Open brief, ok, maar heeft pdw wel het globale plaatje gesnapt?

Natuurlijk heeft columnist Patrick De Witte gelijk. pdw heeft altijd gelijk, zij het soms tamelijk laattijdig. In een open brief in Humo trok hij zonet van leer tegen de al jaren bestaande innige liefde tussen dat TV-blad en productiehuis Woestijnvis, waardoor naar zijn zeggen elke journalistieke integriteit wordt gefnuikt. Onlangs werd deze romance dan in een echte zakelijke overeenkomst gegoten, waarbij Woestijnvis via de holding De Vijver (vis, vijver, heb j’em?) een 49%-participatie in Humo neemt (“Humo is al jaren de bitch van Woestijnvis en nu zijn die twee nog getrouwd ook”). Niet alleen commercieel, maar ook redactioneel krijgt het productiehuis van Wouter Vandenhaute een dikke vinger in de pap bij het aloude TV-blad, dat nu toch echt wel alle dwarskijkerpretenties mag opgeven.

In een rebelse reflex constateert De Witte dus dat zijn tijd van gaan gekomen is, en verwijt Humo dat het zijn core-business, namelijk onafhankelijke TV-kritiek, verloochent. Mediawatchers die eigendom zijn van een TV-productiehuis, wie gelooft die mensen nog? De journalisten worden hier gedegradeerd tot gewillige waterdragers, en ze schijnen het nog te accepteren ook, zo fulmineert pdw tegen Humo:  “Mediajournalisten zijn in dezen zo mogelijk nog ruggengraatlozer. Omdat de meeste onder hen wel uitkijken om U voor het hoofd te stoten. Dat zouden hun respectieve hoofdredacties, die via Corelio of Sanoma gelinkt zijn aan Uw overkoepelende NV De Vijver uiteraard niet op prijs stellen.”

Het is allemaal zeer juist, maar het klinkt een beetje als een dame-van-plezier-voorbij-houdbaarheidsdatum die haar memoires schrijft en er haar oude pooier eens flink van langs geeft. Want waarom komt pdw hier nu pas mee af? Het complete plaatje oogt overigens nog een stuk complexer, en illustreert de corrupte staat van het Vlaamse medialandschap, waarin commerciële belangen en politieke machinaties, allemaal gevoed via intense persoonlijke netwerking, de redactionele autonomie allang naar de prehistorie hebben verwezen.

De “verHumoisering” van Vlaanderen

Hoe zat het ook weer in elkaar? De Vijver, waarin Woestijnvis en Humo zijn verankerd, behoort voor 40% aan Corelio, uitgever van o.m. De Standaard. Door de innige band tussen Woestijnvis en de VRT, via een uiterst lucratief en discutabel exclusiviteitscontract, zit ook de publieke omroep mee in dit troebel bad. Het productiehuis van Vandenhaute controleert daarmee, rechtstreeks of onrechtstreeks, een flink deel van de geschreven pers die de audiovisuele media – en dus ook zijn producties- kritisch zou moeten observeren. Het valt inderdaad op, hoe vriendelijk De Standaard is voor programma’s als De Pappenheimers en De Slimste Mens, die voluit gecoverd worden en een eigen nieuwswaarde krijgen. Het talent van marketeer Peter Vandermeersch kennende, moeten we er niet aan twijfelen dat dit een Corelio-strategie is, die bovendien past in het concept van de krant om zo mainstream mogelijk te werken in de richting van hapklare infotainment, gestroomlijnd nieuws rond lifestyle en human interest, zonder veel diepgang. (Sorry voor al dat Engels, maar de hedendaagse massamedia schoeien zich in toenemende mate op een Angelsaksische leest waarin het woord “journalistiek” haast een anachronisme wordt.)

Anders gezegd: de collusie tussen publieke omroep, mediawatchers, geschreven pers en een dominerend productiehuis kan niet anders dan zelfbevestigend en vervlakkend werken, en vormt de bouwstenen van een ééndimensionele spektakeldemocratie. Dat brengt ons op de volgende etappe van het verhaal, waar het pas echt interessant wordt (maar waar pdw zich in zijn Open Brief niet aan waagt): Woestijnvis creëerde via zijn formats een BV-kweekvijver die politiek uitermate rendabel blijkt. Dat Bart De Wever zijn populariteit aan De Slimste Mens te danken heeft, kan nauwelijks betwist worden. Rik Torfs en Eva Brems rolden van dezelfde productieband en spelen momenteel voor wit konijn in wat nu al de “Woestijnvisverkiezingen” worden genoemd. Anderzijds stellen de programmamakers uitdrukkelijk dat politici van één bepaalde Vlaamse partij consequent niét worden uitgenodigd,- te weten het Vlaams Belang. Binnen de VRT heeft niemand daar een probleem mee. Formats zoals De slimste mens zijn dus, onder de façade van een luchtige kwis of een talkshow, subliminale propagandashows. Een partij die daar niet aan bod komt, kan het wel schudden.

