Michel Houellebecq, of de schrijver als niet-aaibaar monster

In onze broekbespreking van ‘Soumission’ sloop, tussen de onbenullige reacties, één heel lucide opmerking van iemand die de hoop uitdrukte dat ‘het boek mooier was dan het gezicht van Houellebecq’. Dat verdient een commentaar terug. Inderdaad, wat maakt deze schrijver zo onwaarschijnlijk lelijk? Ik heb hem nooit in levende lijve ontmoet, maar alle recente foto’s en interviews tonen een afstotelijke griezel met warrige haardos, die zich waarschijnlijk ook slecht verzorgt en stinkt.  Moest je hem tegenkomen op een Brusselse stoep met een bordje ‘dakloos’ rond zijn nek, je zou hem een halve Euro toesmijten.

Metamorfose

French writer Michel Houellebecq, poses for the photographer after the opening of the site named after him, the 'Rincon del Lector Michel Houellebecq' (Readers corner Michel Houellebecq), a large scale reproduction of Molina del Segura meteorite, in Murcia, southeastern Spain, 28 April 2014./EFE_efe.01/Credit:MARCIAL GUILLEN/EFE/SIPA/1404281752Mijn thesis is deze, en ik begeef me nu op autobiografisch glad ijs: men zet zich aan het schrijven om een isolement te compenseren dat al deels met fysieke en psychische mankementen te maken heeft. Schone, evenwichtige jongens of meisjes nemen zelden de pen ter hand, toch niet vanuit een existentiële aandrift. Maar tegelijk gebeurt ook het omgekeerde: door deze activiteit, die de eenzaamheid vereist, wordt het asociale profiel aangescherpt en voltrekken er zich zelfs veranderingen op lichamelijk vlak. Zeker het gelaat vertoont sporen van spanning, aversie en negatieve energie die een weg zoekt naar buiten. Wat dan op zijn beurt weer afstootverschijnselen vanuit de omgeving veroorzaakt. Enzoverder.

Dit is dus Kafka en de metamorfose (‘Die Verwandlung’): mens wordt monster. De schrijver schrijft zich af en ontwikkelt een tweede, een derde huid, die een ondoordringbaar pantser wordt. In het geval van Houellebecq speelt zeker een verstoorde relatie met zijn moeder, die hem van jongs af negeerde. Dat doet denken aan de Griekse mythe van Hephaistos, de vulkaangod die bij zijn geboorte door zijn moeder Hera werd verstoten wegens oerlelijk. Waarna hij zich in een onderzeese grot (!) tot meestersmid ontpopte.

Ik ga mee in deze Freudiaanse piste: zonen die nooit door hun moeder zijn geknuffeld, ontwikkelen een zelfhaat die op de omgeving afstraalt, maar die ook een enorme innerlijke energie kan teweeg brengen. Men kan het als een averechtse vorm van Narcisme zien: je lelijkheid in de spiegel ontdekken, en beseffen dat het je enige kracht is,- een firewall die alle ruis vanuit de buitenwereld genadeloos verschroeit.

Cynisme als strategie tegen het medelijden

Het grootste gevaar voor deze kracht is de empathie vanuit de omgeving. Lelijkheid en misvorming kunnen namelijk medelijden opwekken, zelfs vertedering: we zitten dan in de sfeer van de politiek-correcte omgang met gehandicapten, de aaibare monstertjes (E.T.), knuffelmongolen en troetelgriezels. Vooral vrouwen met een moederinstinct vormen hier een bedreiging, en kunnen de meest degoutante mannen doodknuffelen. Dat zal Michel allicht niet overkomen: een volgehouden cynisme houdt alle pogingen tot emotionele recuperatie op grote afstand. Het kynisme wel te verstaan, als strategie tegen het medelijden. Niet het cynisme van de intellectuele kruidenier of de VUB-decaan, maar het kynisme met k van de Diogenische straathond.

NeusaapZe bestaan wel degelijk ook in de natuur, deze griezels die ons medelijden niét opwekken en die we met een gerust geweten laten sudderen. Terwijl het in de zoo storm loopt voor de knuffelige panda’s en koala’s, is niemand geïnteresseerd in de vampiervleermuis of de neusaap (foto, let op de gelijkenis), wegens hun afstotelijke verschijning. Ze zullen ook snel verdwijnen indien ze de pen niet ter hand nemen.

