Van sociale bescherming tot palettenkruisiging

Bedenkingen rond de (on)zin van het syndicalisme in de 21ste eeuw

De verontwaardigde reacties zinderen nog na in verband met de mishandeling op de Waalse Mactac-werkvloer van een arbeider door een kliek van collega’s, onder de bezielde leiding van een kiekjesmakende vakbondsman (!). Zowat alle psycho’s en moralisten strooiden de meest onnozele clichés in het rond over het wezen van de menselijke agressiviteit en de kuddegeest. Enkele malen viel het woord “beestachtig”, wat ik eigenlijk een belediging voor het dierenrijk vind, want dit soort taferelen heb ik nog nooit in enige natuurdocumentaire gezien. “Pesterijen” is hier dan ook een zwakke kwalificatie,- dit gaat over regelrechte foltering.

Na de verontwaardiging en het goedkoop moralisme is het weer tijd voor wat bezinning en diepgang. Want dit is natuurlijk een vakbondsverhaal, hoe men het ook draait of keert. Temeer omdat de door het bedrijf ontslagen delegué-met-de-camera ook nog eens door de vakbond een advocaat toegewezen kreeg, en allicht niet-de-eerste-de-beste: de man versierde uiteindelijk 250.000 Euro…. schadevergoeding. Euh…hoe zat dat ook weer met België en zijn rijke syndicale traditie? Een korte terugblik.

Misschien moet België als patchwork-kunstwerk wel op de werelderfgoedlijst geplaatst worden. Alleen jammer dat het ook een staat is.

De Belgische revolutie in 1830 was primair het resultaat van een duivelspact tussen ultramontane rooms-katholieken en francofiele liberalen, eendrachtig in het verzet tegen het protestantse Noorden van Willem I. Het delicate rooms-blauwe machtsevenwicht, gedragen door het complete burgerlijk establishment, associeerde zich diepgaand met de stabiliteit van het Belgische regime zelf. Met de opkomst van het socialisme, tweede helft van de 19de eeuw, werd dit status-quo zwaar op de proef gesteld, want aanvankelijk was het socialisme een subversieve beweging die de klassenloze maatschappij nastreefde, zoals de Marxistische doctrine het voorschreef. De stichting van de Christelijke arbeidersbeweging was dan ook een meesterzet, ook al zagen domoren als Charles Woeste dat niet in: hierdoor ontstond een syndicale as ABVV/FGTB-ACV.CSC die tot op vandaag bestaat, en die zich helemaal in het systeem incorporeerde.

Meteen ontstond de grote driehoek van het Belgische zuilenstelsel, zoals we dat tot de jaren ’70 van vorige eeuw kenden: katholiek, liberaal en socialistisch. De twee eersten als “fondateurs” van het regime, de twee laatsten als vrijzinnige as. Een school- en cultuurpact moest er tenslotte voor zorgen dat de katholieken en vrijzinnigen het netjes hielden. Alle drie gijzelen ze elkaar, én beseffen ze dat ze elkaar nodig hebben.

Het fameuze Belgische compromis is dus niet zomaar de kers op de taart van een onderhandelinglogica. Het is de lijm van de Belgische constructie zelf, die altijd weer op andere plaatsen barst en moet bijgevuld worden. Wat Vande Lanotte vandaag doet, ligt in wezen in het verlengde van dit status-quo denken: zolang chipoteren en marchanderen tot iedereen moe wordt, de stukjes in elkaar klikken en het machtsevenwicht hersteld is. Alle inhoudelijke of ideologische premissen moeten daar eigenlijk voor wijken: de consensus en de herstelde stabiliteit van het regime vormen de ultieme doeleinden, met als archetype dus dat monsterverbond uit 1830. België is een puzzel die zichzelf constant heruitvindt. Politiek-cultureel is dat een tamelijk uniek verschijnsel,- misschien moet België als patchwork-kunstwerk wel op de werelderfgoedlijst geplaatst worden. Alleen jammer dat het ook een staat is.

Graag gedaan!

