‘Zuurstof voor bedrijven’: een luchtbelverhaal?

De fameuze tax-shift is er dus door, de Wetstraat kan op vakantie. Dat de herschikking van het fiscaal systeem vooral de werkgevers zou bedienen en de vermogenden zou sparen, konden we van deze centrumrechtse regering verwachten.

Vooral de verhoging van de elektriciteitstarieven springt in het oog: in Vlaanderen (Vlaanderen boven!) zal, volgens een berekening van Test-Aankoop, een gemiddeld gezin volgend jaar 256 euro meer betalen voor zijn elektriciteit. Dit door een optelsom van o.m. de federale BTW-verhoging naar 21% en de opruiming van het Vlaamse groenestroomcertificatenfiasco, met dank aan Steve Stevaert. Deze besparing is hoe dan ook lineair: arme gezinnen zullen evenveel extra ophoesten als de meer gegoede klasse (waarin zich de zonnepaneeleigenaars bevinden).

Anderzijds zal het manna uit de hemel vallen, belooft premier Michel: elke maand 100 Euro extra voor wie werkt. Een wild geprojecteerd cijfer dat weerom ruikt naar goed-nieuws-demagogie en naar republikeinse verkiezingsbeloften in de VS: ‘More money in your pocket’. De gepensioneerden en mensen die leven van een uitkering zullen dat voordeel alvast niet krijgen. De N-VA heeft nu al beloofd deze twee groepen van lage, niet-arbeidsgebonden inkomens verder te viseren via ‘structurele hervormingen’. Lees: de onderkant van de samenleving verder te verarmen en sociaal te isoleren Ook dat is liberaal, ook daar heeft N-VA-minnend Vlaanderen voor gekozen, niets aan de hand dus.

Laissez-faire-sprookje

foto van De Standaard.De leuze ‘Jobs, jobs en nog eens jobs’, afgekeken van Guy Verhofstadt in de paarse periode van hoogconjunctuur, is echter dé zwakke schakel in het Michel-verhaal. Het is een belofte, op drijfzand gebouwd, en op de naïeve veronderstelling (of is het een regelrechte smoes?) dat een verlaging van de sociale werkgeversbijdrage van 33 naar 25% die werkgevers ook zal aanzetten om meer personeel in dienst te nemen. Het verleden heeft, o.m. met de notionele interestaftrek, een ander mechanisme aangetoond: de winstmarges worden groter, de bedrijven competitiever met het buitenland, maar de obsessie om af te slanken en rendement te vergroten (door o.a. te investeren in automatisering) zal niet ophouden. Het zijn de aandeelhouders die in de grote bedrijven de winst op zak zullen steken. Ook al neemt hier en daar een KMO wat extra personeel in dienst, de tax-shift zal die groteske belofte ‘jobs, jobs en nog een jobs’, in een slogangetal met vijf nullen uitgedrukt, niet waar maken. Zie wat de lastenverlaging in de horeca opleverde. Het is een laissez-faire-sprookje dat door geen enkele moderne econoom nog ernstig wordt genomen.

Merk dus de muis op de tekening: de verhoging van de lasten via o.m. een hogere elektriciteitsfactuur voor gewone gezinnen zijn verplicht, geen ontkomen aan, maar tegenover de lastenverlaging voor de werkgevers staat geen enkele resultaatverbintenis. Het zal afhangen van ‘het klimaat’ en de goede wil van de CEO’s. Dat merkte een VRT-journalist tegenover premier Michel ook op, die na een nietszeggend antwoord besloot met de al even holle en clichématige leuze: ‘We moeten de bedrijven zuurstof geven’.

Visolie en gezond verstand

Kijk, dat zuurstofverhaal doet me eigenlijk wel wat naar adem snakken. Bedrijven zijn geen levende wezens maar private nutsconstructies. Het is dit soort dubieuze metaforen dat de groeiende ongelijkheid bevordert, door Thomas Piketty beschreven, en dat op het einde complete naties in paniek ertoe brengt om ‘banken te redden’. Een bedrijf is hoe-dan-ook maar een middel, geen doel op zich. Een menswaardig bestaan en levenskwaliteit zijn dat wel. Zelfs jobs zijn geen doel op zich. Een veel diepere hervorming van de economie en een nieuwe arbeidsfilosofie dringen zich op. Wat hebben wij echt nodig om goed te leven? Het is heel simpel, en het is ook al bestudeerd: tot 3000 Euro maandinkomen wordt een mens gelukkiger, daarna niet meer, en vraagt men zich af wat men met zijn geld gaat doen.

