Van “Bushism” tot “Obamania”

Hoe zou rebel Michael Moore zich deze dagen voelen?

 

Het kroningssmoore2pektakel zit erop, de eedaflegging van Barack Obama kwam onder een nooit geziene belangstelling in kleuren en geuren op het TV-scherm. De grote TV-zenders en dagbladen verdrongen zich om dit gebeuren in de verf te zetten en er wat extra kijkcijfers of oplages mee te genereren. Want de crisis doet zich gevoelen in de sector, en alle beetjes helpen.

Het “historische feest van de hoop en de democratie” dus. Afgezien van het feit dat ik nooit begrepen heb hoe de Amerikanen iemand als Bush hebben kunnen verkiezen (al kon de eerste editie nog als een accident beschouwd worden), en nog minder hoe ze hem ook nog eens konden hérkiezen, wijst de hype rond Obama, de zgn. Obamania, niet echt op een gezonde democratie. Wat we vandaag meemaken is uiteraard de terugslag van een pendule die veel te lang naar één richting is uitgeweken, en nu met een enorme kracht terugzwaait. Amerika lijkt, eens het feest afgelopen, toch wel toe aan een introspectie, een gewetensonderzoek. Dit vraagt om een proces. Geen juridisch proces, geen tribunaal. Maar een moreel-historisch. De cruciale vraag die zich opdringt, is: als iedereen vandaag zo gelukkig is, wie of wat heeft de publieke opinie in de V.S. dan haast acht jaar bevroren? Waarom viel Bush niet eerder van zijn voetstuk?  Het antwoord is eigenlijk analoog aan de verklaring waarom moderne dictaturen en schijndemocratieën overleven: door nieuwsmanipulatie, indoctrinatie, professionele spinning,- en vooral door een media-industrie die in heel deze maalstroom meegaat en essentieel medeplichtig is aan desinformatie.

CNN gewaagt in een recente peiling haast euforisch van een historisch record:  84% van de Amerikanen staat momenteel achter Obama. Impliciet is deze deelname aan de ambiance echter een schaamlap: CNN heeft in het verleden altijd de Bush-kaart getrokken en blonk uit door zijn gekleurde, eenzijdig-optimistische verslaggeving van de Irak-oorlog. Ik spreek dan nog niet over de hardnekkige geruchten als zou de zender in 2004 met de exit-polls geknoeid hebben in het voordeel van G. Bush.

De echte republikeinse propagandazender was overigens Fox News Channel (vooral bekend van de stunt in 2000 om Bush tot winnaar uit te roepen nog voor de uitslag bekend was), die Obama in reportages “per ongeluk” herhaaldelijk als Osama betitelde. Maar ook Fox keerde net op tijd zijn kar en begon, toen het duidelijk werd dat Obama het ging halen, zelfs aan een gênant charme-offensief bij monde van topman Rupert Murdoch.

Het desinformerend en indoctrinerend karakter van de Amerikaanse massamedia, die nu massaal bakzeil hebben gehaald en de Obamania zelf aanzwengelen om zich uit de wind te zetten, mag o.m. blijken uit de speciale behandeling die Bush-critici van het eerste uur zoals Michael Moore (1954) te beurt viel. Hij ging, al in 2000, resoluut in de aanval tegen het Bush-regime, maar ook tegen de verziekte mediacultuur, wat hem o.m. de uitroep tegen CNN ontlokte:  ‘For once, CNN, can you tell the truth about Iraq, about healthcare, about…?’

Ha, die Moore. Men kan niet zeggen dat de maker van politieke documentaires zoals Fahrenheit 9/11 (waarin de relatie tussen de familie Bush en het koningshuis van Saoedi-Arabië aan de gebeurtenissen van 11 september 2001 wordt gelinkt), Bowling for Columbine (tegen de Amerikaanse wapen- en geweldcultuur), en Sicko (tegen de falende gezondheidszorg in de VS) in het begin veel publieke bijval genoten. Zeker niet in het bij het conservatief establishment aanleunende Hollywood, waarmee Bush-adviseur Karl Rove zoete broodjes bakte. Toen Moore de onvergetelijke quote ‘Shame on you, mister Bush’ de zaal inslingerde, n.a.v. een oscar die hij in 2002 kreeg, werd hij uitgejouwd, op een paar dapperen na. Zowel in de reguliere pers als in de blogosfeer werd Moore deskundig gemarginaliseerd en gestigmatiseerd tot een socialistische (een zwaar scheldwoord in de VS) flapdrol, een publiciteit zoekende onbenul, een paranoïde sociopaat, artistiek een klungelaar en ideologisch achterlijk. In mei 2004 nog verbood het Amerikaanse amusementsconcern Walt Disney, via distributeur Miramax, om Fahrenheit 9/11 uit te brengen, vanwege het “staatsvijandig” karakter. Amerika, het paradijs van de vrijheid? Nu ja….