Als we nu al die stukjes van de puzzel samenleggen, dan blijkt het verhaal van pdw maar over één aspect te gaan van een veel grotere chemie. De geraffineerde promotie van vrolijke, moppentappende, “redelijke” politici die niet moeilijk of hoekig doen en het compromis genegen zijn, sluit naadloos aan bij een marketingconcept dat depolariseert en het doelpubliek zo ruim mogelijk wil houden. Elk scherp kantje moet hier worden afgevijld in dit anti-verzuringsoffensief. Alles is grappig, positief, luchtig, hilarisch, onnozel, soms zelfs een tikkeltje absurd, maar zelden echt kritisch of rebels.  Daarom hoort Humo perfect in deze constellatie thuis. Al in de jaren ’80 gewaagde Johan Anthierens (“De Zwijger”) over de verHumoisering van Vlaanderen, waarmee hij bedoelde: een dictatuur van de hippe, lollige, pseudo-subversieve small talk, uitgezet op een canvas van popcultuur, die de echte kritiek of satire vervangt. Guy Mortier, wiens zoon nu, niet geheel toevallig, carrière maakt als reklameman, heeft deze lijn uitgezet en bleef het troetelkind van Woestijnvis, al sinds begin de jaren ’90.

Van twee één. De politieke fascinatie voor de mainstream (het “centrum”, daar waar het meeste volk rondloopt) en de commerciële optimalisatie van een massaproduct vallen hier eigenlijk perfect samen,- een van de inzichten die Frank Thevissen en ikzelf ontwikkelden in “Media en journalistiek in Vlaanderen”. Het zijn twee markten die van nature convergeren, want de kiezer is een consument, en omgekeerd. Spindoctors en reklamelui kunnen dezelfde technologie toepassen, ze gebruiken dezelfde handboeken en recepten.

Die convergentie werkt alleen als je mensen ook in die richting opvoedt: de publieke opinie moet gemasseerd worden tot consumentenmassa die een enorme hoeveelheid prikkels krijgt aangeboden. Zoveel, dat het gezond verstand erbij bezwijkt. Het postmodern conglomeraat Woestijnvis-VRT- Humo-De Standaard-(en wat staat er nog op de plank?) schijnt als eigenlijke missie de depolitisering van de publieke opinie te hebben. Alles, zelfs de politiek, wordt amusement, naarmate de marketinglogica het politieke bedrijf zelf steeds meer uitholt. De politici laten het zich welgevallen. Door Bart De Wever op te werken tot vedette/entertainer, werd een dubbelslag gerealiseerd: men kon een alternatief voor het vermaledijde Vlaams Belang hypen, maar tegelijk werd ook de donkere anti-establishment-dimensie van de N-VA zelf weggestreken. Vanaf dan kon de steile opgang van de nieuwe Vlaamse centrumpartij, op langere termijn de opvolger van CD&V, beginnen.

Complottheorieën blijken toch niet altijd zo onzinnig…

De Vijver is dus behoorlijk diep en troebel. Het centrum is overal, de marge nergens (tenzij als folklore), de uitersten zijn weggegomd. Leeft een dictatuur van terreur en hersenspoeling, en klassieke machtspolitiek van indoctrinatie, dan zou men bij Woestijnvis eerder van exdoctrinatie moeten spreken, het wegzuigen van alle overtollige kritische massa. Humor behoort hier zonder meer tot wat Herbert Marcuse repressieve tolerantie noemde: hoe meer er gelachen wordt, zelfs met “stoute” grappen, des te lager wordt het subversief gehalte ervan. De zaal wordt vooraf opgewarmd, de kijker wordt gekieteld, maar het mag vooral niet overgaan in onrust of ergernis. De finale output is altijd het applaus, en eventueel een traan vanwege het goed gevoel. Voor ons doemt een manipulatiemachine op, waarbij vergeleken Silvio Berlusconi’s imperium maar speelgoed is: een multimediale Bouillon Belge zonder duidelijke ideologie, maar met een perfect traceerbare bewustzijnsvernauwende missie, ten voordele van een vaag socio-cultureel en politiek status-quo.

Dat uw en mijn geld via de VRT-dotaties naar Woestijnvis vloeien, vormt een vermakelijk detail: we financieren onze eigen hersendood. Het Grote Netwerk is dus wel degelijk een realiteit, en wat meer is: het heeft ook een inherente finaliteit. Ook al staat die nergens uitgeschreven: ze is er. Onvermijdelijk krijgt dit puzzelwerk het uitzicht van een complottheorie, wat heel vervelend is voor Patrick De Witte, een der bezielers van SKEPP (Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudo-wetenschap en het Paranormale), waar doorgaans complottheorieën als paranoiaque verzinsels en volksbedrog worden afgedaan. Voor een disbeliever is er nooit echt iets aan de hand, en is de “puzzel” die we willen in elkaar passen veeleer een hersenspinsel. Maar echte onderzoeksjournalistiek blijkt op het einde altijd weer een geduldig en minutieus ontrafelen van netwerken, al dan niet geheime cohabitaties. Complotten dus, los van de James Bond-achtige connotatie van dit woord. Waardoor de integere journalist ook gedoemd is om de positie van outsider in te nemen, niét tot het netwerk te behoren tenzij tijdelijk, als infiltrant. Een vaststelling die uiteraard aan de Wetstraatjournalisten à la Ivan De Vadder niet besteed is: zij willen vooral goede maatjes blijven met hun onderwerp.