Uit dit verhaal onthouden we vooral dat het syndicalisme België in de 19de eeuw heeft overeind gehouden. In de ijzersterke driehoek speelde de Christelijke zuil steeds weer de rol van verzoener en bemiddelaar,- vandaar de welbekende tsjevenmentaliteit, het sparen van de kool en de geit. Er zijn echter maar weinig wetenschappelijke studies die zich gefocust hebben op de inherente machtslogica: de Christelijke vakbond, met alle aanverwante organisaties, heeft dé sleutels in handen van het complexe Belgische status-quo. Het ABVV speelt uiteraard het spel mee. Alleen al daardoor is het vakbondswezen bij ons door-en-door conservatief en zelfs reactionair. De oprispingen van NMBS-topman De Scheemaeker (zelf overigens een politieke benoeming en een stukje van het ingewikkelde politieke machtsevenwicht), dat de vakbonden vooral met zichzelf bezig zijn en niet met de reiziger, de consument, de burger, is nog een understatement: de twee grote vakbonden vormen een staat-in-de staat.

Denken buiten de Belgische logica is geen optie, noch voor het christelijke, noch voor het socialistische syndicalisme, dat heeft het nabije verleden nog maar eens aangetoond. De monarchie en alle andere met het machtscomplex verweven ballast nemen ze er graag bij, als hun sociale en politieke sleutelpositie maar intact blijft. En het moet gezegd: ze hebben de ontzuiling vlekkeloos overleefd. De media, het middenveld, de politieke partijen zelf,- alle hebben ze zich moeten heroriënteren naar een vlottend publiek dat eieren voor zijn geld kiest, behalve de vakbonden: zij teren op stabiel lidmaatschap en levenslange trouw. Het feit dat ze ook als uitbetalingsinstellingen fungeren, voor werkloosheidsvergoeding bijvoorbeeld, geeft hen een permanente werfkracht, een enorme financiële cash-flow, en een aan chantage grenzend beschermingssysteem: werknemers of werklozen die niet ingesloten zijn, riskeren om zich te pletter te lopen in het doolhof van de overheidsbureaucratie.

De vakbonden hebben zichzelf overleefd en teren nu louter op sociale chantage: dat is hun eindspel.

In dat opzicht is de recente ACV-affichecampagne, waarbij de openbare diensten lof wordt toegezwaaid, omdat ze doen wat ze moeten doen, dubbelzinnig én veelzeggend. De jongeman die blij is dat zijn studielening “gefikst” wordt (met steun van de vakbond?), had dus ook pech kunnen hebben en zijn lening niet krijgen. Zich niet bewust van het perverse van die beeldvorming, benadrukt het ACV enerzijds de willekeur van een overheidsbureaucratie, en anderzijds de noodzaak om bescherming te zoeken bij een grote organisatie zoals, jawel, het syndicaat. Het aloude cliëntelisme duikt weer op. In een verder stadium –en hoever kan men hierin gaan?- kan men spreken van sociale terreur, afpersing en maffiose intimidatiepraktijken.

Zo kom ik terug op de Mactac-affaire, waar uitgerekend die “fiksende” christelijke vakbond onder vuur lag. Als men heel de geschiedenis van het Belgische vakbondswezen overloopt, dan is dit geen exces maar het topje van de ijsberg dat toevallig de media haalde. Ik zeg niet dat er in elke fabriek arbeiders op paletten worden vastgebonden, onder talkpoeder bedolven en met een hogedrukreiniger worden schoongespoten. En het zal allemaal ook wel met bedrijfscultuur te maken hebben. Toch is die folterscène, inclusief de sexuele vernedering, een soort icoon van de manier hoe het syndicalisme verworden is tot een instituut dat mensen veeleer gijzelt dan dat het voor hen opkomt, en dat vooral afhankelijkheid creëert. De melige ondertoon van de ACV-retoriek en de harde realiteit van de groepsdictatuur vormen twee kanten van één syndicale medaille.

De vakbonden hebben zichzelf overleefd en teren nu louter op sociale chantage: dat is hun eindspel. Het is uiteraard geen exclusief Belgisch probleem, maar historisch had dit land alles mee om een horrorscène zoals die van Mactac voort te brengen. Een brede maatschappelijke discussie ligt nu open. Voor mij ligt de oplossing evenwel niet in een vaag “solidaristisch” project,- de sociale vrede als verplicht nationalistisch eenheidsdenken, dat opnieuw de autoriteit van de staat en het systeem voorop stelt. Eerder kies ik dan voor de libertarische invalshoek: het opvoeden tot individuele mondigheid en weerbaarheid van de burger, zodat er geen Daniel M. meer zwijgt, zelfs tegenover zijn eigen vrouw en kinderen, om zijn job veilig te stellen.

