Het FN, Jean-Marie en Femen: de leukste tussenkomsten zijn de onverwachtse

FemenIk ben altijd geboeid geweest door toespraken, in hun hoedanigheid van stand-up-performances. Ik bestudeer ze veelvuldig. Van Jezus ’bergrede, over Mussolini en Hitler, over Martin Luther King tot Obama: hun redes overstijgen het politieke niveau en moeten als artistieke presentaties beoordeeld worden.
Zelf heb ik met zorg deze kunstvorm beoefend. Eén keer zelfs op de door de politiek-correcte goegemeente als fascistisch beschouwde IJzerwake, voor zo’n goeie 5000 mansvolk in een wei. Het wordt me in bepaalde middens nog steeds enorm kwalijk genomen. Nochtans zijn dat unieke stijloefeningen, geen spreker mag zo’n uitdaging uit de weg gaan.
Het vermakelijke is overigens dat ik daar in Steenstrate anno 2011 een staande ovatie kreeg, maar achteraf ook dunne opmerkingen van een ‘linkse’ die was ingebroken op een extreemrechts feestje. Dat was ten dele ook zo, en dat beschouw ik als een kunstwerk binnen een kunstwerk: ergens excelleren buiten het biotoop, waar men niet thuis hoort. Speeches geven voor een publiek dat krijgt wat het verwacht, wat is daar nu aan. Een boek schrijven voor een vast leespubliek, pfff. Een pianorecital geven voor melomanen, ach.

Boeiend wordt het pas, wanneer de objectieve terreur van de performer, die aandacht opeist, zijn publiek bespeelt en manipuleert, wordt verstoord door de subjectieve terreur van de indringer. Er ontstaat dan een totaal nieuwe dynamiek van de verwarring en de ironie, die de boodschap veel sterker maakt, maar die ook het originele podium zelf ondergraaft. ‘De show stelen’ noemt men zoiets.
Dat konden we gisteren meemaken, in tweevoud zelfs, toen Marine Le Pen in Parijs haar toespraak ging geven voor de aanhang van het Front National. Zo saai en voorspelbaar als de speeches op de Champs Elysées waren, zo vrolijk en vol Deussen ex Machina was het feestje van het FN. En dat niet zozeer omwille van de verwachte rede van voorzitster Marine Le Pen.
Het was immers aanschuiven in de coulissen. Niet alleen wrong de gedefenestreerde papa Jean-Marie Le Pen (“de gaskamers zijn maar een detail”) zich fluks voor de neus van zijn dochter om nog eens zijn eigen ding te doen, helemaal buiten het voorziene draaiboek. Daarna, eveneens voor Marine er erg in had, verschenen ook drie Femen-vrouwen ten tonele om met ontblote boezem de nazi-groet te brengen, inclusief een Chaplineske vlag met heilsgroet in Gothische letters.
Grandioos, al ware het mooier geweest indien ze ook nog een echte toespraak ten beste hadden gegeven, over gaskamers bijvoorbeeld (het bleef bij een adembenemende rookbom), maar voor mijn part ook over dildo’s of l’Origine du Monde.

‘Dit is een dag vol verrassingen’, mijmerde Marine. In haar plaats was ik in de tegenaanval gegaan, ook met ontblote boezem, of minder nog, onder de woorden: ‘Français, choississez vos saints vous-mêmes!’. Waarbij het woord “saints” ook als “seins” kon verstaan worden.
Hoe dan ook, het onvoorzienbare bestijgen van spreekgestoeltes en balkons, het kapen van evenementen, media, podia, forums tot en met live-TV-uitzendingen,- laat dit de politieke en metapolitieke kunstvorm van deze eeuw worden. Wielerwedstrijden met nepcoureurs, opera-opvoeringen met valse diva’s die zich op een zeker moment onthullen (tip voor Femen!), serieuze filosofische tractaten die de filosofie ridiculiseren (de Sokal-affaire).
Plak hier vooral niet het belachelijk woord ‘ludiek’ op. Humor is een ernstige zaak en in feite de enige remedie tegen structuren en mechanismen die ons vastzetten, inkapselen, het woord ontnemen.
Heil Sanctorum, tot de volgende pop-up.

Advertenties

Reacties zijn gesloten.