Zo lijkt de open brief van pdw niet meer dan een oprisping, een uiting van ongenoegen over een klein onderdeel van het corruptiemechanisme, namelijk dat deel waar hij met zijn neus op zit. Er is meer, en daarvoor is ook een meer extreme attitude nodig die naar het globale plaatje zoekt. Een goed jaar geleden ontwikkelde ik in “Van Bushism tot Obamania” de stelling dat systeemkritiek in het begin meestal wordt weggelachen als paranoïde gekwaak van losgeslagen driftkikkers, dikwijls door de reguliere media zelf. Onderzoeksjournalist, regimecriticus en activist Michael Moore werd in de V.S. gedurende twee Bush-ambtstermijnen voor gek versleten; pas met de inauguratie van Obama herinnerde iedereen zich plots al die “complottheorieën”, die juist bleken te zijn: de leugens rond de Irak-oorlog, de verwevenheid met de TV-stations Fox en CNN, met de wapenindustrie en olieconcerns, de relaties met het Saudi-Arabische koningshuis,…

De waarheid komt maar met veel vertraging uit, en wordt dan politiek zelfs irrelevant. De klokkenluiders liggen dan meestal al onder de zoden, of zitten in het gekkenhuis. Het is een vaststelling die Karl Marx in zijn historische kritiek al maakte: het grote verhaal is altijd geschiedenis. De wijsheid komt altijd post factum, het bewustzijn is grotendeels een herinnering, zelden iets dat het heden kan omvatten, in al zijn complexiteit. Alleen schandalen (“onthullingen”) bereiken ons in real time, de rest is, jawel “complottheorie”. De vraag die ik me, als mediafilosoof, blijf stellen, is dus: kan er een vorm van journalistiek gedijen die de werkelijkheid echt op de hielen zit? Niet als paparazzi, maar onvoorwaardelijk intellectueel-kritisch, in de vorm van een echt outsidersstandpunt, met een zin voor het algemene en een neus voor het detail?

En tja, Woestijnvis. Soms vraag ik me af, wat die Wouter Vandenhaute, ooit sportjournalist en nu echtgenoot van VRT-sportredactrice Catherine Van Eylen (van cohabitatie gesproken), bezielt. Waarom wil een bloeiend productiebedrijf van gedreven creatievelingen zonodig bladen opkopen, restaurants uitbaten en eigenaar worden van de Ronde van Vlaanderen?  Dat is geen gezond ondernemersschap meer, het gaat ook niet meer om in een business model gegoten creativiteit. Het is pure graai- en hebzucht, een drang om alles te bezitten en te controleren, die alleen nog Freudiaans te verklaren valt. De postmoderne netwerkcultuur is het biotoop van de Vandermeerschen en Vandenhautes, hoofdaandeelhouders van een universum dat drijft op communicatie, uitwisseling en joint-venture. Maar de manische gedrevenheid om overal in te participeren en een hand in te hebben, drijft ons recht in een global village waar geen buitenstaanders of outsiders meer geduld worden. Je moet erbij horen, of je bestaat niet. Men is corrupt of paranoïde, en haast iedereen kiest voor het eerste, want het leven is kort in een pluk-de-dag-cultuur waar het kortetermijnperspectief domineert.

O ja, dan is er ook nog het “groot mediadebat” waar VUB-communicatiewetenschapster Caroline Pauwels op aanstuurt. Een onderzoeks- en overlegplatform dat de bokken weer van de schapen moet scheiden, belangenvermenging moet tegengaan, regels moet opleggen, enz. Maar uit het recente verleden blijkt dat controle-organismen nooit de marketinglogica bijbenen. We hebben de CREG, toezichthouder van de binnenlandse energiemarkt, maar de duurste electriciteit van heel Europa. We hebben al een Vlaamse Regulator voor de Media, maar de politici zelf gaan liever naar spelletjesprogramma’s dan naar debatten. En tot wat zou zo’n observatorium anders kunnen leiden dan tot een nieuwe waakhond van political correctness?

Caroline Pauwels, Katia Segers, Hilde Van den Bulck  e.a. behoren tot een wetenschapsbureaucratie die, in de marge van het mediagebeuren zelf, haar eigen noodzakelijkheid probeert te bewijzen door op allerlei academische platforms een discussie over het engelengeslacht te beginnen (een beetje villein, maar gevat, noemt Carl Decaluwé bovenstaande onderzoekster een subsidiologe). En nu blijken twee van de drie wetenschapsters ook nog eens SP.A-mandatarissen te zijn (eentje staat er zelfs op de kamerlijst van die partij), en dus partijpolitiek gelinkt aan…  mediaminister Ingrid Lieten, die, wat dacht u, “… een inhoudelijk onderzoek van de media wenselijk acht”.

We hebben geen specialisten nodig om de mediamarketeers te superviseren. We hebben gewoon goeie journalisten nodig, met haar op hun tanden, zo simpel is dat: een tussenklasse van bandeloze free-lancers, die doorheen de netwerken zwemmen en zich niet meer tot inktkoelie laten degraderen. Het internet-initiatief Apache is op zich daarom niet eens zo slecht, ware het niet dat het een hardnekkige links-betweterige geur van ex-De Morgen-journalisten met zich meedraagt.

