De continentale renaissance

 Als ik de titel zo bekijk, ziet hij er tamelijk aanstellerig uit. Maar het gaat dan ookRusland over grootse kwesties, en weer staat Vladimir Poetin in het brandpunt. Rusland is de nieuwe scope voor de komende honderd jaar, let op mijn woorden. In zoverre zelfs dat een revival van de aloude Slavistiek zich opdringt, heden gedoceerd op schimmige mini-departementjes die door elke universiteit vandaag als onrendabel worden beschouwd. Vanaf nu noemen we het echter ambitieus Ruslandkunde of Siberologie. Of breder nog: een Studie van het Continentale Denken in opmars, tegenover het maritieme wereldbeeld dat zich in vrije val bevindt. Dit gaat namelijk over véééél water en nattigheid.

Trage zondvloed

overstroming

Vlaanderen en Nederland, volgens bepaalde prognoses tegen 2100 bijna helemaal onder de zeespiegel

De flagrante tegenstelling tussen het nieuwe Russische zelfvertrouwen en het aandoenlijke Europese gestuntel omtrent Oekraïne en de Krim, heeft immers niet alleen een (geo-) politieke en economische achtergrond, maar uiteindelijk zelfs een klimatologische crux. Door de voorspelde stijging van de zeewaterspiegel zouden wereldsteden zoals Londen, Tokyo, New-York en Oostende–nog altijd dé centra van het financieel-economische systeem- onder water lopen. Per graad Celsius verhoging van de zeewatertemperatuur verwacht men een gemiddelde stijging van de zeespiegel met meer dan twee meter.  Heel West-Europa is bedreigd door deze trage zondvloed. Een land als Nederland wordt grotendeels (opnieuw) Noordzee, België en Frankrijk zouden gehalveerd worden. De VS, Canada, India en landen in de Pacific-zone zullen weliswaar niet helemaal verdwijnen, maar de beschikbare oppervlakte zal inkrimpen en cruciale economische zones in lager gelegen gebieden zullen ontruimd moeten worden. Dat zal een enorme chaos veroorzaken en een stormloop naar hoger gelegen gebieden. Met als gevolg een overheidsbeslag op onroerend goed, in een wanhoopspoging om iedereen nog een droge plek te geven. In Europa is migratiedruk naar Midden- en Oost-Europa onvermijdelijk. Dit uiteraard bovenop de Zuid-Noord-migratie vanuit Afrika, dan zienderogen verwoestijnt door diezelfde global warming.

Het nieuwe ijzeren gordijn zal in omgekeerde richting werken: om de West-Europeanen buiten te houden…

Zwitserland zit op rozen: niet toevallig dat ze daar deuren beginnen te sluiten. Maar vooral het uitgestrekte Eurazische binnenland komt in beeld, met vooraan het in oppervlakte grootste land ter wereld (17.075.400 km²) én met een lage bevolkingsdichtheid: de Russische federatie. Het land van Poetin, met zijn enorme olie- en gasvoorrraden, zal van de global warming weinig last hebben, eerder in tegendeel, want de Noordelijke vaarroutes worden ijsvrij. De Russische kustlijn aan de poolzee wordt –mocht die al smelten- grotendeels gestut door  Siberische bergkammen. De lager gelegen taiga en toendra zijn zo goed als onbewoond: laat maar vollopen (dat gebeurt trouwens elk jaar door het smeltwater van de zuidelijk gelegen rivieren).

Kortom: Poetin en de zijnen kunnen rustig toekijken hoe het water ons aan de lippen komt. Afgezien van de militaire onbeduidenheid, de politieke onbenulligheid en de economische teruggang van Europa, wordt de minachting vanwege de nieuwe tsaar voor deze regio onderhuids gevoed door waterpret: dit wordt hier een vollopend moeras met fel kwakende kikkers. De Oekraïners, de Balkan en de Baltische staten hebben dan ook ongelijk om het Westen op te vrijen en de Europese kaart te spelen: het nieuwe ijzeren gordijn, dat er zeker komt, zal werkzaam zijn in een omgekeerde richting, namelijk om Europeanen buiten te houden.

