerde ?) intrigerende kliek.

    Er moet toch een reden zijn waarom uitgerekend Hoeyberghs en niet zovele andere bekende Vlamingen die er makkelijk hadden kunnen intuimelen, uitgekozen werden om door ‘Zonde van de zendtijd’ te kakken te worden gezet ? Je moet dat vermoedelijk ergens aan verdiend hebben; om een reden die ons gewone mensen, als wij die eenmaal achterhalen, niet gerechtvaardigd zou overkomen. En sommige netwerken gaan over beroepen en standen heen.

    Ik ben een kritisch burger die veel bevroedt en weinig officieel weet, maar denk wel dat deze zaak stinkt.

  6. Ik kan mijnheer Boeremans gelijk geven: ‘ zonde van de zendtijd ‘ overstijgt niet het niveau van studentikoze grapperij. Doch de emotionele slapstick is reeds begonnen in de jaren ’60 met ‘ ECHO ‘ Jan Van Rompay als superieure student die de seconden gloriemomenten va

  7. n Jan met de pet in het belachelijk trok. Mocht hij daarentegen machtsgeile politici interviewen, dan ging zijn kopje en schoudertje scheefhangen van nederigheid.

  8. Nu blijkt dat Jeff Hoeyberghs door de door hem mee opgerichte Wellness Kliniek in Genk is ontslagen. Zijn schoonfamilie is hoofdaandeelhouder! De kliniek wil niet langer samenwerken met Hoeyberghs na een incident op de Nederlandse zender SBS6. Het werd Hoeyberghs kennelijk en waarschijnlijk terecht en begrijpelijk te machtig, door het vooruitzicht op een tendentieuze en weinig objectieve berichtgeving in deze voor hem moeilijke omstandigheden waarin zijn ex-vrouw én zijn schoonfamilie – teneinde de vechtscheiding in eigen voordeel en met maximale winst te beslechten – hem een Berufsverbot opleggen. Het ziet er naar uit dat de schoonfamilie van de heer Hoeyberghs en zijn vrouw over goede connecties beschikken, gelet op de opvallende samenloop van tal van weinig toevallige omstandigheden, die maken dat voor Hoeyberghs uitdrukkelijk het gezegde geldt dat een ongeluk nooit alleen komt. Het is echter ook mogelijk dat de pers zich in dit geval gewoon spontaan als een bende bloeddorstige aasgieren heeft gedragen, die daartoe niet noodzakelijk door de netwerken waar de individuele journalisten deel van uitmaken, hoeven te zijn uitgestuurd. Het volstaat dan dat ze ruiken dat er een prooi op sterven ligt.