Dat zijn allemaal perspectieven die helemaal buiten de focus van een liberale regering vallen, wellicht zelfs ook van een socialistische. Het primaat van het economische denken an sich, van links tot rechts, leidt tot een dolle cijferdans met zeepbelperspectieven, opgevoerd door advocaten en boekhouders, maar niemand stelt de grondvraag waarvoor de politiek is uitgevonden: hoe richten we de samenleving in dat ze het beste voor iedereen oplevert? En wat houdt dat optimum in?

Weer komt het idee in me op dat de Partij van het Goede Leven nog moet uitgevonden worden, hopelijk in Vlaanderen, en misschien na de volgende bankencrisis die er volgens alle specialisten aan komt. Zeldzaam zijn de naties die, zoals de IJslandse Republiek, de juiste lessen uit de vorige crisis hebben getrokken waarvoor ze, o ironie, zopas complimentjes van het IMF kreeg: handhaving en zelfs uitbreiding van het sociaal vangnet om de koopkracht te beschermen, de modale belastingbetaler niét laten opdraaien voor bankschulden, en voor de rest veel home made visolie eten, dat schijnt de werking van de hersenen en het gezond verstand te bevorderen. Het ideale alternatief voor luchtbelremedies.

Advertenties

25 Reacties op “‘Zuurstof voor bedrijven’: een luchtbelverhaal?

  1. Mijn waarde Johan Sanctorum, ik denk met u dat bedrijven nutsconstucties zijn, maar bedrijven worden geleid door mensen en zeker in Vlaanderen zijn dat doorgaans mensen die goed rekenen, zowel de kansen als de kosten en ook de lasen in kaart brengen.

    De arbeidskost, uitgedrukt in netto verloning is niet overdreven hoog, maar de belasting op arbeid en de hoge kosten als het mis gaat, maakt het aanwerven van mensen tot een riskante onderneming. U spreekt van Piketty, k van Tomas Sedlacek: ondernemen is een verhaal van mensen en lang niet altijd overweegt de berekening, de calculus op de aandrang iets te creëren.

    Oh ja, in een systeem met vrij ondernemerschap, met zin voor speculatie omdat men denkt voordeel te doen met bepaalde aankopen van voorraden of van belegginspapieren ontstaan altijd onzekerheden en vooral kan het evenwicht nooit lang aangehouden worden. Dus zijn crises altijd mogelijk, maar het is zoals met het uitbarsten van vulkanen: men weet dat deze of gene kan uitbarsten, maar precies voorspellen is onmogelijk…

  2. Jan Braeken

    Uitstekende, grondig doordachte analyse, volledig akkoord. Ik ben vooral blij dat jij het hier opneemt voor werkzoekenden. Ook dat is uiterst zeldzaam tegenwoordig.

  3. Eric Janssens

    Even eraan herinneren dat de NVA groot, en dus de huidige regering mogelijk, gemaakt is dankzij het absurde, antisociale, suïcidale immigratiebeleid van de vorige regeringen (vanaf ongeveer 1975). Zonder dat het VB eerst tientallen jaren proteststemmen tegen dit islamofiele immigratiebeleid kon samensprokkelen, die dan op een listige en enthousiaste wijze door NVA werden overgenomen, zou deze rechtse regering geen recht op bestaan hebben gehad. Ergo: het is door de populistische, kortzichtige zelfmoordpolitiek van vooral de socialisten (de belgiscistische PS in de eerste, de belgicistische SP.a in de tweede plaats) die 25 jaren lang grotendeels het beleid hebben bepaald, en die een slecht beleid hebben gevoerd, dat de huidige generaties (vooral de jongeren) nu mogen bloeden. Groen, VLD en CD&V zijn hieraan minstens medeplichtig. Ik hoop dat de jongeren van nu dit beseffen en niet meer de fouten maken van hun ouders die in het verleden vanuit een gebrekkig inzicht ‘sociaal’ meenden te stemmen.