Club Med

Watersnood dus. Dat noopt ons tot een paar reflecties rond de bakermat van onze Europese cultuur: de Grieks-Helleense invloedsfeer.

Al van in de 9de eeuw voor Christus ontstond in en rond de Egeïsche zee (de kom tussen Griekenland, Turgriekenlandkije Kreta) een uniek cultuurgebied, bekend als de Ionische invloedssfeer. Ze is zonder meer de bakermat van de Westerse filosofie, cultuur én wetenschap. Thales en Pythagoras formuleerden er hun wiskundige stellingen, Democritos de atomenleer. Aischylos, Sophokles en Euripides gaven het publiekstheater vorm dat we tot op vandaag kennen. In Athene ontstond de democratie en de burgerrepubliek.

Water was het bindende grondelement van dit universum. Niet alleen als transportmiddel, maar ook en vooral als absoluut archetype, als organisch symbool voor het Griekse denken, samen te vatten in vijf woorden: vrijheid-beweeglijkheid-communicatie-associatie-participatie. Het Griekse denken is thalassofiel, zeegericht. Thales aanzag het water als dé archaische substantie, Plato expliceerde Herakleitos in de onsterfelijke quote “alles vloeit” (Panta Rhei).  Voeg daarbij de aloude mythische eenheid van microskosmos en macrokosmos (het kleine dat het grote beïnvloedt, en het grote dat zich in het kleine spiegelt), en we hebben zowat alle ingrediënten van heel de klassiek-Griekse Club Med-soep die tot op vandaag bij ons wordt opgediend. Ik spreek over Club Med, omdat we hier te maken hebben met een cultuur, gebaseerd op de vrije tijd, de lichaamsesthetiek en de lust. Strandgenoegens dus, met volop ruimte voor geestelijk freewheelen. De vrijhandel in het mediterrane bekken zorgde voor de verspreiding van het ideeëngoed.

Om het cru te stellen: de Grieken hebben tussen 800 en 200 voor Christus ongeveer alles al uitgevonden wat wij als ‘modern’ beschouwen, op gebied van kunst, wetenschap, levensfilosofie, politiek, cultuur.  Via het Christendom, het humanisme en de Verlichtingsfilosofie is dat mediterraan paradigma een aantal keer hertaald en van voetnoten voorzien, en uitgegroeid tot een soort Atlantische wereldfilosofie van democratie, burgerrechten, free speech en het vrij verkeer van personen/goederen/diensten. Europa, het zgn. “Avondland”, ziet zichzelf nog altijd als de stamhouder en erfgenaam van dit klassiek patrimonium, hoewel het fluïde wereldbeeld van de oude Grieken al lang over heel de planeet geprolifereerd is.

Dat zien we vandaag in de triomf van het wereldkapitalisme (het “vloeiende” geld, de beurs als systeem van communicerende vaten) en anderzijds de alomtegenwoordige communicatie-ideologie die gebiedt dat gedachten moeten uitgewisseld worden, woorden moeten circuleren, en culturen in interactie moeten treden (de multi- of interculturaliteit). Facebook en Twitter zijn aquatische, zelfs maritieme media, gebaseerd op de vloeibaarheid van alles en iedereen.

Verzopen Atlantis – Grexit

U  voelt het echter komen: het eindeloze teren op dat maritieme archetype heeft ons week eEngelandn lui gemaakt. Na haast 3000 jaar is dat fluïde paradigma helemaal uitgewerkt, zonder dat we echt zijn doorgeëvolueerd tot een nieuw wereldbeeld dat ook nieuwe inzichten en ontdekkingen zou mogelijk maken. De moderniteit is altijd maar een echo van de klassieke cultuur gebleven, en ontaardde langzamerhand in een karikatuur ervan. Het tijdperk van de communicatie lijkt dat van de cacofonie en de ruis te zullen worden. De cultus van de tolerantie en de dialoog  is dichtgeslibd tot incestueuze political correctness, vooral door links beoefend.

