Het geslacht “X” en de dag-identiteit: eindelijk androgyn?

andro1 Vandaag voel ik me werkelijk vrouw, en overweeg zelfs een rokje aan te doen. Dat komt na lectuur van een aantal artikels of transgenderisme, die toch wel op de voordelen wijzen van een (tijdelijke) sekseswitch. De travestie waarmee dit gepaard gaat, toont ook aan dat de kleren werkelijk de man (of de vrouw) maken: probeer maar eens op hoge hakken uw mannelijke uitstraling te beklemtonen, het zal niet lukken. Onvermijdelijk begint de kont te wiegen, krullen we de rug om die borsten te accentueren die we niet hebben maar mits enige extra lingerie met vulling wel kunnen bekomen.

Een van de weinige landen waar op een identiteitskaart naast M of V ook een geslacht X kan ingevuld worden, zijnde het symbool voor transgender, is, of all places, Nepal. Houders van het geslacht X willen noch als man noch als vrouw erkend worden, het zijn dus niet de transseksuelen die zich in het verkeerde lichaam voelen en door een operatie (definitief) van geslacht willen veranderen. Neen, het gaat om mouwen of vrannen die ‘ergens tussenin’ willen blijven laveren en van dag tot dag willen beslissen wat het gaat worden. Dat is een kwestie van vrijheid waar ik als rechtgeaarde libertair niets kan tegen hebben.

Als tactisch middel tegen vervolging en discriminatie is dit perfect, en lijkt het een variant op de spelstrategie waarin niet alleen zwart of wit gekozen wordt, maar ook zwit of wart, en dit met het oog op een maximale verwarring van het speelveld. Want onze hokjescultuur is nog altijd alomtegenwoordig, en de bureaucratie wil onderscheid, maar dan wel éénduidig onderscheid. Dus hebben vrannen en mouwen de meeste kans om winst te maximaliseren op lange termijn. Dat geldt ook voor de vegocarniër (vandaag vegetariër, morgen carnivoor), de Burk (iemand met de dubbele nationaliteit van Belg en Turk), de kathoslim (katholiek/moslim), de krock-liefhebber (klassiek/rock), de sedomade (sedentair/nomadisch), en bedenk zelf verdere varianten.

Het ontsnappen aan definities, en het aannemen van een dagidentiteit, heeft ook wel een paar nadelen voor het individu zelf, namelijk dat het zichzelf nauwelijks nog als (duurzaam) individu kan construeren. Er is namelijk een geheugenprobleem, dat dan weer met identiteit te maken heeft: als men elke morgen opnieuw zijn personage kan kiezen, kan de geschiedenis nooit langer dan één dag duren. Mijn status van man/vrouw of X creëert dus wel degelijk twee personen in één lichaam, die elkaars chronologie dagelijks doorbreken. Idem dito voor de andere bipolariteiten rond gedrag, smaak, cultuur, leefgewoonten, overtuiging, en noem maar op. Als ik vandaag naar iemand van onder de 40 naar zijn/haar muzikale smaak informeer, dan krijg ik als antwoord: ‘Oh, van alles eigenlijk’. Of: ‘hangt van het moment af’. Vis noch vlees dus, of beide.

wurstDe hybride identiteit die zo ontstaat, is perfect aangepast aan de druk die de postmoderne samenleving oplegt om flexibiliteit aan de dag te leggen en vooral niet te volharden in gewoontes, principes, geaardheden, etc.
De algemene hybridisering kan zich dan verder doorzetten. Vroeger had je een mannen- en vrouwenafdeling in de C&A, vandaag experimenteert het Britse luxewarenhuis Selfridges in Londen met geslachtsloze kleding voor transgenders die hun lichaam zien als een efemeer invulbaar canvas. Een dagidentiteit dus.
In een wereld waarin iedereen elke ochtend zaar (zijn/haar) geslacht kiest, moet het systeem zich ook geen zorgen meer maken over weerbarstige geheugenresten en oude fixaties. Alles wordt steeds nieuw, steeds anders. Elke avond wordt de harde schijf gewist. De sekse, het laatste spoor van duurzame identiteit, wordt nu probleemloos uitwisselbaar.

