De woede van Ada Colau

Dat de linkse activiste en kandidaat-burgemeester van Barcelona ook het massatoerisme durft in vraag stellen, wijst op een groter verhaal.

Met 25% van de stemmen werd de linkse alliantie Comú van boegbeeld Ada Colau, nu twee weken geleden, veruit de grootste partij in Barcelona, waar ze wellicht burgemeester wordt. Dat was even schrikken in Vlaams-nationalistische kringen waar men graag met de CiU van minister-president ­Artur Mas sympathiseert. Maar het is een signaal dat kan tellen: de Catalanen willen niet alleen uit de Spaanse centrale staat stappen, ze koppelen dat vooral ook aan een project rond sociale rechtvaardigheid en verzet tegen het bankenkapitalisme. Dat soort engagement ontbreekt bij ons in Vlaanderen vooralsnog totaal: men kan moeilijk de N-VA beschouwen als een sociaal bewogen partij, en dat is de reden waarom ze uiteindelijk terugkeert naar de Belgische constructie. Een onafhankelijkheidsbeweging zonder republikeins-progressief moment is gedoemd om stil te vallen en voor de restauratie te gaan.

Uitdrijvingen

ColauDe figuur van de nu 41-jarige Ada Colau is daarbij op zich een boeiend verhaal. In wezen is zij een amateur-politica die vooral actief was in het verzet tegen de huisuitdrijvingen (zo heet dat in deurwaardersjargon) van mensen die hun hypotheekschuld niet meer kunnen betalen. Dat was schering en inslag geworden in Barcelona en elders. De banken laten beslag leggen op het eigendom en laten het vervolgens in vele gevallen leeg staan.

Zelf heb ik als kind eens zo’n uitzetting meegemaakt bij buren, en dat is aan de ribben blijven plakken. ’s Morgens kwam de deurwaarder onder politie-escorte alle huisgerei inladen. Een klein meisje begon te wenen toen ook haar speelgoed in de vrachtwagen verdween. Ze nam alleen een pop terug, de flik keek gegeneerd een andere kant op. ’s Middags gaf mijn moeder hen een kom soep en tegen de avond waren ze verdwenen als wilde katten die men wegjaagt. Ik heb hen nooit meer terug gezien, ook niet het buurjongetje waarmee ik in de klas zat.

Een beschaafd land dat zijn burgers zo behandelt verliest daarmee alle morele legitimiteit. Een huis is niet zomaar een hoop stenen, het is een bijna sacrale zone van veiligheid en integriteit. Wonen is een grondrecht en je zet geen gezin op straat alleen omdat het in de rode cijfers is geraakt. Als Ada Colau burgemeester wordt komt daar verandering in, dat was althans een verkiezingsbelofte. Meteen komt dan ook de bankensector in het vizier en het grootkapitaal dat Barcelona als thuishaven heeft. Weinig kans overigens dat voetbalgod Lionel Messi, die hier een riant optrekje heeft, voor Barcelona en Comú’ heeft gekozen, evenmin trouwens de hoge piefen van FC Barcelona. Colau trekt er haar neus voor op.

De luxejachten aan de Port Vell, de haven waarop de Rambla uitkomt, vormen eveneens een doorn in haar oog. Colau vindt dat Barcelona dringend terug aan de bewoners moet gegeven worden. En zo komt de vrouw die zich tegen de huisuitdrijvingen verzet, ook oog-in-oog met de toeristische exploitatie van haar stad. Dan pas wordt het echt boeiend.

Geef ons de Rambla terug

rambla_002Zo’n 14% van de stedelijke economie van Barcelona teert op het massatoerisme. Deze stad is de absolute topbestemming voor city-trips, maar ook voor congressen, sportmanifestaties allerhande, tot en met vrijgezellenfeestjes van aanstaande bruiden en bruidegoms.

Ach, we hebben bijna allemaal wel staan aanschuiven om ons te vergapen aan de Sagrada Familia, en wie heeft er ooit niet mee staan drummen in de menigte op de welbekende Rambla. Mede dankzij promotiecampagnes zoals ‘Culturele hoofdstad van Europa’ ondervindt zo’n stad een enorm aanzuigeffect van gelegenheidsmigranten die de site als ‘collectief menselijk bezit’ beschouwen, en van daaruit ook doen alsof ze er thuis zijn. Dronken Britten, met een luidruchtige muziekspeler op de schouder, lopen er naakt over de straten en kotsen alles onder. Maar zelfs die excessen buiten beschouwing gelaten, is de stad één groot pretpark geworden waarin de bewoner verloren loopt. De omgekeerde wereld.

‘We moeten beletten dat we een nieuw Venetië worden’, oppert Ada Colau. Inderdaad, Venetië is een dode stad, evenals Brugge trouwens en alle andere mondiale places-to-be. Onlangs maakte ik me nog vrolijk over de alpinistenfiles aan de Mount Everest, bezaaid met colablikjes en ander zwerfvuil. Het onderliggende planetaire consumptieglobalisme (‘alles is van ons’), waar nu ook anderhalf miljard Chinezen klaar voor zijn, maakt steden kapot en vertrappelt sites, meer dan ooit de Taliban of IS zouden kunnen doen.