Een opgestoken middenvinger tegen alle Kafkaiaanse uitwassen, de vakbonden inbegrepen, is de enige juiste attitude. Flexibiliteit, grote sociale mobiliteit, permanente herscholing, intense professionele migratie en zich zo onafhankelijk mogelijk opstellen in de socio-culturele netwerken en het arbeidscircuit, dat is het antwoord op de systeemterreur, waarvan het syndicalisme een exponent is geworden.  Als men dat als een vorm van postmoderne onbestendigheid wil zien, voor mij geen probleem. Onze emancipatie uit de status van kuddedier, niet terug naar het roofdier, maar eerder naar de status van nomade, functionerend in een betrekkelijk kleine groepsentiteit, dat is onze existentiële en sociale toekomst.

Johan Sanctorum

Advertenties

11 Reacties op “Van sociale bescherming tot palettenkruisiging

  1. Brecht Arnaert

    Amen!

  2. Lyssens Werner

    De vakbonden zijn nog altijd noodzakelijk! Dat er uitspattingen gebeuren op de werkvloer is niet te wijten aan de vakbonden. In elke mens schuilt ook het kwade! De werkgevers hebben ook hun (machtige) organisaties (Fabrimetal bvb). De Unie van Hand – & geestesarbeiders, was hier tijdens WO II onder toezicht van de bezetter toegelaten. Uit die organisatie is trouwens bvb het ACV ontstaan. Mijn vadfer was er als de eerste bij als hoofddélegé op Boelwerf waar hij in 1947 een staking leidde die doodbloedde: in maart 1947 was de Schelde dichtgevroren: er kon niet gewerkt worden tot groot jolijt van den baas. De arbeiders waren na 18 weken strijd uitgeteld, en gingen met gebogen hoofd weer aan de slag zonder dat enige eis werd ingewilligd. De stakingleiders kregen het te verduren: slapeloze nachten en plagerijen waren hun deel. Zelfs in 1947 was de woede van de repressie nog niet gedaan: ons huis werd nog beklad mlet hakenkruisen. Vader werd nog aangehouden en aangeklaagd (vanwege zijn lidmaatschap van de Unie). Met het dievenkarretje naar Brussel gevoerd en na behandeling van zijn dossier weer vrijgelaten zonder gevolg. Vader ging met de directie praten om het Bidault-stelsel aan te klagen dat onrechtvaardig was t.o.v. de arbeiders. Dat was een éénmansactie met zijn historische woorden: “Ik kap nog liever mijn handen af dan …”. Nochtans was hij een zachtaardig mens. Maar hij ging het verbaal uitvechten bij de directie. Het Bidault-stelsel werd korte tijd nadien afgeschaft. Het was een overwinning van de vakbond zonder bloedvergieten.

  3. Dit is een goed artikel en legt de vinger precies op de wonde ! De eerste reactie is te absurd om woorden aan vuil te maken. De tweede reactie is naast de kwestie en houdt geen weerlegging in van de kwaal die JS onder onze aandacht brengt. Problemen, zoals aangehaald door Lyssens Werner, kunnen het hoofd geboden worden zonder de onverkwikkele machtsgreep van de syndicaten te moeten ondergaan, o.m. op de wijze zoals JS zelf aangeeft in zijn conclusie.

  4. Waar blijft ge het halen, Johan?

    Steeds leuk, en vooral onderhoudend, om te lezen.

    U hebt oog voor The Big Picture en ook voor de intrinsieke rol van grote modules in de gehele machinerie.

    Het lijkt wel het overschouwende blikveld én panorama van een eenzame Steenbok.

    Vele mensen zijn hierin een schakelding.

    Het systeem blijft zichzelf herhalen, zichzelf bevestigen én zichzelf inderdaad steeds opnieuw uitvinden. En intussen zijn er in Belgie juristen zat die zoeken hoe ze de wet – totaal legaal – alsnog toch kunnen “omzeilen” zonder dat dit alzo zou moeten begrepen worden. Dat is een nationale sport.

    Binnen een soort homeostatisch-cybernetisch systeem houden al die onderdelen elkaar toch heel goed in stand en dit ook – inderdaad – ondanks de ontzuiling.

    Belgie vindt zich ook telkens weerom – bijna steeds ingenieus – uit… Ze heeft daar nu toch al 180 jaar lang expertise in opgedaan.