    • Jan Braeken

      Alleen het voorbije immigratiebeleid Eric ? Een grotere reductie bestaat niet, volgens mij. Ik denk dat een grondige analyse van de evolutie in de Belgische politiek, strikt gekoppeld aan de wereldpolitiek voor de goede orde, heel wat meer aan de oppervlakte brengt dan het minuscule immigratiebeleid van minipartijtjes als de PS of het VB, op wereldschaal. Ik hou toch meer van bredere visies, als ik mag kiezen.

      • Eric Janssens

        Tot nog toe heeft u hier niet echt blijk gegeven van uw ‘bredere visies’, u mag dat natuurlijk steeds doen. En verder was het de keuze van Johan Sanctorum om een artikel over de Belgische politiek te plegen. Als u zo graag uitweidt over ‘de wereldpolitiek … op wereldschaal’ dan zal ik u dat niet verhinderen. Of ik die uitweiding voldoende interessant zal vinden om ze tot het einde toe te doorworstelen zal dan nog moeten blijken.

    • Jan Braeken

      Eric,

      Indien u iemand veroordeelt, dan kan van u verwacht worden dat u minimaal enkele voorbeelden geeft, en uw veroordeling grondig fundeert. Dat blijkt niet uit uw commentaar.

      Verder lijkt het mij nogal vanzelfsprekend dat ‘een artikel over de Belgische politiek’ niet los kan gezien worden van de Europese politiek, en de wereldpolitiek. Inclusiviteit werkt hier in beide richtingen. Vandaar mijn voorkeur voor een bredere visie, in plaats van vele anderen onverschillig, bewust of onbewust te stimuleren om exclusieve, impulsieve impressies te debiteren. Of een overdreven focus op- en recuperatie van een zogenaamd ‘falend’ immigratiebeleid zulk een impressie is (hoe dan ook is immigratie een wereldfenomeen), die eerder past in een tunnelvisie, laat ik over aan uw intelligentie, die u in zeer ruime mate bezit.

      Ik vergelijk daarbij eveneens de manier waarop wij beiden met kritiek omgaan. Ook dat kan ik noch u losweken van dit artikel, mocht dat op dit moment voordelig zijn voor mij, of voor u.

      • Eric Janssens

        U bent een man van (te) grote woorden (voorbeelden genoeg in uw laatste comment), ik leg mij daar ootmoedig bij neer.

    • Jan Braeken

      Net zoals ik bent u volgens mij een man van oneindige woorden. Dat is niet omdat ik of u superieur of inferieur zouden zijn ten opzichte van elkaar, of ten opzichte van ons als geheel ; een superioriteitscomplex is een inferioriteitscomplex, omdat nadrukkelijke expressies van superioriteit onnodig zijn, en zowel inferioriteit als een grote onzekerheid verbergen.
      (Alle woorden zijn oneindig, omdat elk einde verondersteld wordt discontinu en oneindig definitief te zijn, – een tegenspraak -, daar waar het eenvoudig tijdelijk uit ons bewustzijn verdwijnt).

      Begrijp mij niet verkeerd. Toen ik mijn commentaar op uw kritiek overdacht, stelde ik vast dat ik weer eens geweldig arrogant uit de hoek kwam, en dat mijn mening niet vrij is van impulsieve impressies – hopelijk lucht de projectie u enigszins op. Aansluitend wil ik de rol van immigratie absoluut niet minimaliseren met één woord, in tegendeel. (Een reductie is een reductie van reductie). Het verleden heeft mij daar genoeg mee geconfronteerd om dat niet te doen.

      Neerleggen ligt niet in uw aard, noch in die van mij.

      • Greta Troubleyn

        Bra é ken, waar gaat deze aan Barbie & Ken lijdende paringsdans toe leiden? (een beetje laat, maar zou klacht neerleggen tegen diegenen die jullie die naam gegeven hebben.,Anderzijds is hij wel origineler dan Janssens :-))

      • Jan Braeken

        Normaal reageer ik niet meer op zulke commentaren, juffrouw of mevrouw Troubleyn. Maar laat mij toch een zeer eenvoudige vraag stellen. Hoe oud bent u ?

