Maandelijks archief: december 2009

Af en toe klepperen de zonneblinden

Pleidooi om alle processen blijvend te heropenen

Op het einde van het Darwinjaar, nu het apologetisch getoeter wegebt, is het misschien eindelijk weer tijd om de Neanderthaler, die “dode tak” van de evolutie, posthuum in eer te herstellen. Daarmee zetten we onze positie als winnaars en survivors op de helling, en wordt het proces, waarin de doden een stem krijgen, heropend. Einde van de sorrycultuur en het postmoderne theater van de verontschuldiging?
Wat is onze relatie vandaag met het ‘dodenrijk’? Op 1 november zetten we een bloempot met chrysanten op het graf van een nabestaande, om te beletten dat we er heel het jaar door mee zouden bezig zijn. De rouw is een vervelende kwaal die we moeten uitzieken, want “het leven gaat door”. De doden hinderen ons, we formoliseren ze in een statistiek, de spoken van het verleden moeten in quarantaine. En wie toch nog last heeft van “innerlijke stemmen” moet dringend naar de psychiater.
Ooit beheerste deze relatie tussen levenden en afgestorvenen nochtans het doen en laten van een samenleving. In de animistische natuurreligiën van de niet-gechristianiseerde wereld (de zgn. “volksislam” inbegrepen) vormt de communicatie met de voorouders de zenuwknoop van heel de individuele en sociale existentie. Vandaag is die band doorgesneden, en dat uit zich op heel verschillende vlakken, zoals het Darwinistische dogma (The survival of the fittest). Dat het in deze tijden excuses regent van staatshoofden voor de uitroeiing van aboriginals, sluit daar perfect op aan: het is een elegante oplossing om de doden opnieuw te begraven.
Tijd voor een stevig potje cultuurkritiek, verdere deconstructie van de political correctness, en een poging om religiositeit te herdefiniëren

Lees het artikel

Een stevige breinstorm zou Vlaanderen deugd doen

Denkgroep Res Publica wil publiek debat rond de toekomstige Vlaamse natie aanzwengelen

 Het gaat niet goed met België. Dat zou ons, autonomisten, moeten verblijden, maar hoe is het ondertussen met Vlaanderen gesteld, als een democratisch-gedragen politieke entiteit? Niet alleen de lokale Turkse of Marokkaanse allochtonen kunnen zich bij “Vlaanderen” bitter weinig voorstellen, zoals uit een recente studie bleek; ook bij het gros van de inboorlingen ontbreekt de emotie rond een nieuw politiek-maatschappelijk project dat in alle opzichten het verschil zou kunnen maken met het Belgique de papa.     

Onvermijdelijk stelt dit de vraag naar de bewustzijnsvernauwende rol van de Vlaamse media (een krant als De Standaard heeft al wel bijzondere tricolore edities verzorgd, soms met melige trouwbetuigingen aan de monarchie, maar heeft bij ons weten nog nooit een positief autonomistisch verhaal gebracht). Ook de geregionaliseerde cultuursector is voornamelijk geïnteresseerd in budgetten en subsidies, niet in zelfbeschikking als gevoelswaarde, laat staan als motor van een identiteitsproces.

Meer nog echter moeten we kijken in de richting van de Vlaamse besturende elite zelf: willen Kris Peeters en zijn entourage wel een breed, open burgerdebat over een republiek die zich in alle aspecten los maakt van het oude Belgische denk- en bestuurskader? Natuurlijk niet. Het regentaat dat zich als “Vlaamse regering” presenteert, lijkt dan ook veeleer op een muf boekhoudkantoor (waar niet iedereen even goed kan tellen) dan op de commandokamer van de Enterprise.  Vooral geen avonturen, dat is de boodschap.  En vanuit zijn Machiavellistisch perspectief klopt de logica van Peeters perfect: waarom zou een partij als CD&V haar traditionele Belgische machtspositie opgeven, tenzij ze die vrij geruisloos kan copiëren naar het deelstaatniveau, waarbij België als een soort scharnierstaat zou blijven functioneren tussen de regio’s en de Europese voogdij? De carrière van Herman Van Rompuy blijkt in dit scenario alleszins perfect te passen.

België zal blijven verdampen, maar Vlaanderen geraakt niet uit de mist. Het resultaat is een steriel regionalisme dat zich van het historisch gegroeide democratisch deficit niet kan ontdoen. De achterkamertjespolitiek, de ons-kent-ons-cultuur, de bureaucratische overwoekering, het hanteren van complexiteit als buffer tegen burgerprotest,… het keert allemaal terug. Onvervalst Belgisch was bv. de manier hoe de Vlaamse regering het Lange Wapper-dossier mismeesterde: flou, ondoorzichtig, technocratisch, om uit te lopen in een surrealistisch imbroglio. Maar hoopgevend is ook de vastberadenheid waarmee de burgerinitiatieven het politieke establishment counterden en een referendum afdwongen.