De postmoderne 21ste eeuw wordt dan ook de eeuw van de ontnuchtering. Politiek, economisch, wetenschappelijk en cultureel zijn we uitgepraat, er rest nog slechts het vertoon, de theatraliteit en de herhaling van steeds meer hetzelfde. De decadentie slaat toe en geeft een idee van de ruïnes die men enkele eeuwen later op de zeebodem zal vinden. Men slaagt er niet meer in om mentale energie constructief te benutten, iets waar de Grieken zo in uitblonken. De waanzinnig veel kostende Large Hadron Collider vindt het ontbrekende deeltje niet. Een kunstenaar maakt mondiaal furore met het produceren van kak. Het geglobaliseerde kapitalisme struikelt van crisis naar crisis. Het cultuurrelativisme en de dodelijke onernst van de liberale vrijemeningsmaatschappij geven de kans aan absoluut “on-Griekse” denksystemen zoals de Islam om heel de fluïde samenleving te laten over- en uitkoken. Niets werkt nog, de vrijheid gaat naadloos over in willekeur en suïcidaal nihilisme.

Meer dan een klimaatcatastrofe, wordt dit een cultuuromslag en het einde van een naar de zee en het water gerichte denk- en gevoelswereld.

En zo lijkt het verlaten van (of beter: de verbanning uit) de EU van Griekenland, waar het allemaal begon, een grotesk symbool voor het einde van het grote Europese watertijdperk. Vreemd dat men het surrealistische van dat Grexit-scenario niet opmerkt. Alleszins lijkt het erop dat de klassieke mythe van het verzonken eiland Atlantis de toekomst correct inschatte: we gaan naar de haaien, samen met alle logici, tragedieschrijvers, Platonisten, Aristotelianen, atomisten en hun nakomelingen. Terecht lacht de jeugd vandaag met de klassieke opvoeding. De democratie is uitgeteld, dat was een tot ceremonie uitgegroeide Griekse plaspauze. De Verlichtingsliteratuur moeten we zo snel mogelijk vergeten: veel te gevaarlijk bij overstromingen, alleen maar kans op kortsluiting. Gedaan de strandgeneugten. Ontsnappen aan het stijgende water wordt het devies. Het Oosten wenkt.

En zo zijn we terug bij de afsmelting van de poolkappen en het onderlopende laagland. Meer dan een klimaatcatastrofe, wordt dit een cultuuromslag en het einde van een naar de zee en het water gerichte denk- en gevoelswereld. De lang voorspelde “Untergang des Abendlandes” (Oswald Spengler, 1923) wordt op die manier niet alleen een metafysische, culturele kwestie, en zelfs niet alleen een verhaal van economische ineenstorting, maar ook gewoonweg een zaak van natte voeten.   Tijd om terug het IJzeren Gordijn over te steken, nu het nog kan.

De Siberische lente

Als het wereldbeeld van het fluïdum en het gematigde zeeklimaat wegdeemstert en wij, West-Europeanpoetinen allemaal drenkelingen worden, op zoek naar vaste bodem, is het dan niet logisch dat er een continentale cultuur opgang zal maken, waarvan Rusland mogelijk de gangmaker wordt? Hoe zou dat nieuwe wereldbeeld er dan uitzien?

Eerlijk gezegd is het vandaag gissen. Het bestuderen van Poetin en het actuele Kremlin is een van de methodes om inzicht te krijgen. Nu, en in de komende jaren. Wel weet ik nu al dat het zich van heel die Europese Verlichtingstraditie niets aantrekt, maar anderzijds wellicht niet minder rationeel en zelfs niet minder “humaan” is. Het ordent gewoon de dingen anders en stelt andere prioriteiten. Het hecht meer belang aan cohesie en minder aan excentriciteit. Het put zijn kracht uit ongeveer alles was het maritieme denken niét was: het is onverzettelijk, discreet, centralistisch, identitair, absolutistisch, non-verbaal, lakoniek. Minder materialistisch en minder hedonistisch. Nuchter en strategiebewust, maar in het emotionele spectrum dikwijls ook fatalistisch, pathetisch en melancholisch, gezwollen. De muziek van Tsaijkovski, Rachmaninov en Sjostakovitch is er een goede spiegel van. De Byzantijnse ritus is nooit ver weg en het transcendente godsbeeld spelen tussen door mee.

