De geur van eenheidsworst

Over zogenaamd “democratisch” onderwijs, nivellering en verkleutering

Zopas werd het steeds bitsiger wordende, en naar een nieuwe strijd-om-de-ziel-van-het-kind neigende onderwijsdebat in Vlaanderen even onderbroken voor een jolig intermezzo: ene Dirk Smeesters, een Belgische hoogleraar aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, heeft bekend dat hij met wetenschappelijke gegevens gesjoemeld heeft. En nog geen beetje: samen met zijn evenknie, de al eerder betrapte Diederik Stapel, zoog hij complete studies uit zijn duim, manipuleerde gegevens, vervalste statistieken, om te bewijzen wat moest bewezen worden.

Hun onderzoek leidt tot waarlijk grensverleggende conclusies, als daar zijn: “vleeseters zijn egoïstischer dan vegetariërs”, “zwerfvuil op straat maakt mensen racistisch”, of “mensen met zelfmoordplannen eten meer snoep”. Nulliteiten dus. Beiden gaan dan ook door het leven als sociale psychologen,- een discipline die zich uitstekend leent tot snelle extrapolaties, statistisch broddelwerk en al dan niet verdoken plagiaat. Ondervraag vijf mensen op straat over de kleur van hun onderbroek, en naar welk soort muziek ze luisteren, en je hebt gegarandeerd een “significant verband” dat als groot nieuws naar een wetenschappelijk vaktijdschrift kan worden gestuurd.

Krabbenmand

Want daar gaat het natuurlijk om: ook de universiteit is een afspiegeling van deze samenleving, namelijk een overbevolkte krabbenmand waar de slechte smaak en de middelmaat regeert, en waar men zich slechts kan handhaven door koelbloedige, meedogenloze ikkerigheid.

A la guerre comme à la guerre: een combinatie van massale doorstroming naar het universitair onderwijs, én een beperkt aantal vacatures voor het wetenschappelijk personeel in een sector waar de bomen al lang niet meer tot aan de hemel groeien, zorgt ervoor dat vooral de lefgozers komen bovendrijven. Jongens (en meisjes) die hun meer timide, scrupuleuze studiegenoten en collega’s zo wegblazen. Stapel en Smeesters (een prachtige naam voor een reclamebureau) liepen dan wel tegen de lamp, doch reken maar dat het “onderzoeken” zal blijven regenen van twijfelachtig allooi, met dit soort resultaten.

De oorzaken van de academische overbevolking en de daarmee gepaard gaande verloedering moeten we niet ver gaan zoeken 1) Universiteiten worden per student betaald 2) We beschouwen ons als mislukt als zoon- of dochterlief geen universitair diploma haalt 3) De helft van de studenten hoort er dus eigenlijk niet thuis en zorgt voor een nivellering 4) Ook het middelbaar onderwijs zakt af naar de middelmaat, en levert een instroom af van een bedenkelijk niveau. Middelmatige leerkrachten kweken middelmatige leerlingen op. Een fatale neerwaartse spiraal.

De universiteit is een afspiegeling van deze samenleving, namelijk een overbevolkte krabbenmand waar de slechte smaak en de middelmaat regeert.

De boutade van Geert Lernout, prof literatuur aan de UA, dat “de universiteit de babysitter van rijke kinderen is’”, klopt jammer genoeg helemaal: in Vlaanderen moét iedereen van de middenklasse naar de unief. Zelfs de hogeschool is te min: moeke en vake en de grootouders moeten kunnen vertellen aan de buren dat zoon- of dochterlief les volgt in Gent bij prof. Carl Devos-van-de-tv.

Loodgieter gezocht

Dat brengt ons terug naar de discussie rond het B-attest en het door Pascal Smet verdedigde eenheidsonderwijs. Vanuit een socialistisch standpunt wordt het motto “iedereen gelijk” moeiteloos vervormd tot “voor iedereen hetzelfde”. Het is in dat perspectief dat we de academische beunhazerij à la Stapels en Smeesters moeten zien: een gelijke-kansen-onderwijs waar er gewoon géén lat meer gelegd wordt. Allen daarheen. Het door de media gepromote postmoderne pseudo-intellectualisme viert hoogtij. Vooral in de softe menswetenschappen is er zoveel kaf tussen het koren, dat het wel moét mislopen. Echt, eigenzinnig talent moet zich hier kapot vervelen.