  4. Greta Troubleyn

    Als ik het goed begrepen heb is het enkel een terugdraaien zoals het vroeger was en tevens andere energiebronnen zoals o.a. gas gedurende die tijd nog altijd onderworpen waren/zijn aan 21% BTW?
    Ondertussen zijn er toch heel wat maatregelen getroffen om toestellen aan te passen die minder energie gebruiken. Ook de lagere inkomens en ken er toch zo enkele, hebben toch de mogelijkheid gehad om over te stappen naar bijvoorbeeld een paletkachel, via bonussen op isolatiemateriaal hun huizen of eigendommen van Ocmw’s minder energieverbruikend te maken, gebruik van spaarlampen of terug naar olielampen of kaarsen? Of dit dan zonodig lineair is zeer de vraag? Zeker als het om aangepaste en gerenoveerde huizen van OCMW’s gaat, waar misschien wel meer vreemdelingen gebruik van mogen maken dan autochtonen, van discriminatie en onrechtvaardigheid gesproken?

    ??? bij de slogan meer jobs als een illusie of sprookje, stel ik wel als er inderdaad geen afspraken gemaakt zijn!!!.

    “de modale belastingbetaler niet laten opdraaien voor bankschulden”

    Dit lijkt me wel één of andere misplaatste politieke slogan. De modale belastingbetaler is er wel mede verantwoordelijk voor aan de bankencrisis – bedrijven die los van banken allerhande aankopen via kredietverlening gingen toestaan, onder het toestemmend oog van overheid en politiek, waarover dan gezwegen, gelogen werd bij het aangaan van leningen bij banken – de totaal veranderde mentaliteit dat hypotheken werden toegestaan op basis koppels bij elkaar zouden blijven en niet massaal constant zouden scheiden. hun verplichtingen niet na zouden komen. Het lijkt me dan maar zeer logisch dat al die al dan niet modale mensen meebetalen – het zijn tenslotte niet alleen de “modale” mensen.

    Crowdfunding kan momenteel een tijd populair zijn, tot blijkt dat ook daar veel mensen bedrogen uit zullen komen, hun gelden integraal zullen verliezen door de mooie praatjes van sommigen die anderen goed weten te overtuigen en bespelen, zonder de noodzakelijke wettelijke onderbouwde kaders.

    Ik kan me vergissen maar mij lijkt me een wereld niet te kunnen draaien zonder banken, tenzij in sprookjes, een utopie of bij sommige nog in wildernis levende primitieve stammen die geen internet hebben en wereldvreemd zijn ,of je beland terug in toestanden van willekeur en grotere criminaliteit zoals bijvoorbeeld de tijd van G.M. Pulman , de kasteelheren en hun slaven. de veenheren in het noorden van Nederland en ga zo maar verder….

  5. Ik vind dit een zeer eenzijdige kijk op bedrijven. Ze zijn veel meer dan financieel-economische constructies. Ze zijn vnl. haarden van kennis en ontwikkeling. Het zijn privé-bedrijven die alles hebben ontwikkeld waarover we vandaag beschikken : van simpele gebruiksvoorwerpen tot medische toptechnologie. Daarom alleen verdienen ze zuurstof. Want zonder bedrijven gaat de collectieve kennis in de samenleving achteruit, of zelfs helemaal verloren. In Europa kunnen we niet eens nog een muts breien of een valies produceren. Hoeveel technici kunnen nog een boot bouwen, om maar iets te zeggen. Het probleem van tewerkstelling heeft veel meer te maken met een razendsnelle technologische evolutie in een geglobaliseerde wereld dan met de loonkosten op zich. Die benadering is veel te eng. Mensen zullen zich hier veel permanenter moeten bij-en omscholen. Alleen, en alleen daarvoor, kunnen een veralgemeend basisloon of vormen van tijdskrediet en loopbaanondebreking gebruikt worden. Niet om op ons gat te zitten aan de visvijver of om een wereldreis te maken dus, maar om te studeren en te oefenen. De Aziaten halen ons in niet zozeer omdat ze goedkoper zijn, maar omdat ze harder studeren en veel sneller collectieve kennis vergaren, terwijl grote groepen van de bevolking in Europa in sneltreinvaart kennis en vaardigheden verliezen. En het onderwijs alleen kan dat onmogelijk opvangen. Bedrijven zijn in dat proces van kennisoverdracht onmisbaar, en collectieve akkoorden met ze zouden daarin moeten voorzien. En waar blijft de vakbond in dit verhaal ? Schuldig verzuim noem ik dit.