De verachting van Poetin t.o.v. de Eurocentrische Verlichtingsarrogantie, uitgeademd door hysterische clowns zoals Guy Verhofstadt, is geheel terecht.

Het Krim-schiereiland lijkt de breukzone te worden waar het nieuwe continentale denken en de (nog steeds door Europa gepromote) resten van de maritieme traditie tegenover elkaar staan. Geen twijfel mogelijk wie de winnaar zal zijn.  Alleszins biedt het Russische uitgestrekte continentaal plateau op middellange termijn een filosofisch-cultureel kader dat bij ons doorgaans “rechts”’ wordt genoemd, en dat ook in West-Europa vorm krijgt, vooral bij de onderklasse die de lager gelegen gebieden bewoont en het eerst de koffers zal moeten pakken. Het inruilen van vrijheid voor zekerheid en snelheid voor diepte/hoogte is een van de grondkenmerken van dat nieuwe continentalisme, samen met de behoefte aan collectieve identiteit en groepssubject. Een afkeer van het vrijheid-blijheid-verhaal en het ronduit infantiel geworden artistiek-intellectuele Narcisme hoort daar evenzeer bij. Pussy Riot is bij ons populair, de Russen zelf kijken erop neer.

Wie hier slechts old school nationalisme in ziet, vergist zich. Het gaat wel degelijk om het denken vanuit een vast platform, een aardplaat, en niet vanuit eilandjes in een lauwwaterbekken. Het leven zal wat lastiger worden, alle afstanden groter, de temperaturen wat extremer. Onze mental map kan niet anders dan mee-evolueren. Gedaan met het discussiëren over futiliteiten. Op de Trans-Siberische spoorlijn mokt men niet om een halve dag vertraging.

Het zal even wennen worden voor ons, Euro-emigranten. De Chinese en Russische literatuur lezen kan helpen om het Siberisch mentaal platform te begrijpen en te waarderen. Ook leren schaakspelen kan daartoe bijdragen. De Duitsers zullen het er mentaal minder moeilijk mee hebben dan bv. de Italianen, Fransen, Belgen en Nederlanders, omdat Duitsland altijd al de Midden-Europese continentale gedachte heeft gecultiveerd, met Kant en Hegel als filosofische uitschieters. Zie trouwens hoe goed Merkel met Poetin opschiet. Hegel mag dan wel de mediterrane Griekse cultuur enorm bewonderd hebben, zelf doet zijn monumentale ideeënarchitectuur veeleer Oost-Europees aan.

De opgang van rechts in West-Europa is zonder twijfel een anticiperen op de nieuwe Siberische lente. De verachting anderzijds van Poetin tegenover de Eurocentrische Verlichtingsarrogantie, uitgeademd door hysterische clowns zoals Guy Verhofstadt, is geheel terecht. De tijd speelt tegen ons, en in het Kremlin weet me dat heel goed. Tegenover de linkse vloeibaarheid staat de rechtse stolling. Steen, mineraal en kristal worden het nieuwe archetype, gas de wisselmunt. Het heeft echter geen zin om dat achterwaarts met termen als “fascisme” te verbinden. Een nieuwe wereld krijgt gestalte, ten koste van de oude, zoveel is zeker.

Advertenties

17 Reacties op “De continentale renaissance

  1. Leo Norekens

    Sinds de laatste ijstijd is de zeespiegel aan het stijgen, met 1 tot 4 mm per jaar, ruw geschat. Tijdens de meest recente fase van opwarming (1977-1997) was dat 3,1 mm (millimeter!) per jaar (cijfers van het anders toch redelijk hysterische IPCC). Zelfs als dit tempo 100 jaar zou aanhouden, zou dat een stijging van 31 cm betekenen, tegen het jaar 2114.
    Ik zie de prijs van de lieslaarzen nog niet meteen de hoogte in schieten.