    Dit land gaat alleen uiteenvallen door algemene bankroet. “Op is op”, zal het dan heten. En als er niets meer te rapen valt dan is het voorstel dat beschreven staat als “Plan X” morgen direct realiteit én dan zal blijken dat het ook terdege anders kon, als er maar voldoende politieke goodwill aanwezig was geweest…

    Maar waarom veranderen als al 180 jaar deze Belgische Puzzel-formule rendabel is voor diegenen die er daadwerkelijk steeds ook mee gebaad geweest zijn? Zo denken terdege de bevoorrechten van deze alsnog grondig behouden status quo.

    Het liberale Belgie – 180 jaar lang geflankeerd door de rk kerk – houdt het neoliberale Vlaanderen tegen en haar republikeinse autonomie-wens en het té neoliberaal geinspireerde Vlaanderen stuit tegen de borst van de Vlamingen die zich daardoor liever ‘Belg’ noemen… Een vicieuze cirkel, dus… Tja…

    En zij die gebaad zijn bij de huidige status quo beheren De Fabriek en zijn de bewakers van de even zovele zelfafschermende mechanismen.

    Vlaanderen wordt enkel maar autonoom als het op de rand staat van het algemene faiesement… met alom armoede in de straten… en met vele mensen die tot de bedelstaf werden gedwongen…

    En het wordt enkel maar autonoom als het eerder een ‘last zal geworden zijn’, voor diegenen die nu het profijt genieten van de status… “Dumpen”, zal het ordewoord dan wezen..

    Tja, dat monsterverbond van 1830…

    Belgie heeft nooit het ‘annexatie-kolonisatie’-probleem terdege kunnen oplossen… Wraak-wederwraak en “zwarte pieten”-prijsuitreikingen zijn een vast onderdeel van 180 jaren Belgie-Fabriek-politiek geworden (of ‘geweest’).

    Het heeft zichzelf nu ergens wel finaal doen dichtslibben… met dat sinds 180 jaren lang bij elkaar gegenereerde slijk…

    Waarom niet zoals Zwitsterland doen?

    Ach, persoonlijk heb ik er zelfs niet eens nog zin in om zulks te gaan promoten. Belgie is immers Zwitserland niet en zal het ook nooit worden. Het mist immers de waarlijk fundamentele mentaliteit van wederzijds respect én begrip.

    En het heeft allang voor zichzelf bewezen dat met veel wroeten en wringen, en kruipen en het sluiten van ‘compromissen van laag allooi’ – én met her en der ingeschakelde uitlaapklepmechanismen – de hoogste druk steeds op crusiale momenten van de ketel kan halen…

    Zwitserland als lichtend voorbeeld voor Belgie? Vergeet het maar!

    En “skipp” dat zozijnde dus ook direct al maar…

    Er zijn immers betere oplossingen op komst die “de grond van de zaak” waarlijk kunnen remedieren.

    Maar wie van de “status quo”-genieters zal daarmee gediend zijn? Misschien niet één maar dat weet ik niet.

    En daarom, dus, geloof ik niet dat deze ‘aankomende oplossing’ het primaire recht zal verkrijgen om grootschaals-publiekelijk te mogen worden ‘opgemerkt’.

    En het zal zodoende ook vooral afhangen van de mate waarin één of meerdere “buitenlanden” baad hebben bij dit soort van Belgie-spel waardoor zij een andere gevoerde politiek – al dan niet – zullen gaan toejuichen. Dat vraagt breedvoerige totaalanaylses die allang gemaakt werden in een wereld vol mega-computers met ontelbare data en simulaties om daarmee het system ‘recht te houden’. De ware machten in deze wereld weten allang wat voor hen de intrinsieke waarde is van Belgie (en dus van haar voortbestaan).

    Ik hoop voor het beste, maar… ik vrees voor een ‘dode mus’… alle ‘Omens’ ten spijt…

    Is dat nu de pessimist in mij?

    Neen, eerder de… realist.

    Tenzij vele buitenlanden gebaad zijn bij een totaal nieuw aardrijkskundig-politiek-economisch gegeven om én rond Brussel én Belgie.

    In dat geval moeten al die voordelen voor die buitenlanden gevonden worden én alzo gepresenteerd worden.

    Maar dat is werk voor universiteiten én die zijn een onderdeel van de Belgie-Machinerie, en worden er mede door betaald…

    En studies worden betaald om met resultaten af te komen die de broodheren enkel maar kunnen (of moeten) behagen…

    Dat onderzoek valt buiten onze capaciteiten, of toch niet helemaal?