Maar pas op het echte diepzeeniveau van een Houellebecq komen we het lelijkste dier ter wereld tegen, officieel verkozen door de ‘Ugly Animal Preservation Society’, namelijk de blobvis. Let weerom op de gelijkenis met de schrijver van ‘Plateforme’. Schattig, niet? Neen dus. Een monstre sacré is dit, degoutant, oneetbaar en ook wel grotendeels onvindbaar. Een gerucht van stank en slijm uit de diepzee, soms opborrelend tot schandaal.

Moderne asceet en hoerenloper

01_NW31HOU_1091515kNu pas begrijp ik wat onze Vlaamse (en Nederlandse) literatuur precies mist: een echte lelijkaard. Niet alleen fysiek maar ook in zijn totale uitstraling. Iemand die van de walgelijkheid zijn signatuur en substantie heeft gemaakt. Herman Brusselmans komt nog het dichtst in de buurt, ware het niet dat hij als lolbroek en TV-figuur al te veel applaus afdwingt en door geile fans wordt belaagd. Niet goed voor een blobvis.

Ik zei het al: vrouwen blijven een gevaar voor het verschrikkelijke schrijfmonster. Met beroemdheden, ze wezen nog zo lelijk als de nacht, wil een vrouw altijd wel in de koffer duiken, de brulkikker J.P. Sartre kon ervan mee spreken. Zelfs met een pak overrijpe stinkkaas kon hij hen niet afweren.

Hoe zou het nog gesteld zijn met het seksuele gedrag van Michel Houellebecq, die in het echt eigenlijk gewoon Michel Thomas heet? Twee maal getrouwd, maar vandaag vooral hoerenklant: de hedendaagse asceet die zich niet wil hechten houdt het bij masturbatie, one-night-stands en bordeelbezoek. Een moderne kluizenaar is het, haast een heilige die, gezien zijn laatste roman, meer dan waarschijnlijk zal gedood worden door een Arabische prostituee.

Waarna de hemelvaart kan beginnen: elke god is ooit begonnen als lelijkste mens.

Advertenties

5 Reacties op “Michel Houellebecq, of de schrijver als niet-aaibaar monster

  1. Marc Schoeters

    Klopt helemaal. Bekijk ook maar eens een foto van Arthur Schopenhauer. Een gelaat getekend door pessimistisch denken en asociale eenzaamheid – in mijn ogen twee grote deugden.

    • allé Marc, plaats daar nu de kop van Hegel naast en je kunt maar uit die twee kiezen,wie kies je dan?
      De kwezel waar al iedereen opkruipt of de man waaraan je slechts met één titel “de wereld als wil en voorstelling” meer dan genoeg hebt?!

      Las inderdaad eerst “boekbespreking” en vermoed niet dat het een onbewuste fout was van dit mannenbastion, waarvan je je soms afvraagt ze teveel tussen de apen gezeten hebben? 🙂

      Blij je terug boven water bent, sporten zo gezond!!!???…ze vallen anders met bosjes de laatste tijd of kan niemand aanspreken die fietst of ze hangen met haken, bouten en ogen aan elkaar.

      Hier weet ik tenminste wat je zegt, in het echt hoor ik maar hier en daar een woord…je roept teveel, jij zat misschien teveel tussen de brulapen 🙂 grtjs

  2. Bill Godfather

    L’enfer c’est les autres, my friend. ‘Un drôle (lees : drol) d’écrivain’ om U tegen te zeggen. Niet ‘juuh!’, zoveel is duidelijk. In welk ‘quartier’ zou hij zich ophouden, of eerder in de periferie van een grootstad als Parijs?

  3. E. Janssens

    Houellebecqs opportunisme werd in 2010 bezegeld met de Prix Goncourt, die hij ontving voor ‘de kaart en het gebied’, volgens mij zijn knapste roman waarin hij, na een prachtige zelfbeschrijving, niet door een Arabische straatmadelief of een uitzinnige Koraniet maar door een plastische chirurg met een Franse naam gruwelijk wordt onthoofd. Had Michel zich echter, minder opportunistisch, door een Arabier laten onthoofden, was hij ten tweede male als een geniale voorspeller (zie de IS-bezigheden vanaf 2010), maar niet als prix Goncourtwinnaar uit de bus gekomen. Hier heeft hij dus een historische kans laten liggen. Verder heb ik niks dan lof voor deze schrijver die zijn ambacht beter kent dan wie ook. De politiecommissaris uit bovengenoemde roman is Simenon waardig.

  4. Bill Godfather

    “Elementaire deeltjes” (1999) schijnt ook geen kak te zijn en werd ook verfilmd. Het verhaal eindigt met het uitsterven van de mensheid…