  2. Jan Braeken

    Beste Johan,

    Spijtig genoeg deel ik uw mening eveneens niet. Het grootste gevaar van macht, zoals bij Vladimir Poetin op dit moment, is niet de uiterlijke tekenen daarvan, of het machtsmisbruik dat zichtbaar is, maar de onzichtbare onbestendigheid en onzekerheid ervan. Macht kan bliksemsnel omslaan in onmacht, totaal onverwacht en zonder enige waarschuwing. Als dat gebeurt, dan zullen diegenen die uiterlijk gezien machtig zijn er uiteraard alles aan doen om dat te verbergen. Dat betekent echter niet dat ze daar altijd in slagen. Vooral bijna absolute machthebbers, zoals Poetin hier, schijnen maar niet te beseffen hoe tijdelijk en fragiel hun macht is. Poetin moet maar even in het ziekenhuis belanden, door hartproblemen bijvoorbeeld, – zoals we bij Bart De Wever recent hebben gezien -, of door andere factoren waar Poetin geen zicht op heeft, en het is al gedaan met zijn macht.
    In die zin lijken mij voorspellingen over een eventuele continentale renaissance misschien wel nuttig als oefening, maar daarom niet minder twijfelachtig, onzeker en voorbarig.

  3. Tja… ik lees veel Hellenisme in dit artikel maar de Russen zijn daar zélf niet minder product van. Het Russische nationalisme is zeer sterk geënt op de orthodoxie. Om Poetin ‘juist’ te situeren moet je dus ook die andere component van de oude orthodoxie erbij halen: de Joodse en dus de Joods-christelijke. Dat gaat niet over water of aarde… dat gaat over een hemelbetrachting en dus de vraag hoe je met je voeten op aarde naar de hemel boven je hoofd kijkt.

    Geloof maar dat die Russisch-Orthodoxen met grote zorg naar hun Griekse broeders kijken… en naar ‘het Westen’ dat zij als een cultuurverloedering zien. We verstaan niet hoezeer bijvoorbeeld onze ‘homo-lobby’ de orthodoxe Russen in het kamp van Poetin heeft gedreven.

    Ook wij voeren daarover geen fair debat. Het ‘huwelijksrecht’ – zoals wij dat vanouds in grote lijnen kennen – is géén product van ‘de Verlichting’ geweest. Het is ‘exclusief christelijk’ in die zin dat het vanouds ‘exclusief monogaam’ was. Alle oude, grote geloofsculturen zijn polygaam… met ‘het christendom’ als de grote uitzondering. Dat is de grote strijd geweest van dat oude christendom in zijn eerste 1000 jaar… toen ‘Rome’ en ‘Constantinopel’ nog ‘één christendom’ vormden (tot 1054, officieel).

    Dat exclusief-christelijke ‘monogame huwelijksrecht’ maakte een einde aan stamvaders en collectief stamdenken… waardoor et ‘individu’ meer centraal kon komen staan nadat Europa (mede door monogaam huwelijksrecht!) in de middeleeuwen onderbevolkt was geweest. Toen het die onderbevolking over won kwam er dus ruimte voor ‘het individu’ in het rechtsdenken: dus humanisme en later ‘Verlichting’.

    Onze ‘homo-lobby’ was er zonder die Verlichting nooit gekomen. Onze Verlichting niet zonder dat Humanisme en ons Humanisme nooit zonder dat exclusief-Romeins-christelijke monogame huwelijksrecht.

    Wie als Homo-lobby zo’n ‘christelijke grondleer-Orthodox’ discriminatie gaat verwijten… die beledigt zo’n gemeenschap in ‘ook’ in haar unieke verdiensten (de monogamie, bijvoorbeeld! Maar ook de afschaffing van de offercultus die orthodox-christelijke grondwaarden – los van het Hellenisme! – zijn!!) waarzonder humanisme, Verlichting of Pussy-Riot of de Holebi’s zelfs als loutere gedachten historisch niet eens mogelijk zouden zijn geweest.