Met de anti-Woestijnvisbrief heeft Patrick De Witte wat meubilair omver gelopen, in wat eens zijn huis van vertrouwen was. Zal hij nog de lift kunnen nemen en zijn collega’s in de ogen durven kijken, zo vraagt communicatiewetenschapter Caroline Pauwels zich in De Standaard af. Ik raad hem aan, de trap te nemen. Veel gezonder, en minder kans op blokkages.

Johan Sanctorum

Advertenties

35 Reacties op “Open brief, ok, maar heeft pdw wel het globale plaatje gesnapt?

  1. Bart Haers

    Dit lijkt mij een greep naar de kern van het probleem. Zelf erger ik me al langer aan het feit dat er geen literaire noch kunstkritiek is. Geen mainfestatie van behoud de begeerte of een krant of weekblad is sponsor, geen concert of een bank en een blad geeft er ook steun aan, ook in de wereld van de klassieke muziek> TOen good old Bobbejaan stierf was het in memoriam van Daan in DS voor mij echt een stap te ver. Bobbejaan was plots een groot zanger. Nu, zijn taal was wel mooi en hij gaf bij momenten blij van een goed gevoel voor timing, maar het voortdurend vermengen van genres en vormen, waarbij de hoge cultuur steeds verder op de achtergrond verdwijnt, of achter de rode knop, laat zien dat er geen sprake hoeft te zijn van een complottheorie, want de feiten laten zien wat echt aan de hand is, een oneetbare brij van simplisme. Exdoctrinatie? Prachtig gevonden term. Gelukkig is er internet, zijn er boekhandels die hun rol vervullen en bijzondere werken wel plaatsen. De zoekende geest vindt wel iets naar eigen gading. En tot slot, met Joachim en Johannes Fest denk ik dat het goed is af en toe of consequent de zijlijn te zoeken, omdat er in het centrum een moeras ligt, waar men zich niet kan aan ontworstelen, maar dat wie erin verzeild raakt ook elk recht op kritiek ontneemt, maar vooral de lust daartoe.

  2. Frank Thevissen

    Met enig risico van getutoyeer beschuldigd te worden – hoewel we ook mekaar kritisch blijven bejegenen en het in dat verband misschien wel vaker met elkaar oneens zijn dan eens – je pertinente observatie wordt ook bevestigd door het feit dat Kris Hoflack, hoofdredacteur VRT, en Peter Vandermeersch, algemeen hoofdredacteur/marketeer van de Corelio-kranten, samen aan tafel zaten en overeenkwamen vooral niet kritisch te zijn voor elkaars media in afwachting van de nieuwe beheersoverkomst van de VRT. Dat blijkt meteen ook de reden en verklaring te zijn – zo verneem ik uit ‘goede bron’ zoals dat heet: uit andere bronnen citeren we immers niet – waarom De Standaard de ‘open brief’ van de politiek redacteur van P-Magazine, Raf Liekens, bijvoorbeeld niet opnam. Officieel, omdat die opmerkelijke ‘open brief’ reeds op de website van P-Magazine was gepubliceerd, maar in realiteit veeleer omdat de P-Magazine-journalist in zijn stuk enkele VRT-namen noemt (waaronder eindredactrice Greet Naegels) die één en ander verklaren aangaande o.a. de agendasettingpolitiek van een aantal redacteurs bij de VRT. Enkele politici vielen bijna van hun stoel toen ze hoorden hoe het plaatje en belangenverstrengeling precies in elkaar zat: niet verwonderlijk trouwens, want de kwaliteitskranten zullen dat plaatje niet blootleggen. Als een minister – op aangeven van haar eigen partijdiscipelen – dan toch vindt dat er aan mediawatching moet worden gedaan: mij niet gelaten, maar liefst en bij voorkeur dan naar de (informele) netwerken en de belangen die daarbij spelen. Om die heikele opdracht over te laten aan enkelen partij-politiek benoemde partijsoldaten (die in De Standaard maagdelijk worden opgevoerd als onafhankelijke academici met een strikt wetenschappelijke agenda)lijkt me een remedie die nog erger lijkt dan de kwaal. FT

  3. Nu nog iets over de netwerken in Letterenland

  4. Je vergeet nog te melden dat zowat alles wat niet in die Vijver zit, samen in een andere plas zwemt: die van de Persgroep.

  5. citerend: “De vraag die ik me, als mediafilosoof, blijf stellen, is dus: kan er een vorm van journalistiek gedijen die de werkelijkheid echt op de hielen zit?”

    Ik zou graag die vraag opentrekken: kan er een vorm van samenleven gedijen die de werkelijkheid op de hielen zit? Een cultuur van dialoog, creativiteit en wakker worden, op alle niveaus? Mij lijkt het dat het probleem dieper zit, een algemeen gebrek aan diepgang bij zowel de toeschouwer als de informant.