Waar ondertussen vrijwel niemand iets aan doet, is de schrikbarende sociale devaluatie van zgn. “technische” beroepen, van haarkapper, over loodgieter en slager, tot verpleger (-ster), tuinaanlegger, kok of electromechanicus. Uit de disciplinaire wantoestanden in het technisch-en beroepsonderwijs, waar blijkbaar alleen nog allochtone amokmakers de toon zetten tegenover uitgebluste leerkrachten, spreekt een absolute afkeer van onze maatschappij voor stiel en ambacht. We zoeken allemaal die loodgieter voor ons dak, maanden aan een stuk, maar het mag vooral onze eigen zoon niet zijn. In een door de dienstensector overwoekerde economie wil niemand nog zijn handen vuil maken. Terwijl een goede vakman evenveel kan verdienen als een dokter. En terwijl bakkers of slagers ook naar de opera gaan en boeken lezen, misschien meer dan de “masters” die door de universiteit in vrac worden afgeleverd.

Vooral in de softe menswetenschappen is er zoveel kaf tussen het koren, dat het wel moét mislopen. Echt, eigenzinnig talent moet zich hier kapot vervelen.

We moeten dringend naar een herwaardering van praktische intelligentie en technisch vernunft,- dat is de eerste voorwaarde om het “hoger onderwijs” (term die eigenlijk moet geschrapt worden) te ontlasten. De verkleutering en verloedering van de “humane” wetenschappen moet plaats maken voor nieuwe kwaliteitsnormen, niet gebaseerd op inkomen maar op talent. En als het even kan met een serieuze ingangsproef. Streng, hoogdrempelig en kwaliteitsbewust. Drie woorden die ik in de discussie van de laatste weken veel te weinig heb gehoord.

Deglobalisering

Via grootse en logge, op ministeries uitgedachte blauwdrukken, wil de overheid de maakbare samenleving voorafbeelden in een uitgelijnd onderwijsmodel, gebaseerd op eenheid en vermenging. Onderscheid moet zoveel mogelijk onder de mat worden geveegd. Het is van onderuit, aan de basis, heel moeilijk om op te roeien tegen de vervlakking, de door een Angelsaksische eenheidscultuur geïnspireerde obsessie van de uitwisseling en de grootschaligheid, het Bologna-getoeter, en het haast Orwelliaans generalisme van Pascal Smet.

Toch zijn er, haast onzichtbaar, kleine scholen en schooltjes die een eigen profiel trachten te behouden. Voorbij en achter de grote onderwijsnetten, overblijfsels van de Belgische zuilentraditie, trachten hier en daar gedreven individuen kleinschalige kernen te handhaven die zowel levensbeschouwelijk als kennismatig afwijken van de algemene norm. Of ouders die zelf het onderwijs organiseren. Dat is een interessante ontwikkeling. We hebben dringend behoefte aan een deglobalisering van het onderwijs, die uiteindelijk kan leiden tot een deglobalisering van de kennis.

Dit leidt tot meer intellectuele vrijheid, heterodoxie, een verveelvoudiging van wetenschappelijke denksporen. Ideologisch pluralisme moet uiteindelijk het recht op wetenschappelijk andersdenken impliceren, anders is het prularisme. Zo ben ik als atheïst helemaal gewonnen voor de evolutietheorie, maar van mij mag een school gerust het zo vermaledijde creationisme als kosmisch model hanteren. En daarnaast liefst nog een dozijn andere scholen met nog andere visies op mens, samenleving en wereld.

We hebben dringend behoefte aan een deglobalisering van het onderwijs, die uiteindelijk kan leiden tot een deglobalisering van de kennis.

Dat gaat natuurlijk in tegen de eenheidsworstvisie die zoveel mogelijk tussenschotten wil slopen, om uiteindelijk één gestandardiseerde canon over te houden, die voor andersdenken geen ruimte laat. Aan de Gentse univ hebben we al gezien hoe het nieuwe neo-positivistische eenheidsdenken de psychoanalytische school probeert uit te drijven als “onwetenschappelijk”. Dat is onrustwekkend, en komt in feite voort uit een voorbijgestreefd globalistisch kennismodel. Meer scholen, meer kleine scholen, met een meer eigen intellectuele “drive” zijn het antwoord.

Oude talen en teksten zullen er overleven, maar tegelijk,- en dat is vooral mijn hoop-, zullen daar, in de luwte, misschien volstrekt nieuwe inzichten ontkiemen die in een aula’s van de pensée unique volstrekt ondenkbaar zijn.