    Vandaar de noodzaak tot de oprichting van een soort totaal onafhankelijke “Universitas Cucularia”.

  5. En toch blijf ik geloven dat veel van wat in dit land gebeurd een nonstop-keten is van onderhuids-hatelijke actie-reactie-ketens die zich finaal vicieus in de staart zijn gaan bijten… en waarbij de pot de ketel verwijt dat hij zwart ziet.

    Het één zet zich af tegen het andere én elke groep meent van zichzelf dat zij alleen “het goede” belichamen met die andere – van ‘de andere kant’ – als ultieme ‘Boze Wolf’ waar zij dan (wie anders, hé) het grote slachtoffer van zijn geworden.

    Neem eens wat afstand en bekijk op die manier eens de loop van de geschiedenis van Belgie én stap dan in grote schreden doorheen de post-WO-II periode… tot op vandaag…

    Wat merk je dan op?

    Niets meer dan nonstop revanche/contra-revanche-bewegingen die elkaar voortdurend afwisselen en de ondertoon van dit land daarmee bepalen.

    Er wordt sinds maanden in de talrijke webblogs nogal wat op elkaar afgegeven… Tjonge…. Wat een ‘tonen’… én dit voor heel de wereld zichtbaar…

    En bepaalde groepen nemen opties die gebaseerd zijn op niets meer dan regelrechte discriminaties. En dat lokt allemaal meer een meer ‘uitsluiting’ uit, en zodoende ‘verharding’… met nog meer ‘afscherming’…
    en mensen die zich daarvan wensen te distantieren…

    Tot mensen zich finaal beginnen af te zetten tegen ‘ook goede aspecten binnen politieke opties’, zodat het finaal allemaal immens idioot begint te ogen en intussen ook totaal zinloos is geworden.

    De ene sluit de andere uit… banvloekt de andere… waarop de polarisatie alleen maar grimmiger wordt… en “bonden” en “compromissen” worden gesloten op basis van finaal gevonden “consensus” die veel eerder aanvoelt als totale “non-sensus of non-sense”…

    Dit land heeft zich op deze wijze totaal klemgereden…

    We zijn nu beland in een immens finaal “nonsense-afreken”-spel waarin “het gezond verstand” héél ver weg is en waarin eenvoudige begrippen zo beladen én zodoende geinfecteerd en gedevalueerd zijn geraakt dat – wanneer ze in de mond worden genomen – het geraadzaam is geworden om omzichtig om te kijken wil men niet de kans lopen om voor iets versleten te worden wat men totaal niet is…

    De mensen leven naast elkaar en tonen niet veel respect voor elkaar.

    Ik blijf erbij : als Belgie vanaf 1830 gestart was met een soort gezonde afspraak van wederzijds respect tussen de Vlamingen en de Walen om “samen-sterk” alle van buiten komende annexatie-invloeden te bezweren, dan was Belgie nu een soort Zwitserland geweest.

    Het is evenwel gestart met een “Monsterverbond” tussen liberalen en katholieken én hierbij sterk revanchistisch van basis-aard én hierbij gericht tegen één land (Nederland, de laatste annexator) waardoor “binnenlands” reeds de kiem wordt gelegd van 180 jaar nonstop communautair ‘heen-en-weer’-gekibbel dat finaal is ontspoord in gemeenschappen die mijlen vér uit elkaar zijn gegroeid en waarbij dat ‘annexeren’ (dixit Groot-Brussel)nog steeds schering en inslag is én blijft én dat dus als egeven ingesloten zit in teksten van koninklijke bemiddelaars…

    Hou u aan het waarlijke en deugdelijke Compromis der Belgen of ontbindt geheel deze staat.

    EN STA BRUSSEL WIJSELIJK AF AAN DE EG.

    Noch Wallonie, noch Vlaanderen mag Brussel als zijn achtertuin beschouwen.

    Gaan jullie dan nooit eens wakker worden?