    Ik betwijfel of al die mediatoestanden en netwerkjes bewust en actief gecreëerd zijn, hooguit een beetje gemanipuleerd. Ligt de vijvermentaliteit van local village Vlaanderen niet veeleer aan de basis?
    Kunnen we van een main-stream spreken in een stilstaande poel? Is de vis nog bestand tegen stroming of deining?
    Als je nooit de zee gezien hebt, dan is de vijver een oceaan natuurlijk en heb je geen idee van hoe het anders kan.

    Ik loop liever rond op het land, langs de zee, met internet, zonder humo, dag allemaal, tv of radio.

  6. Hans Becu

    @JS

    Als het allemaal klopt wat U stelt is het toch raar dat die linkse mainstream PC rakkers van Humo en CO ene Bart Dewever, lid van dat ranzig clubje zwartzakken van Vlaamsnationalisten tot politieke woestijnvisheld promoveren. Misschien is er toch nog een publiek dat interesse heeft voor de inhoud van wat iemand te zeggen heeft, en zijn er ondanks alles nog journalisten die daar aandacht voor hebben. En wat Dewinter betreft : denkt U nu écht dat het VB zo groot was geworden mochten ze écht door de media geboycot zijn zoals U altijd weer opwerpt ? Het geheugen is blijkbaar kort. Dewinter en Annemans konden indertijd geen scheet laten of ze zaten op TV. Het probleem van Dewinter is dat zijn plaat grijsgedraaid is, en dat journalisten terecht meer aandacht hebben voor een nieuw geluid dan voor aftandse muzak.

  7. Tja, wie gelooft de media nog, dat is niks nieuws, ik ben die propaganda, mind-control en massahypnose op grote schaal meer dan beu. En wie nog maar het woord complot durft uit te spreken moet natuurlijk afgevoerd worden naar het gesticht …

    Sterk geschreven!

  8. Mark Keysers

    U moet leren lezen, mijnheer Becu.
    De Wever is gepromoot als “aanvaardbaar alternatief” voor de duivel himself, in casu De Winter.
    Alleen daarom.

    • Hans Becu

      @ Mark Keysers

      Misschien zijn gewone mensen wel iets slimmer dan mediaspecialisten denken en zijn die er helemaal zelf achtergekomen dat dewinten de duivel himself is, woestijnvis of geen woestijnvis.

  9. Mark Keysers

    Mijnheer Becu is weer van de Partij zie ik…

    • Hans Becu

      @Mark Keysers

      Allez vooruit, bij gebrek aan tegenargumenten zeker. Lees de reaktie van Jan Braeken eens : in dit artikel doet men net of Woestijnvis en Humo de volledige controle verwerven op het denken van mensen. En wat in concreto het VB betreft : mijnheer Dewinter bestookt mij nu al jaren met folders en advertenties, gedrukt en gedistribueerd op kosten van de BELGISCHE belastingbetaler overigens, waarmee ik noch qua stijl noch qua inhoud akkoord kan gaan. Ik heb hem daarenboven tientallen keren beziggehoord op radio en TV. Ik heb écht Woestijnvis niet nodig om mijn opinie te vormen, en blijkbaar zijn er nogal wat mensen grosso modo dezelfde mening toegedaan : op hun hoogtepunt stemde driekwart van de Vlamingen niet voor het VB, op 13 juni waarschijnlijk 85-90%. Dat is dan het probleem van Dewinter en Co, dacht ik.

  10. vingerhoed

    Zeer interessante analyse. Niet toevallig dat Johan Anthierens wordt vernoemd. De ergernis over de verwording van de Vlaamse media — met als drijvende kracht ‘en’ argument ‘kwaliteit’, dus onder andere Woestijnviskwaliteit — dateert reeds van de periode dat Johan Anthierens met stille trom werd afgevoerd van de toenmalige BRT, omdat hij niet (genoeg) naar de pijpen danste van de toen embryonale aanwezige Woestijnviscultuur (Humo was er inderdaad reeds ‘volop’). Er was de rel in het programma Noord-Zuid met de brave Mies Bouwman voor Noord, en de rebelse Johan Anthierens voor Zuid. Het wordt echter nog interessanter als men enkele andere vragen durft te stellen. Vlaanderen voelt zich ‘in zijn nopjes’ met een kwalitatief hoogstaand door Woestijnvisnorm gedemarceerd media-landschap, toch zoveel beter dan de media-landschappen van de ons omringende landen. Is dat zo? Is het niet beter om een wat schraler media-landschap te onderhouden, zoals de landen die ons omringen inderdaad –- wie wordt nog extatisch over het Nederlands, Frans, Duits, en ja zelfs Engels TV landschap? – dan meegevoerd te worden door hoogstaande small talk humoristische rollercoasters zoals ‘De Slimste Mens’. Schraalheid, als het op een ‘steeds teveel aan aandacht vragend medium’ aankomt, zoals TV er eentje is, is misschien een veel belangrijke waarde dan de kwaliteitslachsalvo’s die programma’s zoals De Slimste Mens tot continuïteit trachten te verheffen. En bovendien, het kost de belastingbetaler veel geld het onderhouden van een VRT, die in de arena moet treden met deze uitdaging. TV die wat meer gelijkt op behangpapier, en daardoor de geesten van degenen die ermee geconfronteerd worden minder intrinsiek beneemt — en bezoedeld, al is de bezoedeling hoogstaand-kwaliteitsgecontroleerd — is misschien wel te verkiezen in deze tijden van overprikkeling allerhande.

