De stelling van Pythagoras, binnenkort betalend?

Met een door Berlijn gedicteerde ‘Spartaanse’ boekhouderslogica redt Europa het nooit.

Iedereen die wel eens extreem kort bij kas heeft gezeten, weet dat je dan ofwel helemaal depri wordt, ofwel de onmogelijkste dingen verzint om aan centen te geraken. Om eten op tafel te krijgen of die deurwaarder buiten te houden. Liefst legaal, of iets in de schemerzone, en alleen als het echt moet: buiten de wet.

Eerlijkheidshalve en uit eigen ervaring moet ik zeggen dat niets zo goed is om de intelligentie aan te scherpen als een periode van armoede. Het elaboreren van overlevingsstrategieën vereist echt wel logisch denkwerk, creativiteit en realistische risicoschatting. Moeilijk is het in dit alles om vrienden te maken en nog moeilijker om ze te houden. En je leert natuurlijk ook die enkele echte vrienden appreciëren.

Blufpoker met de Troika

Dat soort déja-vu-gevoel overkomt me telkens als ik Alexis Tsipras bezig zie. Wat doe je als premier van een quasi-bankroet land, dat zijn ambtenaren en openbare diensten zelfs niet meer kan betalen, en zo dadelijk aan het Internationaal Muntfonds 460 miljoen euro moet afdokken? Griekenland heeft een totale schuldenlast van 320 miljard euro. De blufpoker die de Griekse premier nu al een tijdje speelt met de fameuze Troika (Europese Commissie, Europese Centrale Bank, Internationaal Monetair Fonds) en heel het financieel-economisch establishment, waarbij voortdurend tegenstrijdige berichten over de eigen solvabiliteit de wereld worden ingestuurd,- het krijgt bijna een kunstzinnige dimensie van het dansen-op-een-slappe-koord.

De manier hoe men Griekenland via kromme rekenkunde en zelfs regelrechte valsheid in geschrifte binnen de Eurozone inlijfde doet zelfs niet meer terzake. De enige realiteit is dat zelfs de voormalige middenklasser vandaag in de Atheense vuilniscontainers staat te scharrelen, dat mensen honger hebben, en dat Alexis Tsipras zich niet veel scrupules kan permitteren. Creativiteit geboden.

Dus wordt er aangepapt met Vladimir Poetin, of toch gedaan alsof. De logica zelve, hoe zou u zijn? Plots gaan de oranje knipperlichten aan en herinnert iedereen zich opeens dat Griekenland ook de zuidflank van de NAVO uitmaakt en dat een Russische infiltratie een Oekrainse situatie in het kwadraat zou betekenen. Alleen al het idee moet de Europese deurwaarders tot enige voorzichtigheid aanzetten.

Van twee één trouwens: best mogelijk dat die afbetaling van 460 miljoen euro aan het IMF zal lukken… mits een geheime noodlening van Rusland, waarmee het paard van Troje eigenlijk al binnen is. Een opheffing van het Russische importverbod op Grieks groenten en fruit zou ook al mooi zijn, naast een fikse korting op de gasfactuur. Dus ja, Tsipras scharrelt in de Russische vuilniscontainers, en gelijk heeft hij. Laten we niet vergeten dat de VS ooit Cuba in de handen van de Sovjet-Unie dreven door een handelboycot. Een nuttige geschiedenisles.

‘Befehl ist Befehl’

Article illustrative imageEn dan is er natuurlijk die ogenschijnlijk hilarische eis tot herstelbetaling voor de Tweede Wereldoorlog, becijferd op 278,7 miljard euro, een bedrag dat niet toevallig aardig in de buurt komt van de totale Griekse schuld. Maar een eis die ook niet helemaal ongegrond, dat maakt de Duitsers net zo razend. Het moorden en plunderen tijdens de Tweede Wereldoorlog is immers nooit vergoed, net zo min als de half miljard Rijksmark die tijdens de bezetting als ‘dwanglening’ werd geëist en nooit werd terugbetaald. Tijdens de grote schuldenconferentie van Londen in 1952-1953 bedongen de verliezers van W.O. II, toen al volop het via het Marshallplan gesponsorde Wirtschaftswunder realiserend, een kwijtschelding van oorlogsschulden voor meer dan de helft. De rest werd bevroren in een langlopende lening… die door de Duitsers zelf bij de hereniging in 1990 simpelweg werd geannuleerd. Ganz einfach erledigt. Tja, vanuit deze historiek zou Duitsland inderdaad wat meer clementie mogen aan de dag leggen voor de nooddruftige Griekse broer die zijn schulden niet kan betalen.

Onder die financiële eis zit echter een andere, meer moreel-politieke adder verscholen die de kern van het Europese verhaal aangaat: profileert Duitsland zich hier niet opnieuw als een heersersstaat die Europa wil domineren, dit keer niet met laarzen maar met een hardvochtige boekhouderslogica?  Duitsland, waar nota bene een boel mini-jobs mensen aan het werk houden tegen een aalmoes, en waar pas dit jaar een minimumloon werd vastgesteld? Komen we zo toch niet weer in een verhaal terecht van een soort Pruisische Rücksichtlosigkeit, een abstracte hang aan orde, tucht en gehoorzaamheid (‘Befehl ist befehl’) waar we de voordelen van kennen, maar ook de nadelen?