Johan Sanctorum

Advertenties

11 Reacties op “De geur van eenheidsworst

  1. Johan, de strijd gaat dus door, tegen de eenheidsworst en voor een beter begrip van wat men kwaliteit van het leven zou kunnen noemen. Dat er binnen de universiteiten, zelfs in de faculteiten exacte wetenschappen onbetwistbaar een tendens naar middelmatigheid heerst is een inzicht dat Arthur Schopenhauer wist te brengen, maar ook hij was niet de eerste. Het zal dus wel zo opvallen dat iemand als Darwin in sociaal darwinistische zin eindelijk een onmogelijkheid was, want zijn familie wist alles van binnenfamiliale huwelijken en verder was hij echter vooral niet geneigd zich aan Cambridge of Oxford te encailleneren. Aan de andere kant, je moet al een kei zijn om buiten de academie te kunnen floreren. Maar goed, dat je het schandelijke defloreren van frisse geesten aanklaagt, kan ik alleen maar toejuichen.
    En ja, de uitstroomfinanciering is geen goede zaak, maar vooral de idee dat studenten niet meer weten hoe ze op korte termijn iets moeten klaarspelen, blijkt vandaag een oorzaak van en tegelijk het gevolg van het halfslachtige semestersysteem. Tijd om iets goed te studeren is er niet, maar als men examen moet afleggen weet men niet half wat men eindelijk geleerd heeft. Hervormers zijn als de Galiërs die Rome aanvielen in 300 voor christus, het jaar 347 ab urbe condita, alleen vindt men geen ganzen meer om het capitool te bewaken, laat staan de aula maxima.

  2. Jan Vissers

    Iedere universiteit wil de voornaamste en de beste zijn. Proffen horen zichzelf graag praten, en leerlingen kijken maar al te graag op naar zoveel tentoongespreide kennis.
    Erasmus had het 500 jaar geleden ook al begrepen, en schreef het ‘lof der zotheid’.

    Sindsdien is er niets veranderd, het is zelfs erger geworden, omdat bijna niemand de kennis-tempels in vraag durft te stellen, waardoor er een samenleving ontstaat waar afwijkende meningen bijna niet meer aan bod komen.

    Ik ben er vast van overtuigd, dat de grote denkers zoals Schopenhauer, Nietzsche, Sigmund Freud, …Edison, Einstein, niet zouden kunnen floreren in onze tijd.

  3. Hans Becu

    Helemaal mee eens. Pascal Smet is echt het symbool van de Moderne Minister van vandaag : ze bemoeien zich met alles. Getweet en steekvlampolitiek, zelden of nooit visie op termijn, onbedwingbare neiging om net zoals vele onnozele “managers” in het bedrijfsleven zichzelf onsterfelijk te maken door een tomeloze veranderingsdrift.
    En om electorale redenen : nooit ingaan tegen de wensen van de strontbedorven “Burger Klant”, monster gecreeërd door o.m. Peter Pan Verhofstadt.
    Het onderwijs heeft nodig :
    1.Termijnvisie gekoppeld aan rust in de tent.
    2.stop de ambtelijke regelneverij en geef verantwoordelijkheid en initiatiefrecht aan directie en leraren.
    3.Hou die onnozele ouders die zich niet gehinderd door kennis van zaken met alles bemoeien buiten de school en voer de stelregel : ouders voeden op, leraren leiden op.
    4. Herstel het gezag van de school : het lerarenkops en de directie beslissen. Verbied het inschakelen van justitie ter betwisting van examenresultaten of tuchtsancties
    5.En als de sossen dan toch zo bezorgd zijn om gelijke kansen : verhoog nu eindelijk eens het aantal lesdagen substantieel, zodat zwakkere leerlingen meer tijd krijgen om bij te benen, en de sterkere extra leerstof.
    6.Maak van de scholen permanente kenniscentra die van 7 tot 19 u openstaan voor een lerend publiek : in één klap de problematiek van kinderopvang van de baan : een godsgeschenk voor tienduizenden actieven die moeten werken om de belastingen te betalen.
    Het is toch van de pot gerukt dat als je even ruw rekent de schoolinfrastructuur ruwweg 160 dagen op 365 beschikbaar is, meestal dan nog enkel tussen 8 en 1600u, en niet op woensdagnamiddag. Uiteindelijk worden de gigantische vaste kosten van ons onderwijs(gebouwen en salarissen)maar voor 50% benut.Dat is onhoudbaar.