  11. Jan Braeken

    Ik vind dit een zeer complex artikel, waarbij ik het gevoel krijg dat men, om het fatsoenlijk te begrijpen, reeds over een tamelijk stevige voorkennis over de bedrijven en mensen die er in worden vernoemd dient te beschikken.

    Mijn eerste indruk over de inhoud is dat ik eerder niet akkoord kan gaan. Volgens mij is het vandaag bijzonder moeilijk in te schatten wat de impact van de huidige media op iedere burger afzonderlijk is, gezien er honderden mediakanalen zijn, en gezien er duizenden verschillende onderwerpen per dag zijn waarover wordt geschreven of op een andere manier gecommuniceerd. Het overaanbod van informatie in 2010 geeft een overaanbod aan keuzemogelijkheden (redelijk in tegenstelling tot de periode 1935-1940, bijvoorbeeld), waardoor vandaag niemand kan zeggen wie op dit moment voor welke specifieke mediavorm kiest (Humo is o.a. slechts één van de zovele tijdschriften), en hoe ver de impact daarvan op die persoon en haar/zijn entourage gaat. Het wordt bovendien nog ingewikkelder indien we weten dat er niet alleen wordt gelezen (laat mij dat althans nog hopen), maar dat er ook over het gelezene wordt gepraat. De grote impact daarvan zelf, als die er is, kan daarna dus ook heel snel veranderen.

    Als kort en voorlopig besluit meen ik te kunnen stellen dat de grootte van invloed, van wie en van welke aard ook, nog nooit zo onzeker is geworden als vandaag, en dat voorspellingen daarover om die reden misschien ook nog nooit zo twijfelachtig zijn geweest als vandaag.
    Uiteraard dwingt dit ons ook tot een voorzichtigheid die nog nooit zo groot zal moeten zijn als vandaag, omdat ook de onvoorspelbaarheid nu ‘oneindig’ is. JB

  12. Jan Braeken

    Als toevoeging meen ik ook dat men absoluut niet kan weten hoe alle mensen teksten en andere mensen interpreteren – elk individu doet dat verschillend -, dus dat maakt de zaak nog onzekerder en complexer. Misschien zijn we nu onbewust allemaal bezig met uit de gevangenis van betekenis te breken (elk woord heeft een oneindig aantal betekenissen, mijns inziens), en dat opent nog zoveel keuzemogelijkheden meer dat we misschien beter voorzichtig zijn met onze eigen interpretaties. JB

    • Jan Braeken

      Als laatste toevoeging nog dit. Gezien onze kennis over onze samenleving en haar vele invloeden nog nooit zo klein, zo onzeker en onvoorspelbaar was, is zij op dit moment ook zo gevaarlijk. Levensgevaarlijk. We zullen dus al onze krachten moeten bundelen om dat levensgevaar onder de aandacht te brengen, en om het collectief om te zetten in veiligheid. Misschien helpt Johan Sanctorum ons daar nu reeds bij, met zijn artikels. JB

  13. vitalski

    zeer deprimerend allemaal…

  14. Mark Keysers

    Hans Becu is de vleesgeworden Pavlov-reflex me dunkt. Roep NVA of De Wever, hij staat daar.
    Wordt u daar voor betaald, bent u vrijwilliger, of is het gewoon een tic?

    • Hans Becu

      het is een tic, en ik ben daarvoor in behandeling. Maar U heeft er ook eentje,ik stuur je het adres van mijn psy wel even door

  15. Hans Becu

    Wat ik altijd weer raar vind, is dat men doet alsof collusie tussen machtsgroepen, financiers, bedrijven en de pers een recent gegeven is. Volgens mij heeft die altijd bestaan en is er in de geschiedenis zelden sprake geweest van “objectieve” informatie. Vroeger waren er partijkranten. Dat had het voordeel van een zekere duidelijkheid, maar objectief en ongebonden ??
    Nu is de situatie toch veel beter : je kan via internet overal bij, je kan alle internationale kranten lezen, er zijn weblogs als Visionair België en vele andere, via kabel en satelliet kan je zender van overal ter wereld ontvangen. Straks lezen we wat we willen via E-book. Wie dus een beetje kritisch ingesteld is en interesse heeft, kan zich vrij behoorlijk informeren. En dat een substantieel deel van de bevolking liever lekker onderuitgezakt wat infotainment consumeert, dat is toch van alle tijden.
    Op de VRT heb je Phara, Terzake, het Journaal, volt, Bracke, panorama etc. Wat was er dertig jaar geleden : regeringsmededelingen en politiek benoemde journalisten, net net zoals vandaag van tijd tot tijd onder druk staan van de machthebbers. What’s new ?