  6. Lyssens Werner

    Deze excessen zijn nooit goed te keuren, integendeel. Maar om daarom het syndicalisme veroordelen gaat te ver. Bij het zien van de foto zou ik eerder denken aan de studentendopen die uit de hand liepen: de studenten scheikunde bvb waren ook te ver gegaan: de voorbeelden waren legio. Als er iets uit de hand loopt moet er worden ingegrepen.
    Hoe komt het dat er nooit geen éénheidsvakbond is gekomen? Door de machtige zuilvorming ! Cool en Major waren destijds grote machtige vakbondleiders: die niet omm de haverklap ruzie maakten ! Alles hangt zo nauw aan elkaar verbonden: de slachtoffers van Grace-Berleur ! De moord op Lahaut ! Ik wil hiermee zeggen: er is niets nieuws onder de zon. En dat is niet iets door elkaar halen hoor! Waarom is er in Temse tijdens de grote stakingen daar nooit iets uit de hand gelopen? De plaatselijke vakbondleiders van het ACV en het ABVV kenden elkaar goed en onder hun leiding liep nooit iets uit de hand. Het werd ingewikkelder na de federalisering. Ik ben daar zelf nog niet helemaal uit: de Waalse metalo’s waren ook geen lieverdjes, maar dat vergt vele uren studie om er zo maar iets uit te kletsen. En geloof me: gelijk waar op de werkvloer zijn verstandige maar ook domme mensen: heethoofden zonder gevoel, zonder realiteitsbesef !

  7. Zoals reeds geschreven de vinger op de wonde JS.
    Nemo Xeno heeft er wel een punt maar gaat in zijn 2° reactie voorbij aan het feit dat in een continu proces het vorige resultaat mee de volgende situatie bepaalt.

    Het deugdelijk compromis is niet alleen gecorrumpeerd maar ook en vooral door de historische ontwikkelingen voorbij gestreefd en door een schier eindeloze “train of abuses” definitief onmogelijk gemaakt.
    Het proces van een en meer bepaald a fortiori déze on-staat kan alleen eindigen met ontbinding. Slechts dan, en alleen dàn, kan de heling van destructie en ontsporing – op velerlei om niet te zeggen alle gebieden- pas beginnen.

    Niet in het minst op gebied van het onderwijs waar de rampzalige resultaten uiteraard wel moesten leiden tot een ontwrichting van vele andere essentiële constructieve waarden in de samenleving.

  8. Yves Beaumont

    @ Werner: maar ’t was lekker de vakbond die voor een advocaat zorgde voor de klootzak!

  9. Herman Fonck

    Ik denk dat één dag stage op een acv dienstencentrum kan volstaan om kennis te maken met de harde realiteit van de arbeidsmarkt en de economisch zwakkeren. Dat moet ruimschoots volstaan om te beseffen hoe wereldvreemd uw alternatief voor vakbonden is: opvoeden tot individuele mondigheid en weerbaarheid. En en passant kan u dan misschien het onderscheid maken tussen een affiche van acv openbare diensten (de organisatie van onder andere de ambtenaren van de dienst studietoelagen)en het acv, zodat u niet doorholt naar conclusies. En leren dat 2/3 van de acv leden bestaan uit aktieven, en de ledengroei in dezelfde verhouding van werkenden afkomstig is. Maar dat vindt u ook op onze website, het administratief jaarverslag bijvoorbeeld. Met de financiele gegevens. Maar dan moet u dat wel eerst lezen, vooraleer u niet gehinderd door kennis van zaken gaat filosoferen. En dan hadden we het nog niet over Mactac.. Misschien kan u dan ook eens het arrest van het hof van beroep lezen hierover. Dat letterlijk schreef dat de man die de beelden maakte van het mactac incident niet in een positie was om daarin tussen te komen, a fortiori niet om de feiten te beletten. Dat staat met zoveel woorden in het arrest van het arbeidshof. U weet beter: de kiekjesmakende vakbond had de bezielde leiding. Niet de twee meestergasten die erbij stonden. Het niveau van uw filosofische bijdrage is indrukwekkend. Herman Fonck, dienst onderneming ACV.

  10. @ Werner én @ Herman

    Aangezien er steeds sociale uitbuiting is geweest én ook het Instituut kerk in dit alles ongeveer 1700 jaar lang heeft gefaald (ofschoon ik niet blind blijf voor haar goede werken) is zowel het socialisme als het kristelijke-mét-sterk-sociaal-accent (en dus met haar vakbewegingen ten dienste van de kleine man en vrouw) een blijvend bittere noodzaak.