Het massatoerisme, in de vorige eeuw door steden als Barcelona zelf gepromoot via de zgn. city-marketing, en door instanties als de UNESCO (werelderfgoed!) verder gestimuleerd, heeft een wereldburger gecreëerd die overal drie dagen thuis is maar nergens wortel schiet. Hij is de moderne en gemassificeerde transformatie van de koloniale ontdekkingsreiziger. Deze fotograferende nomade verplaatst zich via zeer betaalbare vliegtuigtickets (59 Euro bij Ryan Air voor Brussel/Barcelona heen en terug) die ook weer zo goedkoop zijn omdat ze massaal op de markt gedumpt worden. Overal is de massa, en waar het even stiller is, wordt dat dadelijk vermeld als tip voor de ‘betere toerist’, zodat het ook daar aanschuiven wordt. Een goede raad voor de meerwaardezoeker: blijf thuis.

Het hysterisch-viraal karakter van dat soort massamigraties, de totale overwinning van de kwantiteit op de kwaliteit, en de ontheming van de bewoner in zijn eigen stad,- dat maakt Ada Colau terecht kwaad. Het is niet zomaar een Barcelonees of een Catalaans probleem, het is een planetaire plaag. We hebben het altijd maar over het migratieprobleem, maar nooit over het verloren thuis. Het motto ‘Geef ons de Rambla terug’ is het antwoord. Dat is geen uiting van xenofobie, maar een innige behoefte om de ‘oikos’ te hervinden, het nest en de haard, en zo met zichzelf in het reine te komen. Waardoor bezoekers weer terug gasten kunnen worden in plaats van lastige insecten. Misschien is het toch wel een vrouwelijke kijk op de relatie tussen het eigene en het andere. Thuiskomen dus. Eindelijk, zou ik zeggen.

Daarmee heeft radicaal-links zich het thema ‘identiteit’ toegeëigend, dat klassiek aan rechts toebehoorde. En dat is wel degelijk een historisch feit. Nu kan het identitaire vraagstuk ‘wie zijn wij?’ convergeren met het sociaal-progressieve verhaal ‘wat voor een soort samenleving willen wij?’ Een huis om te delen. Zoals de naam zegt: ‘Barcelona en comú’. Een beweging waar ook in Vlaanderen beslist ruimte voor is.

Advertenties

3 Reacties op “De woede van Ada Colau

  1. Hans becu

    Het grote verschil met Vlaanderen is.dat we alles bij elkaar hier nog redelijk goed boeren, met een economie die veel sterker is dan de Griekse of de Spaanse, en met toch ook een veel oudere democratische traditie. Griekenland en Spanje waren tot 1975 dictaturen en straatarm. Toen kwam Europa met veel geld, en met democratie, iets waar de mensen niks van kenden. De levenstandaard verbeterde sterk, de sociale systemen werden uitgebouwd, maar de mentaliteit (corruptie, werklust), de wetgeving (arbeidsmarkt, fiscaliteit) en de economische structuur evolueerden onvoldoende. Beide landen creëerden gewoon onvoldoende meerwaarde. Je kan zeggen wat je wil, maar pakweg Solvay, Umicore, Janssens Farmaceutica en Deme versus olijfolie, wijn, toerisme en een dolgedraaide immobilienmarkt, dat scheelt meer dan een slok op een borrel. Schijn bedriegt dus. De economie aldaar bleek veel minder bestand tegen de economische en financiële schokken van de bankencrisis, en de illusie van welvaart verdween als sneeuw voor de zon. In Vlaanderen worden geen mensen massaal uit hun huis gezet, zo simpel is het. Het is op die puinhoop dat Podemos en Syrizia floreren. Die laatste is overigens volop bezig met knalhard tegen de muur aan te lopen omdat ze niet kunnen rekenen en geen fluit verstand hebben van economie. Podemos zal ongetwijfeld volgen. It ’s the economy, stupid ! En Brugge nemen we er maar bij. Want ook die van Barcelona zullen uiteindelijk wel eieren voor hun geld kiezen. En de Nva heeft groot gelijk dat ze bovengenoemde Solvay en Co behoeden voor alteveel revolutionaire instabiliteit. Zachtjesaan, dan breekt het lijntje niet.

  2. Siegfried Verbeke, Antwerpen

    Als ik het goed begrijp, promoot u (met Ada Colau) onrechtstreeks het principe ”baas in eigen huis” van de Vlaamse nationalisten…?
    Ik had ook graag geweten wat Ada Colau vindt van de brutale inval van de bootvluchtelingen uit Noord-Afrika, (die geen vluchtelingen maar gewoon gelukzoekers zijn) of hebben die Barcelona nog niet ontdekt? Wie a zegt, moet ook B zeggen.
    Siegfried Verbeke, Antwerpen

  3. Eric Janssens

    Verbeke heeft gelijk: het is makkelijk linkse columns te schrijven, maar ook ik had graag geweten hoe dat nieuw links, dat zich van de socialisten onderscheidt, zich verhoudt tot de massale toevloed van vreemdelingen uit islamitische landen? Heeft Nieuw Links de naïvistische obsessie van Oud Links overgenomen? De dreiging van Tsirpas om, zo hij zijn zin niet krijgt, honderdduizenden vluchtelingen vanuit Syrië en Irak linea recta Noord-Europa in te sturen belooft niet veel goeds.