Generositeit

academie

Rafaël: de academie van Athene (1509)

Deze vraagstelling confronteert de Duitsers opnieuw met een verleden dat ze zelf gemakkelijkheidshalve helemaal afgesloten hadden verklaard, maar gaat ook naar de fundamenten van de Europese gedachte. Het culturele Europa is namelijk iets helemaal anders dan de politiek-financiële Mogol die vandaag vanuit Brussel wordt bestuurd maar in toenemende mate door Berlijn wordt bevoogd. Het culturele Europa is diasporisch, heterogeen, en gebaseerd op kleinschalige autonomie.  Het archetype daarvan is, of men dat nu graag hoort of niet, de Griekse oudheid en de stadstaat Athene, die met zowat 150 andere stadstaatjes een soort losse confederatie vormde (de ‘Delische bond’) waarachter ook een militair-defensieve bedoeling zat.

Het grote Griekse geestesleven is enkel vanuit die autonomiegedachte te begrijpen. Er is geen dominerend middelpunt, geen centrale macht, enkel een archipel van eilandjes. Zo ontwikkelde zich ook het zelfstandige individu met een eigen filosofie, een kosmologie, een wereldbeeld. In één moeite ontwikkelde hij ook een atoommodel dat pas in de twintigste eeuw theoretisch zou bevestigd worden. Of ontdekte hij dat in een rechthoekige driehoek het kwadraat van de schuine zijde de som is van het kwadraat van de twee andere, beter bekend als de stelling van Pythagoras. Geen domme jongens dus, die Grieken, zij het wat nonchalant in materiële aangelegenheden. Als ik van Alexis Tsipras was, ik zou auteursrecht vragen op die wiskundige stelling die nog altijd universeel wordt toegepast.

Dat antieke Griekenland is natuurlijk allemaal van lang geleden, maar toch: intellectuele creativiteit gedijt eerder in een ‘liberale’ periferie waar men vrij kan ademen, dan in een centralistische bureaucratie of een Spartaanse controlestaat. Zie ook het boek ‘The Edge of the World – How the North Sea made us who we are’ (zopas vertaald als: ‘Aan de rand van de wereld. Hoe de Noordzee ons vormde’), waar historicus en journalist Michael Pye ons eigenste Vlaanderen in de middeleeuwen beschrijft als een regio die cultureel tot hoogbloei kwam net door haar ongebondenheid en geografische marginaliteit.

Wil Duitsland het nieuwe Sparta niet worden, dan zal het toch iets van zijn 19de eeuwse bewondering voor het Avondland en zijn Griekse wortels moeten terugvinden, ten nadele van de boekhouders- en deurwaarderslogica die het momenteel hanteert. Een beetje generositeit dus, waardoor het Zuiden en het Noorden elkaar weer kunnen vinden rond één cultureel paradigma dat we vandaag zo hard nodig hebben in de confrontatie met de nieuwe vijanden van het Europese humanisme.

Advertenties

6 Reacties op “De stelling van Pythagoras, binnenkort betalend?

  1. Toet Ernie Toe

    DE BEKER VAN PYTHAGORAS
    Dat Pythagoras ons niet enkel het “3-4-5-ezelsbrugske” in al zijn eenvoud heeft nagelaten mag hem idd met alle dank worden afgenomen. Maar dat hij ook die opgezwollen Plato op weg zette voor zijn “Allegorie van de Grot” komt daar nog bij ( http://nl.wikipedia.org/wiki/Allegorie_van_de_grot ).

    Op nog veel eenvoudiger wijze heeft Pythagoras ons de “Allegorie van de Gulzigheid” duidelijk gemaakt met zijn “BEKER DER RECHTVAARDIGHEID” (of gewoon de beker van Pythagoras – http://nl.wikipedia.org/wiki/Beker_der_rechtvaardigheid ).
    Alleen al met het patentrecht voor de toepassing ervan in het wasverzachtervakje van het zeepbakje van onze wasautomaten zou Griekenland zijn staatsschulden kunnen worden kwijtgescholden !
    Ziet u het zitten, … het vakje ?
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Allegorie_op_de_gulzigheid

  2. Dirk Vleugels

    Enkel een dwaas heeft nog niet begrepen dat Rusland inderdaad een noodlening heeft gegeven aan Griekenland….

  3. Dirk Vleugels

    Niet i.v.m. dit onderwerp: als verstandig mens zou Sanctorum beter niet lullen over roken. Zie hier https://cfrankdavis.wordpress.com/2012/08/06/the-black-lung-lie/

  4. Dirk Vleugels

    This pretty well destroys the Myth of second hand smoke:

    http://vitals.nbcnews.com/_news/2013/01/28/16741714-lungs-from-pack-a-day-smokers-safe-for-transplant-study-finds?lite

    Lungs from pack-a-day smokers safe for transplant, study finds.