 

Van paranoia tot pensée unique

Amerika creëerde zijn eigen nachtmerrie en ontwaakt nu vrolijk. Wat moet men met deze paradox. Wat de “paranoïde” dissident Moore al acht jaar eenzaam staat te orakelen, staan nu breed in alle kranten, als een pensée unique: Bush deugde niet. Alles, zijn War on terror, de Irak-oorlog, Guantanamo, het torpederen van Kyoto, Katrina, heel de verwevenheid van zijn administratie met de olie- en wapenbusiness, het stonk allemaal. Van CNN tot Luc van der Kelen,- ze maken nu allemaal om ter luidst het proces van “de slechtste president ooit”.

De enige verklaring is, dat de oppermachtige media-industrie vertragingseffecten genereert in het collectief bewustzijn. De allesverzengende hypecultuur, in combinatie met agressieve politieke spinning waar geen immuniteit tegen wordt gekweekt, zorgen ervoor dat de publieke opinie jaren lang in een “luchtbel” kan leven, afgezonderd van de realiteit. De Irak-soap van CNN is slechts het meest frappante voorbeeld van die virtualisering, daar waar media en macht in elkaar grijpen, en journalistiek “embedded” geraakt in het systeem.

Moore had dus gelijk, maar kreeg het nooit. Wat altijd opnieuw als ziekelijk complotdenken wordt afgedaan blijkt in zijn geval scherpzinnigheid en helderziendheid. Achteraf, wel te verstaan.

De conclusie is, dat systeemkritiek nog altijd een zaak van heldere, hardnekkige individuen is, die ergens een gat geboord hebben in de “luchtbel”. We hebben meer dan ooit mensen nodig die tegen de mediatieke stroom ingaan. Het zijn grotendeels éénmansprojecten van publicisten, bloggers, excentrieke filmmakers. Existentieel is hun toestand hachelijk; Moore had uiteindelijk nog een “markt” voor zijn producties, de meesten hebben helemaal niks en worden weggedrukt door het mediageweld.

De Obama-hysterie is verontrustend. Niet omwille van de figuur van Obama op zich, maar vooral omdat de zogenaamde “vierde macht”, pers en media, een sleutelrol blijkt te spelen in processen van maatschappelijke bewustzijnsvernauwing. Terwijl haar primaire missie het omgekeerde pretendeert. We worden dus belazerd, simpelweg. Ik zie in onze eigen Vlaamse “kwaliteitspers” dezelfde vernauwingseffecten: de manier bv. hoe paars gedurende heel het Verhofstadt-regime werd opgehemeld, en hoe kritische geluiden door De Morgen én door de Standaard werden gemarginaliseerd en geridiculiseerd (denk bv. aan wat D.J. Eppinck overkwam), heeft uiteindelijk geleid tot de 800.000 anti-stemmen van Leterme, de hype, én nadien de kater. Zoiets is slecht voor de democratie.

Hoe zou de activist, onderzoeksjournalist en kunstenaar Michael Moore zich overigens deze dagen voelen? In feeststemming? Ik betwijfel het. Het moet hem enorm steken dat zijn protest uiteindelijk allemaal niks uithaalde; dat Bush weliswaar werd uitgewuifd als “de slechtste president aller tijden”, maar meer ook niet. De media buigen mee als riet met de wind. Tegen de wind inroepen is nutteloos. Gisteren was het “the war on terror”, vandaag is het “change”. Ik zou willen dat iemand als Obama dit soort luchtspiegelingen overstijgt, zijn magistrale redevoeringen hebben ook mij begeesterd. Maar slechte karakters als Michael Moore zijn overal nodig, altijd. Vooral als iedereen juicht.

 

Johan Sanctorum

Advertenties

7 Reacties op “Van “Bushism” tot “Obamania”

  1. Was het allemaal niet de bedoeling om gedurende acht jaar met onvoorstelbare Gutzpah de neocons hun gang te laten gaan als bad cop, om nu te zalven met de good cop, waarmee ‘alles’ wat trager gaat, maar waarna weer een periode kan komen met een bad cop ?

  2. Hoe meneer Moore zich voelt laat hij zelf weten op: http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?id=244

    20 jan 2009

    Friends,

    This happy, happy day!

    We have made it through the Dark Ages and here we are, in one of the most redemptive moments history has ever witnessed. Barack Obama is our best hope to get it right, to heal our national soul, to reach out to the rest of the world with an olive branch instead of shocking brutality.

    I want to take this opportunity to thank each and every one of you who has worked to make this day happen. For many, the madness goes back, not eight years but twenty-eight years, to the tragic day Reagan was sworn in to dismantle our precious “government of the people” and our beloved way of life.