De denkgroep Res Publica wil op deze autonomistische golf voortsurfen: de Antwerpse opstand is de referentie. We hebben geen roestige vadsigheid nodig, maar vooral durf en verbeelding. Het project Vlaanderen is te belangrijk om aan een klasse van beroepspolitici en cabinetards uitbesteed te worden. Het gaat om schaalverkleining en opwaardering van de democratie, waarbij elke burger zich bij het debat moet betrokken voelen. Een debat over maatschappelijke kern-issues zoals: het evenwicht tussen economie en milieu, de grote ethische thema’s, welzijnszorg en sociale solidariteit, energie, mobiliteit, migratie en inburgeringsnormen, recht en billijkheid, en uiteraard het institutionele kader zelf. Een breinstorm die moet overgaan in een echt constitutioneel debat (de “Vlaamse grondwet”), en die zeker ook de linkerzijde uit haar Belgicistische kramp moet halen. Een eerste vrije tribune verscheen in De Tijd van 25/9/09, mede ondertekend door Ludo Abicht, Frans Crols, Koenraad Elst, Matthias Storme en Jef Turf. Momenteel werken we aan een platformtekst die het eigenlijke startschot voor de denkgroep moet vormen.

Het zou daarbij goed zijn dat de “V-partijen” zich bewust worden van hun vernieuwende, stichtende rol in de post-Belgische republikeinse context. In de laatste rechte lijn naar de secessie is een frontvorming van de drie essentieel. De N-VA vergist zich schromelijk als het met zijn 13%-aandeel het monopolie op het Vlaamse zelfbeschikkingsverhaal zou claimen. Ook het Vlaams Belang zal als radicale “volkspartij” de politieke diversiteit moeten invullen, gesteld dat Bruno Valkeniers zijn hervormingsplannen kan doorzetten. Waarbij het meer burgerlijk-conservatieve N-VA veeleer de vrije beroepen en de middenklasse bedient. Daar is niets mis mee, maar men moet zijn grenzen kennen. Beide formaties zijn dus tot elkaar veroordeeld en zullen vroeg of laat een strategisch bondgenootschap moeten sluiten. Op dat moment zal uiteraard ook de derde V-formatie, het rechts-blauwe Lijst Dedecker, duidelijk moeten kiezen.

Het secessieproces gaat dus gepaard met een politieke herverkaveling die de traditionele B-partijen buiten spel zet. Res Publica nodigt de academici, mensen uit de cultuursector en het middenveld, uit om niét aan de zijlijn te blijven staan en deze transitie mee kleur te geven. De klassieke Vlaamse beweging heeft haar rol van voorhoede gespeeld. Het is nu aan de republikeinse beweging om de gewone Vlaming te verleiden, een kantelmoment in de publieke opinie te creëren, en het partijpolitieke spectrum te helpen hertekenen.

Julien Borremans

Johan Sanctorum

 (“Doorbraak”,  Dec 2009- Jan 2010)

Het is waar, want Thomas van Aquino heeft het gezegd.

Voor Bart De Wever is er met ons klimaat geen vuiltje aan de lucht

Het maatschappelijk conservatisme, keer op keer beleden door Bart De Wever, moet vele jonge NV-A-sympathisanten doen knarsetanden. Binnen en buiten de partij zie ik nochtans maar weinig verweer op het naar het status-quo neigende, soms zelfs ronduit nostalgische gemijmer van de voorzitter. Waarbij ik me steeds weer afvraag of zijn polemische welsprekendheid net geen dekmantel is voor een wereldvisie die tegen verandering is, althans verandering als menselijk project. Als politiek project dus.

Er was al het gedweep met die obscure filosoof Edmund Burke (1729-1797), apologeet van de monarchie en het toenmalige Ancien Régime, pleitbezorger van een door elites gedirigeerde staatsstructuur, en fervent tegenstander van een publiek zorgsysteem, het is maar dat u het weet. De Nederlandse stichting die zijn ideeën vandaag propageert, wordt gefinancierd door Amerikaanse industriële lobby’s, aangevoerd door Microsoft en Pfizer, zo onthulde de Groene Amsterdammer in 2005- dit geheel terzijde.