    Maar ja, veel te simpel en niet sexy, en vooral : onverkoopbaar aan de syndicaten, die eens en voor altijd hebben uitgemaakt dat het enige beroep dat echt stresserend is dat is van leerkracht. Arbeiders met 20 vakantiedagen hebben immers geen stress.

  4. Zoals we het gewoon zijn…een prachtig artikel vol waarheid…dat door de massa niet begrepen wordt (dit zijn we ook gewoon)

  5. Nemo Xeno

    Keigoed artikel, Johan.

    Uiteraard zijn we allemaal verschillend zoals al de radertjes binnen één grootse horloge. Elkeen doet aldaar immers ‘zijn/haar ding’ – zonder hoger/lager-denken (en domme professoren die menen dat iedereen de ‘unief’ moet doen) – opdat de klok zo kunnen blijven draaien.

    Weg met de egocultuur. Weg met dé pest van deze wereld, nl. dat totaal inhoudsloze ‘hoger-lager’-denken dat zowel door de universiteiten alsook door onze media in stand wordt gehouden.

    Terug naar de compagnonnage met zijn meesters, gezellen en leerjongens/meisjes en leren vanuit het werkterrein zelf… Van set-kuiser tot filmregisseur : alles doorlopend en niets ‘te min’ achten.
    Al de rest genereert omhooggevallen lieden in een wereld die totaal op haar kop staat.

    De boeren, ambachtsmensen.én moeders vormen de basis van de échte universitas. .

    Tuinman bij de Gratie Gods

    NX

  6. Nemo Xeno

    U schreef : “Zo ben ik als atheïst helemaal gewonnen voor de evolutietheorie, maar van mij mag een school gerust het zo vermaledijde creationisme als kosmisch model hanteren. En daarnaast liefst nog een dozijn andere scholen met nog andere visies op mens, samenleving en wereld”.

    Inderdaad : een écht pluralisme is broodnodig en ook het bestaan van kleinere hogescholen met andere levens- en wereldvisies en totaal andere eindtermen en/of (op z’n minst) serieuze accenten(verschuivingen) moeten terug op het toneel verschijnen.

    Daardoor blijft er gezonde concurrentie bestaan.

    Andere kosmologische (geloofs)modellen moeten ook blijvend kunnen. Zo bestaan er creatie-modellen die zich perfect laten inpassen binnen het evolutie-model (wat ansich zelfs ook niets meer is dan een hypothetisch model dat misschien ooit op de schroothoop verzeild geraakt maar misschien ook niet : dat hoeft zelfs niet eens).

    Geloof en wetenschap zijn twee totaal verschillende zaken. Het rationeel wetenschappelijk bestuderen van ons gekende universum dito “natuur” (met al haar wetmatigheden) – wat eventueel uitsluitend leidt tot een Darwinistisch evolutiemodel – is één ding. Het geloof dat een Schepper ooit iets anders heeft geschapen – en waarbij ons gekende universum niet direct representatief is voor de Schepper Himself – is niets meer dan GELOOF (gestuurd door HOOP, ingegeven door een Blijde Verwachting/Belofte omtrent een ‘Koninkrijk dat niet van deze wereld is’).

    Ondanks onze ratio (=ratelen van onze hersenen) wordt het heelal, de natuur op de aarde en daarin alle levende wezens gestuurd door een Interne Intelligentie die doet wat ze doet en ongeacht hoe ons beperkend bewustzijn zijn/haar eigen ideetjes daarover heeft.

    Pluralisme versus de “alleen zaligmakende eenheidsworst” : volkomen mee eens, Johan.

    ‘Stop de machine!”

    ‘Neen’ aan ‘1984″
    ‘Neen’ aan “Brave New World”
    ‘Neen’ aan de eenzijdige globalisering.
    ‘Neen’ aan het hightech-futurisme met allemaal ontzielde mensen met 100% ‘vrije tijd’ om… wat hiermee te gaan doen??????????
    ‘Neen’ aan de verkeerde notie dat ‘vooruitgang’ synoniem zou zijn van ‘ongebreidelde technisch-wetenschappelijke spitsvondigheden’ die ontwikkeld worden door leerling-tovenaars zonder visie (en enkel agerend als slaven van het eigen bekrompen ego).