    Ik begrijp die frustratie van die Russische nationalisten in zoverre dat zij hun identiteit zoeken in die oude Orthodoxie, die zij deels met oude collectivistische grondwaarden uit het communisme combineren (het ‘goede’ eruit lichten).

    West-Europeanen verstaan de verdiensten van het oude christendom niet meer omdat zij hun ‘God’ hebben ingeruild voor een geloof in een lege hemel. Maar dat geloof is nog maar goed 3-5 eeuwen oud. Voorheen kon de hemel niet als ‘ledig’ worden beschouwd maar was de oude Hebreeuwse, later ‘christelijke’ ‘God’ de meest ‘vrijzinnige’ want de meest ‘onzienlijke’ van de hele hemel geweest. En deze ‘vrijzinnige God’ had in het oude Jodendom de beeldencultus en in het christendom de offercultus opgedoekt (en vervangen door brood/wijn-symbool).. en het polygame huwelijksrecht doen verdwijnen… langzaam en zeer moeizaam. Welke homo-lobbyist denkt daaraan als hij zo’n christelijk-orthodoxe Poetin gaat verwijten een homo-hater te zijn. Hoe ‘begrijpelijk’ we het recht van de homofiele ‘mens’ (= individu! = humanisme dankzij excl. monogaam huwelijksrecht van de Rooms-orthodox-christelijke leer!) vandaag ook mogen vinden.

    Niet ‘de vloeibaarheid’ van het Hellenisme verzuipt in Europa… maar de Antiek-vrijzinnige ideeën van de pre-atheïstische ‘Joods-christelijke samenleving’ zijn het die volgens die Russen bedreigd zijn.
    Ik denk zelf dat de oude kerkgangers van Oost en West de zegeningen van hun ‘godheid’ nooit begrepen hebben uit die oude teksten. ‘God’ staat daarin beschreven als een a-theïst. Mozes zag ‘God’ op de berg en beschreef Hem als onzienlijk. De meest Vrijzinnige ‘God’ onder een Antieke hemel die altijd ‘bewoond’ en dus niet leeg kon zijn. Daarin voelen de Orthodoxe ‘Russen’ zich begrijpelijk maar ook onterecht bedreigd door schreeuwerig Westers atheïsme (atheïsme dat hen nog bekend is van Stalin) en waardoor zij zich in hun identiteit bedreigd voelen. Hoe ongelijk hebben wij… en zij… die allebei de vrijzinnigheid van hun eigen Heilige Teksten nooit hebben doorzien… zoals ook postmodernisten die niet doorzien. Het is dus een wereld vol nutteloze tegenstellingen met een ‘God’ die in zijn ‘Heilige Schrift ‘ beschreven stond als een… ‘Atheïst’… die zichzelf verlaten had en daarmee alle religie verbeurd had verklaard.

    De meest ‘Vrijzinnige’, ‘Verlichte’ ‘Godheid’ van de Antieke ‘Hemel’… heel anders dan die van de Islam, inderdaad. Een oude ‘God’ in drie gescheiden Machten, zonder aanzien des persoons (gelijkheidsbeginsel ‘wet’) en ‘los van de Keizer’ (scheiding Kerk/Staat).

    Ja… die oude ‘God’ van de Orthodoxie had veel meer weg van Code-Napoleon dan we ooit begrepen hebben in Europa… van Oost tot West.
    Daarin zie ik die Russen niet als vijanden, trouwens. Laat het water dus maar komen.

    • Jan Braeken

      Allerbeste Edwin,

      Zeer interessante reactie, waarvoor dank. Ik ben zo vrij geweest even op uw blog te gaan kijken, http://paquesedwin.wordpress.com/ . Wat ik daar las vond ik eveneens buitengewoon boeiend. Mag ik vragen wat uw achtergrond is, en wat uw bronnen zijn van deze uitgebreide informatie ?