    By JoNel Aleccia, Staff Writer, NBC News.

    Using lung transplants from heavy smokers may sound like a cruel joke, but a new study finds that organs taken from people who puffed a pack a day for more than 20 years are likely safe.

    What’s more, the analysis of lung transplant data from the U.S. between 2005 and 2011 confirms what transplant experts say they already know: For some patients on a crowded organ waiting list, lungs from smokers are better than none.

    “I think people are grateful just to have a shot at getting lungs,” said Dr. Sharven Taghavi, a cardiovascular surgical resident at Temple University Hospital in Philadelphia, who led the new study………………………

    Ive done the math here and this is how it works out with second ahnd smoke and people inhaling it!

    The 16 cities study conducted by the U.S. DEPT OF ENERGY and later by Oakridge National laboratories discovered:

    Cigarette smoke, bartenders annual exposure to smoke rises, at most, to the equivalent of 6 cigarettes/year.

    146,000 CIGARETTES SMOKED IN 20 YEARS AT 1 PACK A DAY.

    A bartender would have to work in second hand smoke for 2433 years to get an equivalent dose.

    Then the average non-smoker in a ventilated restaurant for an hour would have to go back and forth each day for 119,000 years to get an equivalent 20 years of smoking a pack a day! Pretty well impossible ehh!

  5. Piet Konijn

    Reactie op “Links en de islam” van Acta Sanctorum wordt niet gepubliceerd!!!

    ONE DAY YOU WILL SEE THINGS MY WAY !
    Een aantal opmerkingen :
    1/ De vrijheid om cartoons tegen de Islam te verspreiden, had wel als nadelig gevolg dat allerlei cultureel werelderfgoed (= antieke beeldcultuur) in Syrië en Irak het met de grote hamer moest ontgelden! Voor wat hoort wat?
    2/ Redeneert men hier niet te veel gelijk ‘n kieken met pauwenpluimen in z’n gat? Op ‘t einde van ‘t radicale islamverhaal : een kieken zonder kop! (slik)
    3/ Er wordt hier de restrictie ‘islam onder zijn huidige vorm’ aangebracht. Het gelijkheidsprincipe komt voort uit de hier zo geprezen verlichting. Men moet dus ook volgende restrictie goedkeuren : ‘verlichting onder zijn huidige vorm’ (?).
    4/ Men heeft het wel eens over een gematigde Islam. Ook in de verlichting zijn er verscheidene ‘boven- of onderstromen’ : radicale en gematigde verlichting, gevolgd door de tegenverlichting. Wat deze eigenlijk inhouden, daarover is nog discussie.
    Zie daarover http://detuinvanhetgeluk.be/publicaties/JonathanIsrael.pdf
    “In de gematigde, latere verlichting moderniseerde de religie zich en verloor haar centrale plaats. Ze werd toen niet meer gezien als een obstakel voor de vooruitgang, zoals ten tijde van de radicale verlichting.” (Wikipedia) Kan hier niet een parallel met de islam worden getrokken?
    5/ Er worden hier een drietal ‘kenners’ genoemd. Het vergaren van kennis werd reeds door de verlichting gepropageerd. “De verlichting kent een kritische en een constructieve zijde… De constructieve kant zoekt kennis (wetenschap)…” (Wikipedia) In de methodologie, dat een onderdeel vormt van de gedragswetenschappen, heeft men het ook over objectiviteit als uitgangspunt voor wetenschapsbeoefening. Zuiver in theorie bestaat deze objectiviteit niet, daarentegen is er wel sprake van intersubjectiviteit. Als tegengewicht ontbreken hier dus nog drie islamgetrouwen, bijv. van het kaliber van sjeik en professor islamitisch recht El Hilali. Zie daarover http://www.knack.be/nieuws/wereld/islamgeleerde-verklaart-alcohol-drinken-halal/article-normal-59294.html.
    6/ Een dialoog veronderstelt een verhaal van geven en nemen. Vergelijk het met de aantrekking tussen atomen van niet-metalen. Een (covalente) binding veronderstelt het gemeenschappelijk stellen van elektronen!
    7/ Om morele ontwaarding te verhelpen is het wenselijk dat gestreefd wordt naar mogelijke synergieën in de verscheidene morele systemen, omdat op die manier kan worden aangenomen dat meer zal worden bereikt dan met de morele systemen afzonderlijk, a fortiori omdat ze anders onderling mekaar nog eens gaan bekampen.
    8/ De hier vernoemde psychoanalyse (net als het marxisme?) wordt wel eens als Jodenwetenschap bestempeld. Dit heeft men nota bene niet aan moslims te danken…

  6. Siegfried Verbeke, Antwerpen

    Het zijn de Grieken die met kromme rekenkunde en regelrechte valsheid in geschrifte in onze zakken hebben gezeten en miljarden hebben geleend die ze nu niet willen/kunnen terugbetalen. Mijnheer Sanctorum sleurt er nu Socrates en W.O. II bij om ons ertoe aan te zetten compassie te krijgen! Zij krekels, wij mieren: zo simpel is dat. “Met alle chinezen, maar niet met den dezen”