    To all of you who have spoken up and spoken out, who have written letters and marched for peace, for all of you who never gave up, you are the true heroes today. Many of you have suffered great economic losses. Some of you have endured a loved one being shipped overseas to senseless and shameful wars, and thousands of you have seen those loved ones returned home, no longer alive. It has been a heartbreaking time.

    But the sun comes out at noon today. The disgraced outgoing president will slide out the side door and head to Crawford to sell the Hollywood set known as the Bush “ranch” before he settles down in an exclusive neighborhood in Dallas. I would encourage Mr. Bush to issue one final pardon before noon today — his own. He had better issue a blanket pardon for all crimes that may have been committed since 2001 by himself, Cheney, Rumsfeld and the whole gang. Serious laws were broken, a war was concocted on a lie, and now, please, justice must be carried out.

    So let us move forward and fix the horrible mess we are in. We are fortunate to have a new president who is smart and kind and committed to serving his country. Take a moment today and think about what you can do to join him in helping him do his job. We’re all in this together. Our country has been so profoundly wrecked by an administration who decided to mug our constitution and then steal what they can for their Wall Street cronies on the way out the door.

    Here is my plea: Let’s not leave Barack Obama alone to clean up the mess. As he takes his oath today, please take one yourself — to work harder than ever to end these wars, create universal health care, save our planet, end poverty, increase knowledge and establish a true government “of, by and for the people” (instead of “of, by and for the lobbyists, the bankers, and the war profiteers”).

    On a personal note, it’s no secret that I have had to suffer an avalanche of hate and attack as I stuck my neck out to simply do my job. Some day I will tell you what the true cost of this has been for me, but not today. Today is a time for celebration and optimism and hope. I’m glad we all lived to see this incredible moment. And I thank each of you for your support of my work and your dedication to our democracy.

    12:01pm can’t come soon enough! Happy Inauguration Day!

    Yours,
    Michael Moore

    —–

    Hier nog even Mia Doornaert nav de vervolging van Geert Wilders (Moore wordt ook vernoemd): http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=II25EE4A

    “Het procédé dat Wilders in [Fitna] toepaste, is dat waarvoor de Amerikaanse cineast Michael Moore toegejuicht wordt. Je stapelt alle negatieve kenmerken op van je doelwit en kiest alleen uitspraken en feiten die in je kraam passen – waarbij gezegd moet worden dat er in ‘Fitna’ minder klinkklare leugens voorkwamen dan in Moores film ‘Sicko’ die aan de propaganda van Fidel Castro ontsproten leek.

    Wordt Amerika gedemoniseerd, dan klappen verlichte Europeanen enthousiast in de handen. Dat dit verschrikkelijke Amerika een verkozen zwarte president heeft, terwijl op het linkse bedevaartsoord Cuba een blanke potentaat van goede familie al vijftig jaar de plak zwaait, doet niets terzake.

    Maar pas het Moore-procédé toe op de islam en je wordt verketterd. Wilders selecteerde die passages uit de koran die aansporen tot haat of geweld tegen joden, christenen en ongelovigen, en tot onderdrukking van de vrouwen. Hij gaf geen evenwichtig beeld van de koran, neen, maar hij verzon die passages niet.”

  3. Terechte analyse.
    Misschien toch even wijzen op het feit dat onder meer Keith Olbermann in zijn dagelijkse Countdown (MSNBC) onaflatend kritiek heeft gegeven op Bush, uitzending na uitzending.
    Ook John Stewart en Stephen Colbert zijn blijven inhakken op Bush en de propaganda, te bekijken op ComedyCentral weliswaar, maar toch. Equivalente mediafiguren hier bestaan niet.

    Michael Moore legt slechts een deel van de illusie bloot. Ook hij is en blijft fervent patriot bijvoorbeeld, of dat beweert hij toch.
    Heel het pers- en documentairegedoe blijft entertainment, afleiding tot op zekere hoogte, omdat bijna niemand de tijd en energie heeft om de problemen en zeepbellen nader te bekijken en zelf te zien waar het om draait.

  4. citaat
    Hoe zou de activist, onderzoeksjournalist en kunstenaar Michael Moore zich overigens deze dagen voelen? In feeststemming? Ik betwijfel het

    Heb even gegoogled en vond op zijn site een rubriek waarin hij schrijft op 20 januari: This happy, happy day!

    De rest kan je zelf lezen op de link.
    http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php

    Zo weet je het meteen hoe hij zich voelt. Toch als wat hij schrijft vanuit zijn gevoel komt of te er iets of wat samenhang is tussen zijn woorden en zijn gevoelens.

    En nu?

  5. @ moderator: een commentaar van mij op 23 januari 2009 at 13:32 wacht nog op goedkeuring?

  6. Pingback: Open brief, ok, maar heeft pdw wel het globale plaatje gesnapt? « Visionair België

  7. Pingback: De jacht is geopend ~ Niet alle complotdenken is paranoïde | Catholica