In een recente DeStandaard-column  (8/12/09) gaat De Wever nog een stapje verder, en schaart zich, n.a.v. de klimaattop in Kopenhagen, resoluut bij de klimaatsceptici,- die ook door het Amerikaanse bedrijfsleven overvloedig gesponsord worden, dit ook weer geheel terzijde. Volgens deze sceptici is er met ons klimaat helemaal niets aan de hand en mogen we rustig verder consumeren en vervuilen. Samen met de NVA-voorzitter vatten ze het ecologisme op als een achterlijk, crypto-religieus doemdenken, behept met een Armaggedon-complex, levendig gehouden door profeet Al Gore. We kennen deze karikaturen: ze zijn precies in het leven geroepen door machtige lobby’s, de olie- en auto-industrie vooraan, – lobby’s die onder het Bush-regime in Washington vrij spel hadden, de massamedia controleerden, politici omkochten, en met enorme budgetten leugenachtige beschadigingscampagnes financierden.

Bart De Wever verdenk ik er nochtans niet van, door Pfizer of Microsoft gefinancierd te zijn. Zijn geval is eigenlijk nog veel erger: de man gelooft echt dat politiek-maatschappelijk timmeren-aan-de-weg nergens toe leidt, en dat we hooguit op de winkel kunnen letten. Dat verklaart uiteraard de geestdrift waarmee de NVA zich in het Kris-Peeters-scenario liet inlijven: ze delen het status-quodenken. Voeg daarbij het misprijzen voor basisdemocratie en burgerinspraak (Lange Wapper), en je hebt de perfecte deeg voor een stijfburgerlijke regentencultuur, die wel op status en elitarisme is gesteld, maar het politiek project an sich minimalistisch opvat.

De politicus, zo gaat De Wever verder in zijn column, mag hoogstens “de tuin van de schepping onderhouden” maar in geen geval de inrichting van de tuin wijzigen. Deze rustieke metafoor verbergt een ontstellend defaitisme, en maakt eigenlijk een perfecte conjunctie met de rustig-vastige nietsdoenerij van Herman van Rompuy, alleen Europees president geworden omwille van die Belgische kwaliteit.

De ongemakkelijke waarheid luidt, dat conservatisme in de Belgische context pervers is. De chaos waarin België steeds meer afglijdt, vraagt wel degelijk om een revolutionaire tabula rasa-attitude, die men als “republikeins” kan omschrijven. Het woord waar Edmund Burke van gruwde. Evenmin deugt het conservatisme in een tijd dat grote mentaliteits- en attitudeveranderingen nodig zijn om een onomkeerbare milieukatastrofe af te wenden. Wat niet werkt, moet me niet behouden. De paradox ( en niet de enige) in de psyche van Bart De Wever is daarbij, dat hij ook een ecologische behoudsgezindheid, gebaseerd op respect voor leven en natuur, moet negeren. Het conservatisme in goede zin, namelijk gericht op duurzaamheid en het behouden van wat waardevol is, wordt zo helemaal de dieperik ingeduwd, ten voordele van een ronduit reactionair en ultraliberaal laissez-faire- en après nous le déluge-nihilisme.

Inderdaad, in wat voor een “kostbaar weefsel” leven we eigenlijk? Zonet gingen alle KBC-fraudeurs vrijuit dankzij een handig uitgebuite procedurefout. Is een systeem dat dit soort miskleunen produceert, het conserveren waard? De overtuiging dat een samenleving “organisch” is, en dus niet maakbaar, is het meest groteske excuus om niet te hoeven rebelleren. Jaja, ik weet het, het terreurregime Van Robespierre na de Franse revolutie, het is de eeuwige dooddoener. Dat er na Rousseau en Voltaire een Jacobijnse kliek aan de macht kwam die orde op zaken stelde en de klok terugdraaide, is iets waar wij, intellectuelen, moeten over nadenken. We zijn nog teveel met navelstaarderij bezig, en te weinig met de wereld rondom ons. We laten nog teveel begaan. Maar het mag ons niet beletten om Rousseau en Voltaire te lezen, en om een betere wereld na te streven.

Ondertussen houdt de NVA-voorzitter het liever bij kerkgeleerde Thomas van Aquino, grondlegger van de middeleeuwse scholastiek en een der ideologen van de kettervervolging. In de slotparagraaf van zijn column heet het dat we met onze handjes van “de schepping” moeten afblijven. Geen klimaattop dus, geen wetenschappelijk gelul over broeikaseffect en global warming, geen terugdringen van CO2. We hebben het wel zelf verknoeid, maar niets verplicht ons om iets te herstellen. Na een bezoek aan de biechtstoel kunnen we weer vrolijk verder rondtuffen in onze SUV’s. Blijvende collectieve menselijke verantwoordelijkheid is in die optiek niet aan de orde. Politiek dus eigenlijk ook niet, noch een globale bezorgdheid om de Res Publica.

Het Vlaamse kerktorencomplex heeft vele gezichten. Bijna-slimste mens Bart De Wever blijkt er een van te zijn.

Johan Sanctorum