    • Jan Braeken

      De zogenaamde ‘kennis van bedrijven’ die jij vernoemde Hans bouwt altijd voort op eerdere kennis, over generaties heen. Dat is vooral een collectief proces, waar bedrijven slechts een klein onderdeel van zijn. Die kennis begint altijd in het gemeenschapsonderwijs : in de kleuterschool, gevolgd door het lager, secundair en hoger onderwijs, en voor sommigen eindigend op de universiteit. Het gaat niet op bedrijven de hoofdrol te laten spelen in dit zeer langdurige kennisproces waar miljoenen mensen voor samenwerkten. Dat stemt niet overeen met de feiten. ‘Vergat’ jij overigens niet te vermelden dat bedrijven hun kennis vooral afschermen als zogenaamd ‘bedrijfsgeheim’, zodat niemand ooit die kennis kan gebruiken voor het algemeen belang ? ‘Vergat’ jij ook te vermelden dat die innovatieve bedrijfskennis nooit op Wikipedia verschijnt ? Is dat soms omdat ze weer maar eens eerst moet ‘betaald’ en financieel ‘uitgemolken’ worden, eer ze voor iedereen tot nut kan zijn ? Waarom zou Wikipedia van de ene kant onophoudelijk fondsen moeten werven om te overleven, en zou jij van de andere kant gemeenschapsgeld gratis willen uitdelen aan bedrijven die hun informatie altijd achterhouden ? Dat lijkt mij weinig zinvoI. Is die zogenaamde ‘bedrijfskennis’ van u overigens niet al te dikwijls puur bedrog en oplichterij, uitgevonden en ‘georganiseerd’ door uw heilige bedrijven, met als enig doel geld uit de zakken van consumenten en belastingbetalers te kloppen ?

      Verder is de ‘ontwikkeling’ die jij vernoemt blijkbaar een buitengewoon selectieve ontwikkeling, waar vooral rijken van profiteren. Armen ‘ontwikkelen’ helemaal niet : zij creperen, dankzij wilde neoliberale ideeën zoals diegene die jij hier nog altijd hardnekkig wenst te verdedigen, tegen alle feiten in. Zij kunnen noch in die bedrijven werken, noch ‘profiteren’ van die ontwikkeling, noch deelnemen aan een maatschappelijk leven. De zuurstof die jij bijgevolg wil uitdelen, – laat ons vooral eerlijk zijn, het gaat hier alleen om gemeenschapsgeld uitdelen, niet om zuurstof -, gaat dus blijkbaar alleen dankzij het verstikken van armen. Dat is misdadig, Hans Becu.

      Bijgevolg lijkt mij uw uitleg iets te geïdealiseerd en geprojecteerd om realistisch te zijn, laat staan waar. Graag een correctie.

      • Armen ontwikkelen niet? Ze creperen? Is dat niet de zwarte legende van links? Zelfs al zou welddadigheid vernederend zijn, dan nog is het een middel tot zelfbehoud. Maar we leven vandaag in deze contreien in een systeem, het Rijnlandmodel, dat probeert en met redelijk goed gevolg de verhoudingen te temperen en aan herverdeling te doen.

        U vergeet dat het rationaler zou zijn als de overheid geen “subsidies” zou geven aan bedrijven, maar men heeft de afgelopen jaren de modaliteiten voor onkosten zo moraliserend bijgesteld, dat de fiscaliteit de normale boekhouding ondermijnt. Onkosten maken zijn noodzakelijk en hoeven dus niet bij de winst gerekend. Als men dus een meer redelijke fiscaliteit zou ontwikkelen, dan zouden er minder subsidies nodig zijn en kan men meer fiscaal regelen, zonder dat dit tot een hogere kost voor de gemeenschap zou leiden, want het uitdelen van subsidies is nooit onvoorwaardelijk, want de voorwaarden moeten gecontroleerd. Dat kost ambtenaren en dus is de netto subsidie een schijntje van de totale kost van de subsidies. Maar zonder bedrijven, zonder ondernemers gaat het niet.