    Priester Daens heeft in zijn tijd immers ook al existentieel moeten voelen hoe het Rooms-Constantijns “verplichte christendom voor iedereen” vooral de belangen van de Patriciers-families, de adel en de begoedde burgerij steeds heeft behartigd én waarbij dan paternalisme naar de armen toe vooral inhield dat men goed stond met de machtigen én de intrinsieke uitbuiting van de armen doorheen dat bedenkelijk kerkpastroaal systeem ‘opving’ langs een achterdeurtje om dan alzo de wonden te verzorgen en ‘goede werken’ te doen…

    De deal met de burgemeester was dan ook allang beklonken : “Houdt gij ze arm, wij houden ze dom”…

    Je moet daarvoor nog geen bevrijdingstheoloog worden maar ik heb wel begrip voor christelijke ‘anarchisten’. Ik heb een enorme voorliefde voor een Jezus van Nazareth en voor een totaal anders opgebouwde kerk (zonder hierbij afbreuk te hoeven doen aan de rijke geloofsschatten van de apostolische kerk, de apostolische vaders…

    Alles loopt verkeerd met de stap van de vroege ecclessia in het Romeins-Keizerlijke machtsdenken…

    En met een eigenzinnige interpretatie van het woord anarchie, t.w. : “een wereld die op haar kop staat, moet je op haar kop zetten om haar alzo nog wat op haar voeten terug te krijgen”… kan ik me zelf rekenen tot een kristelijk primitivist en christo-anarchist…

    Ik begrijp dat deze beide heren zichzelf – én datgene waarvoor ze ‘staan’ en ‘gaan’ – te ondoordacht én ongebreideld aangevallen voelen door het essay van JS.

    Wat daar gebeurd is bij die paletten, is eerder een exces, en lijkt me dan ook niet ‘exemplarisch’ en zozijnde niet vatbaar voor een (ook steeds te) veralgemenende repliek op alles dat verkeerd loopt in de vakbonden…

    In deze harde tijden moeten ook de belangen van werknemers gewaarborgd blijven.

  11. De vakbonden zullen, zolang de mensen geen minimale
    existentiële zekerheid hebben, nog een belangrijke rol spelen,
    zeker met de tijden die op ons afkomen.
    Maar is wat gebeurd is wel de fout van de vakbonden?
    Ik durf het ten zeerste te betwijfelen.
    Waarom zwijgt een slachtoffer zo lang? Omdat hij niet anders kan,
    omdat hij de zwakkere is tegenover de sterkere, en omdat
    men hem toch niet zou geloven als hij ermee naar buiten zou komen.
    En zelfs al zou men hem geloven, dan nog moet hij zwijgen om
    het “algemeen belang” niet te schaden.
    Het kind in katholieke scholen of in crèches, de leerlingen op school,
    de mensen op de werkvloer, de burgers in de maatschappij –
    al de verhalen die nu aan het licht komen bewijzen het voldoende.

    Het is dus in de eerste plaats de autoriteit als dusdanig
    die in vraag moet gesteld worden. En tevens de verinnerlijking ervan
    door de slachtoffers en door degenen die het “algemeen belang”
    vertegenwoordigen: ook wij allen en, in dit geval, onze
    blinde “gehechtheid aan werk” bv.
    In Vlaanderen is die ook bijzonder sterk. Bewijs:
    in Vlaanderen looft men om
    de vijf minuten de “hard werkende Vlaming”.
    Het zinnetje wordt zo zeer aangehaald dat het wel lijkt of al wie geen
    Vlaming is per definitie niet hard werkt en dat al wie niet hard
    werkt, maar beter zwijgt.
    Het bevordert in elk geval een gevaarlijke verdeeldheid
    niet alleen tussen de Vlamingen en anderen, maar ook
    tussen de Vlamingen onderling. Dat is de kern van het probleem, denk ik.
    Men zou de vakbonden kunnen verwijten dat ze wat ouderwets
    zijn, maar dan in de zin dat ze “niet genoeg” doen in plaats van te
    veel voor de massa’s nieuwe armen. Vlaanderen heeft
    nu al veel autonomie verworven. Zijn er daarom minder armen
    in Vlaanderen dan elders? Ik denk het niet, wel worden ze er opvallend
    doodgezwegen.
    Daarom: geef mij maar het Belgisch loboratorium, de verscheidenheid,
    de pluraliteit van meningen, de vrijheid meerdere talen te mogen spreken, en zelfs de vele ruzies die tenminste
    het voordeel hebben alles aan het licht te brengen.