    ‘Ja’ aan een ‘primitieve’ retro-futuristieke samenleving (= mix tussen pre-industriële samenleving met het weldoordacht toelaten van ‘stae of the art’-high tech met herwaardering van 1001 (kunst)ambachten, de liefde voor de stiel, haar geheimen, haar poëzie, haar uitdagingen…… de ‘Vlaamse Primitieven’ hierbij indachtig.

    ‘Ja’ aan de queeste naar de echte ‘giften’ van elke mens én ‘ja’ aan de uitdaging om van verkregen giften ook talenten te kunnen maken in een samenleving die daarop is gebaseerd en dat levensgegeven zal honoreren… Dàt is de échte ‘vooruitgang’. Al de rest is immens gevaarlijke… verdwazing.

    Dus :

    ‘ja’ aan de Cuculiaanse Revolutie met het paddestoel-matig ontstaan van allerlei cellen van de UNIVERSITAS CUCULARIA.

  7. Nemo Xeno

    Bekoekoek de universiteiten en hogescholen!

    Verwerf inzicht in de wijsheid en de strategieën van de bacteriën en doe wat zij doen en dit op mentaal-poëtisch vlak :

    infecteer allen met de kracht van een visie en van een droom!

    Alleen GELOOF heeft ‘spirituele atoomkracht’.

    Stop de zelfvernietiging van deze wereld!

  8. Jan Vissers

    Dixit Nemo Xeno: Alleen GELOOF heeft ‘spirituele atoomkracht’.

    Als Hezbollah atoomwapens had, zou dit zeker het geval zijn.

  9. In deze discussie komt weer een verschil tussen links en rechts tot uiting: rechts staat voor concurrentie en je best doen, en links staat voor solidariteit en verwennerij van de overheid. Vroeger voelde ik wel iets voor links. Hun eenvoudige stelling was: je moet niet voor de rijken zorgen, die zorgen wel voor zichzelf. Met het klimmen der jaren ben ik het linkse model echter steeds minder waardevol en consequent beginnen vinden.
    En daarom ook ben ik het eens met de schrijver. We moeten streng, hoogdrempelig en kwaliteitsbewust zijn. Enkel en alleen op die manier, als we op de tippen van onze tenen staan, gaan we er op vooruit. Plus est en vous!
    En wat dhr. Becu antwoordde, vond ik ook wel de nagel op de kop: ‘Hou die onnozele ouders die zich niet gehinderd door kennis van zaken met alles bemoeien buiten de school en voer de stelregel: ouders voeden op, leraren leiden op.’

  10. Eric Janssens

    Dit artikel legt twee ziektes van deze tijd bloot: 1) de dominantie van de sociale wetenschappen in de pers (en dus bij de publieke opinie): de resultaten van elk overgesubsidieerd snertonderzioek worden in de kranten breedvoerig besproken, waarna telkens (meestal zijn er enkele weken of maanden tussen) een ander snertonderzoek tot tegengestelde resultaten leidt. Wie worden er beter van? De universitaire ‘onderzoekers’ (subsidies), de kranten (hogere oplages) en de politici (een dommer volk dat alleen maar aandacht aan futiliteiten besteedt). 2) Het gegeven dat zelfs de hogeschool tegenwoordig voor veel ouders niet hoog genoeg meer is. Best zou men elite-universiteiten inrichten waartoe enkel studenten toegelaten worden die in het secundair onderwijs hun buitengewone capaciteiten hebben bewezen. De andere universiteiten kunnen dan, niet gesubsidieerd, gehandhaafd blijven als kleuterscholen voor halfvolwassenen wiens ouders erop staan dat ze er vooral een onbruikbaar diploma halen (genre European University).
    Ook de maatschappelijke minachting jegens stielen en ambachten valt mij al enkele decennia op. Toen ik mijn zoon aanraadde iets met zijn handen te gaan doen kreeg ik de halve familie over me heen. Naar mijn argument dat een goede stielman zich tegenwoordig als een kleine koning kan gedragen (en de klanten die hem niet aanstaan kan laten vallen), werd niet geluisterd. Liever had men dat hij iets volledig onnuttigs ging studeren, zodat hij later de grote massa van werklozen met zijn aanwezigheid kan aanvullen. Ondertussen zat men te zeiken dat de loodgieter nooit kwam opdagen. Kortom, een evolutie om te kokhalzen. En wie gaat mijn braaksel opvegen? Jaja, dat zal ikzelf weer kunnen doen 🙂