      Jan

  4. Eric Janssens

    Ooit verwenste ik Verhofstadt naar Siberië. Na het lezen van deze tekst zou ik dat niet meer doen. Van Poetin mag hij er zelfs niet meer binnen. Houen zo!

  5. Kristine Verelst

    Van alle Sanctorum-teksten die ik tot nu toe gelezen heb, is dit wel de meest controversiële.
    Vorige week nog kritisch voor Poetin, en nu een lofrede op Rusland… Hier ga je je niet populair mee maken, Johan. 🙂
    Al denk ik dat de meesten op dit forum zich daarop wat verkijken. De idee dat “Verlicht Europa” maar een verre nakomeling is van de Griekse cultuur, lijkt me wel correct. Dat aspect komt op dit forum jammer genoeg niet aan bod. We hebben inderdaad blijven teren op die erfenis, die nu helemaal erdoor is gejaagd. We zijn dus intellectueel blut, dat zie je in heel het zogenaamde postmodernisme. Vanuit die optiek lijkt me de tekst wel evident en origineel opgevat.
    Het idee van JS om het water hier als archetype een centrale plaats te geven is bijna artistiek/literair, eerder dan filosofisch. Het klopt wel dat de Griekse cultuur een maritieme watercultuur was, daar hebben verschillende auteurs vroeger al op gewezen.
    Maar om daar nu de global warming en het stijgen van de zeespiegel bij te betrekken, het lijkt me toch wat ver gezocht. Vooral ook omdat die cijfers onderling onder wetenschappers worden betwist. Als metafoor kan het natuurlijk wel tellen. Ik lees deze tekst in bepaalde passages dus vooral metaforisch en symbolisch. Ik zou bijna zeggen: op zijn Grieks…

    • Jan Braeken

      Ik ben het grotendeels niet met u eens, mevrouw Verelst. Waarom zouden “de meesten op dit forum” zich “wat verkijken” op deze tekst ? Ik denk dat u dit niet kan weten, en dat veralgemeningen, zeker vanuit een bepaalde, overbekende positie, ook hier niet correct zijn.

      Verder meen ik dat het postmodernisme heel wat nieuwe elementen in onze algemene intellectuele evolutie heeft aangebracht, en dat het in die zin precies het omgekeerde van intellectueel nihilisme of cognitief fatalisme propageert.

      Ambivalente symboliek en metaforen, – of is het trivalente, multivalente of megavalente ? -, zijn inderdaad het handelsmerk van Johan. Vanuit mijn omnidimensioneel startpunt kan ik dit zeker appreciëren. Het is een slimme methode om discussies uit te lokken. Of dit handelsmerk altijd ethisch correct hetzij waarheidslievend is, lijkt mij echter een kritisch punt van aandacht.

  6. Voor een groot deel kan ik de tekst rond dat continentale denken volgen, zelfs daar waar J. Sanctorum een verband maakt met nieuw rechts in Europa. Dit verdient nadere studie.
    Echter, Poetin lijkt me hier een valse profeet, een corrupte dictator, omringd door een kliekje van oligarchen. Nog liever verdrinken dan onder dat regime gebukt te gaan. Ik zie het continentale denken dan ook eerder midden-Europees, met name Duitsland en de Balkan, dat zijn zones van nieuwe duurzaamheid en niet door het verziekte Atlantisme besmet. In dat opzicht haalt JS trouwens Kant en Hegel aan.
    Het feit dat uitgerekend nu drie VB-politici naar de Krim zijn afgereisd, op uitnodiging van en betaald door een Poetin-gezinde organisatie, legt ook een schaduw op het verhaal, want ik hoop dat Sanctorum dat niet bedoelt met “het nieuwe continentale denken”, daarvoor pas ik.
    Ook niet vergeten dat wij een “trage zondvloed” tegemoet gaan, maar dat Afrika crepeert van de droogte. De waterhuishouding van deze planeet is grondig verstoord en dat zal wereldwijd voor allerlei migraties zorgen.
    Alleszins wel mooie en originele kijk op de voorbije Griekse zeecultuur, en het feit dat onze decadente samenleving op de grote levensvragen geen antwoord meer weet.