  16. Amen. Ik vrees dat je echt onafhankelijke journalistiek enkel nog op het internet vindt. En wat WVdH betreft: “The winner takes it all” zei hij destijds na de overwinning van Alain Grootaers (mi hombre) in DSM, en ik denk dat hij zelf hard op weg is. Btw: de sociale druk om mee te doen aan dat soort van programma’s met een heel klein subversief kantje, maar zeker niet te veel waardoor ze juist weer zeer politiek correct zijn, en waar iedereen een mening over dient te hebben en je bijna voor aap staat als je niet hebt gekeken. Ik heb sinds 3 jaar geen tv meer, en ben dus per definitie een ‘dwarskijker’. Internet helpt me op de hoogte te blijven van het noodzakelijke (en columns van hoog niveau zoals bovenstaande te lezen), filteren doe ik zelf ipv een of andere zenderverantwoordelijke. Dé remedie tegen hersenspoeling!

  17. vingerhoed

    Goed gezegd Jacobien. Ik heb een TV, maar de zeer ingewikkelde, steeds op treiteren uitzijnde en door mezelf eigenlijk nooit ontcijferde en begrepen, afstandbediening doet het reeds een jaar niet meer. Als gevolg kan ik alleen TV kijken door ‘op de knopjes onderaan het scherm zelf te duwen’. Zappen wordt dus lastig, want het is nodig om daarvoor op te staan, op de knieën te zitten, de te zwarte knopjes te trachten onderscheiden van het zwart van de TV zelf, en dan kanaalgewijs verder te duwen. Wel, wel, toen iets meer dan een jaar geleden me deze toestand overviel, en ik gedurende de eerste maanden erin beruste omdat er steeds belangrijkere zaken waren die ik eerst moest geregeld krijgen, heb ik meermalen geklaagd. Ondertussen zie ik, weliswaar tot mijn verwondering, dat deze oderwetse manier van TV-kijken heilzaam is. Ik kijk alleen naar de zaken die ik werkelijk wens te zien, en daar stopt het dan ook bij. En zapgenoegen wordt volop op het internet voldaan.

  18. Ik lees hier het woord ‘subversief’, dat is net zoals ‘marginaal’ een beladen term, terwijl Simon Vinkenoog me net leerde dat het in de marge allemaal gebeurt …

  19. Humo: infotainment ? Een overdreven eufemisme. Eerder
    een mozaïek van de Sportkrant, Dag Allemaal en Story…

  20. letztendlich dazu das gezeigt wird wie (Goldman) richtig gut verdienen kann (waterproof) und mit geschickten Mitteln von sich selbst ablenkt(Anklage

  21. Bart Haers (Brugge)

    Erg weinig reactie op de stelling van JS, lijkt me, al was het maar omdat die stelling tweeledig is: er is een financieel netwerk van belangen en er is een inhoudelijk verkapt pseudo-antikapitalistisch discours; het doel van discours is vooral niet te verontrusten. Alles wat daartoe aanleiding kan geven, die uit de media geweerd. Vergelijk de hele “a Unconvinat thrueth” van Al Gore en men begrijpt dat de CO²-uitstoot slechts een demagogische proeve is die de indruk moet wekken dat het klimaat terug in de pas kunnen krijgen, terwijl de omvang van de verandering in de biosfeer van aard is, dat er wel meer aspecten zijn die om aandacht schreeuwen, zoals het leegvissen van de aarde of het vernietigen van het leven in de bovenste aardlagen door het doden van pieren en kevers etc. Het complexe bestaan van planeet aarde blijft ons boeien, maar vele natuurdocumentaires slagen er nauwelijks in ons die complexiteit te tonen. Angstaanjagend is het niet, maar wel verrassend en soms verontrustend.

  22. Na het bekijken van de DVD ‘Het witte gat’ van Marcel Messing is me veel duidelijk geworden. De film valt te bekijken op google video’s. Een aanrader, Al Gore wordt er ook in vernoemd.

    • Bart Haers (Brugge)

      Voor een deel is wat JS meldt juist daarom gevoelig omdat het risico bestaat dat een soort complotdenken het van ons overneemt en dat alles in het licht van één waarheid ko,t te staan en dat is niet bevorderlijk voor de critische geest of liever de Kynische Geest (met dank aan Sloterdijk).

    • heb even de moeite gedaan om het te tjekken…
      10% wijsheid, 90% hutsepot met apekool…

      • We zullen zien, mijn favoriete uitspraak blijft die van Socrates: ‘Ik weet dat ik niks weet’, en ja lang leve de kritische geest, maar daar zorgt Johan Sanctorum wel voor, en dat doet hij goed!

  23. @ Bart Haers: Inderdaad, het complotdenken mag niet tot angst leiden, want daar strijd ik net tegen. Mensen mogen gerust kritisch en mondig blijven, alles onderzoeken, in dialoog gaan met elkaar en debateren, want zou wetenschap en filosofie toch evolueren dacht ik?

  24. Pingback: Miles to go before I sleep…. » Blog Archive » Woestijnvisverkiezingen

  25. Het stoort Hans Becu dat Woestijnvis De Wever “gelanceerd” heeft. Voor zover ik weet is De Wever uitgenodigd nadat alle linkse politiekers opgebruikt waren. Bovendien heeft De Wever zichzelf gelanceerd omdat hij toevallig ook een … slimme mens is. Ik heb de indruk dat Hans Becu het als iets vanzelfsprekends vindt dat een conservatieve politicus, nadat zijn opvoering als schaamlap afgelopen is, handig uit het programma zou gerangeerd worden. Woestijnvis is voor Becu verdacht omdat De Wever zich van gelijke spelregels mag bedienen.