In zijn ‘Filosofie van de eros’ geeft filosoof Leopold Flam aan dat nu net die hardnekkige identiteit (waarbinnen wel degelijk een mannelijke en vrouwelijke component, animus en anima, aanwezig is) de voorwaarde is voor autonomie van het individu. Het is de sleutel, de unieke code van een bestaan. Anders gezegd: totale flexibiliteit en totale zelfbeschikking sluiten elkaar uit. Het wisselen van alle eigenschappen lijkt op een strategische triomf voor het individu, maar in feite betekent het een overgave aan de buitenwereld die verandering en permanente uitwisseling eist: het universum van de eendagsvliegen.

Niet toevallig dat Plato, de meest autoritaire denker van de Westerse filosofie, de toekomst zag als het tijdperk van de androgyne, de tweeslachtige mens, die kutgewijs of lulvormig telkens de meest aangepaste verschijningsvorm van het moment kiest. Kameleons en dubbelslachtige mossels doemen hier op. De androgyne als polymorf monster. Nu ook op het songfestival.
Wat begon als een mooie dag, is na een uur alweer een doemscenario. Toch maar weer die broek aantrekken en vloekend naar buiten.

Advertenties

4 Reacties op “Het geslacht “X” en de dag-identiteit: eindelijk androgyn?

  1. Ralph Bisschops

    De term “transgender” is the vaag. We hebben namelijk transseksualiteit (via operatie) en transvestitisme (kledij, haartooi, schmink etc.). Bij transseksualiteit hebben we een blijvende ingreep en een onherroepelijke keuze voor een welbepaalde seksuele identiteit. Recentelijk hebben we ook de multi-seksuele identiteit bijgekregen, zoals het geval van die zanger. Voor de rest: akkoord met Sanctorums analyse en met Leopold Flam, die ook door Bruno Bettelheim verwoord werd.

  2. andrevanhaeren2012

    De tijd is niet ver meer af dat bestialiteit als wettelijke omgangsvorm de mens de kans geeft zijn of haar dierlijke instincten openlijk te beleven. De medische wetenschap aangemoedigd door de onfeilbaarheid van de politieke kaste zal technieken ontwikkelen om een mens met paardenlijf of ander dierlijk wezen mogelijk te maken. De oude Grieken en Egyptenaren konden er alleen maar over dromen. Wie dacht dat de mens zichzelf zou vernietigen door de inzet van atoomwapens kan zijn mening herzien, het zal vele malen eenvoudiger zijn… Zich verlagen tot het niveau van een pad is al genoeg. Misschien IS het succes van de islam hierdoor verklaarbaar?

  3. Kris Pedant

    Allemaal begonnen met de psycho-analyse en de ontdekking van het onbewuste, dat zich gedurende de 18e en 19e eeuw ontwikkelde tot een anti-ego. Dat anti-ego is volgens psychiater Jan Hendrik Van den Berg ontstaan als gevolg van de Franse Revolutie die de gelijkheid van mensen benadrukte. Door iets te beweren dat zo ingaat tegen de realiteit van ongelijkheid van mensen, worden mensen vreemdelingen van zichzelf, omdat ze iets, waarvan ze weten dat het waar is, moeten ontkennen. Het verschijnen van de eerste hybride identiteit moet zich hier dus zo wat situeren. Dit valt samen met de Doppelgänger-literatuur uit die 19de-eeuwse Duitse romantiek.
    (Zie Wikipedia over metabletica of leer der veranderingen)

  4. Eindelijk androgyn? Mij lijkt het evident dat het zo uiteindelijk begonnen is.
    Zijn er nu meer of krijgen we nu eindelijk enkel meer waarheid en werkelijkheid te zien?
    Als je in “Top dokters” een Ethiopische puber met alle mannelijke en vrouwelijke ingrediënten te zien krijgt, kun je toch moeilijk gaan beweren dat alles te maken heeft met westerse decadentie? Een land als Ethiopië lijkt me daar niet aan te beantwoorden. Alleen is het evenveel als vroeger maar toen allemaal gehuld in geheimzinnigheid,verstopt,verzwegen met onnoemlijk innerlijk leed, of stevenen we nu af terug naar een begin of einde? Wij mannen en vrouwen een curiosum gaan worden? Los van het anima – animus waar beiden in één sowieso aanwezig zijn, man op latere leeftijd meer zijn vrouwelijkheid dient toe te laten en vrouw meer haar mannelijkheid.
    Om dit toe te kennen aan een filosofische strekking of periode lijkt me dan weer elitair hokjesdenken voor de rest zal het me Worst wezen…laat ze maar zingen en stralen 🙂