  7. anna bijns

    Poetin volgt Alexander Dugin en zijn Eurazië, een prachtige idee. En Belleman, het feit dat onze decadente samenleving op de grote levensvragen geen antwoord meer weet komt omdat ze haar schepper links laat liggen.

  8. Pingback: Johan Sanctorum: Natte voeten | Golfbrekers

  9. Eric Janssens

    Om de Russische culturele superioriteit even scherp te stellen:

    Prachtige, muzikale dames, wel wat anders dan de lelijke barbaarsheid van Pussy Riot! En wat een vreugde, welk een energie!!!!

  10. @ Eric Janssens
    Er zijn nog culturen die net zoals de Russische prachtige muziek hebben gemaakt. Superioriteit ? Pussy Riot vind ik net zoals U maar niks, maar in de Russische dictatuur wordt het “entartete Kunst”, en waar hebben we dat nog gehoord ? En over superioriteit gesproken : bezoek het Russische platteland en doe je ogen open. De nationalistische show in Sotsji kostte 47 miljard. Geweldige vent toch die Putin.

  11. Eric Janssens

    Bezoekt u misschien eens centraal Spanje, of Noord Engeland. Je moet niet tot in Rusland reizen om schrijnende beelden te zien, hoor. Overigens, ik hoef op het platteland ook geen fermetjes met een Mercedes ervoor te zien. Dat is voor mij niet het symbool van een rijk gebied.
    En het is niet omdat u Duitse namen gaat gebruiken om Russische toestanden te schetsen dat Rusland in de verte wat met nazi Duitsland te maken zou hebben. Het lawaai van P.R. entartet noemen zou ik niet doen. ‘Ziekmakend’ volstaat als begrip. Dat het daarom verboden zou moet worden is nog een andere vraag.
    En ja, Sotchi was decadent. Maar waren Barcelona en Los Angeles dat niet evenzeer? Hebben die sportmanifestaties niet evenzeer slachtoffers gevergd? Ik zie werkelijk niet waar Rusland het slechter zou doen dan de VS of EU. Kosovo mocht zich zomaar van Servië afscheiden, ik heb toen die fameuze ‘internationale’ gemeenschap niet horen tieren of brullen. Er wordt dus continu met twee maten en twee gewichten gewogen. Misschien dat u dat vanwege uw EUfilie (en dus oikofobie) niet stoort, mij stoort het wel.

  12. @Eric Janssens
    Waar ze het slechter doen ? Wat baten kaars en bril….Merkwaardige parallel tussen wat U zegt en een communist uit de jaren ’70 : er was ook geen verschil tussen het “decadente Westen” en de glorieuze USSR. Dat Westen zou trouwens ten ondergaan samen met het kapitalisme. Tja…Verder ben ik niet van plan mee te lopen met de eurosceptici die het kind met het badwater weggooien. U noemt dat Eurofilie, ik Eurorealisme. En alles is relatief : sprak onlangs met een nog met een Braziliaan. Vindt Europa fantastisch en kan zich onmogelijk voorstellen dat de Zuid-Amerikaanse staten op goed een halve eeuw een dergelijk samenwerkingsniveau zouden organiseren. Het is maar hoe je de dingen bekijkt. Tenslotte vind ik het helemaal niet erg dat het alhier in onze onvolmaakte democratie wat trager, aarzelender en minder efficiënt verloopt dan o.l.v. Stoere Vlad, die trouwens gegarandeerd zijn poten zal verbranden aan de Krim, maar daar komt U samen met hem nog wel achter.

  13. Eric Janssens

    Eurorealisme… waar heb ik dat eerder gehoord?
    Een beetje meer ijver in het ontwikkelen van iets minder vage termen, die dan ook uit uw eigen bewustzijn, en niet uit dat van één of andere illustere NVA-er komen, zou de boel hier kleurrijker kunnen maken.
    En wat die potenverbranding in de Krim betreft: waarschuw me als het zover is. Ik, althans, brand van nieuwsgierigheid.