    Het zegt iets van de denkwereld van Hans Becu, en verklaart tevens zijn merkwaardige reacties.

  26. Marianne van der Werff

    Een beetje laat in dit forum, maar toch.
    Ik zie e.e.a. zo:
    De complotten zijn er. Ze worden aangetoond.
    Daarbij is het logisch dat de complotmakers liever niet ontmaskerd willen worden, en liever de complotdenkers voor gek verklaren.
    Daar ligt de complotdenker enkele nachten wakker van, en verklaart vervolgens zichzelf voor gek, om over te gaan tot de waan van de dag, of verklaart zichzelf geloofwaardig en gaat proberen toch de eigen waarheid na te leven naar eigen geweten.
    Ik geef altijd de voorkeur aan het laatste, hoewel soms niet ontkomend aan het eerste.
    Indien je mededenkers vindt die geloven in de ONDERSTROOM (=subversief), dan word je samen sterker, en raak je beter opgewassen tegen de overweldigende controlemechanismen van de ontzielde en ontzielende robotiseringscultuur (waar ook de complotmakers in verdwalen)
    Ik ben erg blij met de geluiden van Johan Sanctorum, die tot zelfdenkerij in de onderstroom kunnen en durven leiden.
    Bewust en wijs worden.

  27. GilisFrederique

    Het niet erkennen van de integriteit en waardigheid, en dus de onafhankelijkheid van het individu beoogt als doel, het trachten op te leggen van een manier van denken, “geloof”. Mensen van de media zijn dan ook een machtsorgaan geworden, die voor het realiseren en bestendigen van hun doel en belang met name inwinnen van inlichtingen en nastreven van macht, maar al te graag misbruik maken van de goedheid van anderen (opoffering) of de waarheid rondom godsgeloof (gods uitverkoren-nostradamus) maar al te graag verdraaien of uit buiten, mbv “autosugestief hypnose” (andere term voor angstbeleid door onderwerping met onzin) of erkenning naar de geloofsgemeenschap. Om achteraf gezichtsverlies te voorkomen (om hun reputatie en betrouwbaarheid niet te schaden), zij alles in het werk stellen om individuen te isoleren, tegen elkaar op te zetten in hun omgeving, door invloed/druk uit te oefenen. Deze invloed begint bij het benaderen en recruteren van personen in bvb personeelsdiensten in de bedrijfswereld, hopende hiermee alzo druk uit te kunnen oefenen door vriendjespolitieke diensten toe te eigenen, via via, voor eigen belang te dienen tegen individuen mbv eenrichingtscommunicatie en opdrachtinformatie via het medium tv en radio, vanwaar ook de toenadering van mensen in politiek en media naar onderwijs in bvb hogescholen voor journalistiek en communicatiewetenschappen, universiteiten. Spijtig voor hen dat alzo het rendement van een bedrijf en de bedrijfswereld in gevaar wordt gebracht(alsook de veiligheid van eigen samenleving) voor een ideologie die geen beloning naar inzet, kunnen en goedheid erkend met als hoofdoel het afhankelijk maken van mensen. Tevens is het dwaas en een utopie te denken macht na te kunnen streven zonder dat het behoeden van het kwade en betrouwbaarheid centraal wordt geplaatst en men dus kan stellen dat deze corrupte inlichtingendienst geen “haar” beter is dan de mensen die zij bekritiseren en zij hun maar al te graag profileren als individu of gemeenschap ten koste van andere mensen.Ofwel dit doen omwille van de angst dat andere mensen mbv hun onafhankelijkheid teveel geld zouden verdienen (geld=macht), de verdeel en heers strategie is zo ook hier een manier om hun af te schermen. Dit zijnde een bevestiging dat zij dezelde tactiek gebruiken als terroristen die op identiek dezelfde wijze aan propaganda voeren en het aanvallen en beroven van individuen in hun onafhankelijkheid dmv angstbeleid, roept vragen op (9/11).
    Het is voor mij dan ook hoogsteigenaardig en vreemd dat men mij (en nog anderen waarschijnlijk) tracht tegen te werken en van onze onafhankelijkheid te beroven, wetende dat deze mensen hun maar al te graag beroepen op vrijheid en vrijheid van meningsuiting. Bijgevolg kan men stellen dat, wie zij zijn om (naast selectieve doofheid en blindheid) te bepalen wie al dan niet geholpen mag worden buiten hun gerecruteerde leden??!!!Tevens is het zo dat verschillende media onderling concurrentie voeren waardoor deze ongezonde vorm van infobeleid, er juist voor zorgt dat de onafhankelijkheid van het individu niet mag worden gerespecteerd en zij alzo bevestigen macht na te streven. Dus geen haar beter dan diegenen die zij bekritiseren!
    Onbaatzuchtige behulpzaamheid (natuurlijk zonder van jou te laten profiteren of uit te buiten) voor de onafhankelijkheid van het individu = rechtvaardigheid en vrijheid opdat beloning naar inzet, kunnen en goedheid rechtvaardigheid eert.