  6. Jan Braeken

    Ik moet eerlijk toegeven dat het iets mysterieus heeft om zich in een zwarte legende te begeven, Hans. Het is avontuurlijk, het onbekende lokt, en ongetwijfeld zullen er aangename verrassingen volgen die de dagelijkse sleur en al de miserie van de wereld voor even doen vergeten, of misschien zelfs voor altijd. Het zogenaamde ‘Rijnlandmodel’ zou er perfect in passen als je het mij vraagt, indien ik zo lees op Wikipedia wat dat precies inhoudt, en vooral wat het niet inhoudt – dat laatste is even algemeen, vaag, onzeker en twijfelachtig als het eerste. De wolk van mist die dit alles omgeeft lijkt mij het perfecte hulpmiddel om voor eeuwig weg te dromen in een wit paradijs.

    Spijtig genoeg waren er in de jaren 1940 – 1945 mensen die in enkele van de specifieke en lokale, gruwelijkste hellen van de geschiedenis het gevoel hadden dat zij zich in het paradijs bevonden (Rees, 2005). Ook in dat paradijs speelde geld een hoofdrol, en ook daar waren bedrijven actief die enkel en alleen dwangarbeiders en dwangarbeidsters in dienst hadden. Er werd gemoord alsof het een tennisspel was, en iedereen was paradijselijk gelukkig. Subsidies waren niet nodig. Of was het één grote subsidie.

  7. Jan Braeken

    Ik ben nog iets vergeten, Hans.
    Misschien kunnen we afspreken dat we de slogan van toen overnemen, om het Rijnlandparadijs vandaag te promoten. Propaganda, fantastisch.
    ARBEIT MACHT FREI.

  8. Mijnheer Braken, het Rijnlandmodel – dat inderdaad niet geheel gedefinieerd en afgelijnd kan worden – ontstond onder invloed van de gebeurtenissen die u beschrijft, net om een herhaling van de totalitaire verleiding te voorkomen. Overigens, Links weet zich nog altijd geen blijf met het uit de klauw lopen van de heilsstaat van boeren en arbeider. Geen enkel systeem dat volkomen omschreven is en dat functioneel aan het perfecte model beanwoordt, overleeft de eerste opstaat van onvrede, tenzij men buitenproportioneel geweld hanteert. Ik denk aan de arbeidersopstand in 1953 in de DDR of aan Hongarije in 1956… en zo waren er meer dan in onze geschiedenisboekjes terecht zijn gekomen. Om maar te zeggen, het systeem van gecorrigeerde markteconomie mag dan niet schokvrij zijn, het laat wel toe te erge schokken te amortisseren en niet onmiddellijk uit het loot te gaan. Overigens, na de bankencrisis van 2008 heeft het systeem wel even gewankeld, maar de oplossingen werden gevonden en tot veler tevredenheid draait de boel weer.
    En dan verkies ik dit systeem, waar altijd onderhoudswerkzaamheden aan de gang zijn boven dat wat Podemos of Syriza…. om niet te hoven verwijzen naar Venezuela, waar ondanks de petroleum de armen er niet echt beter op zijn geworden.Chavez beloofde lotsverbatering voor de armen, maar hij beroofde de middenklasse en kon de armen geen extra papier geven, geen graan of maïs, zodat ze even arm bleven. Als men zo gemakkelijk refereert aan de NSDAP, dan wil ik dit toch even ter meditiatie meegeven.

    • Jan Braeken

      Ik kom spijtig genoeg pas nu tot de vaststelling dat ik in mijn laatste twee reacties twee namen door elkaar heb gehaald. Aan uw reactie te zien, Bart, maakt het misschien niet zo veel verschil uit. Mocht dat wel het geval zijn, graag uw psychoanalytische bespreking daarvan. Dat lijkt mij een leerpunt.

      Verder vrees ik dat jij het punt mist, Bart. (Hans heeft nog niet gereageerd, dus ik moet afwachten). Dit gaat om het onder ogen zien van rauwe armoede, met al zijn gruwelijke consequenties zoals herhaaldelijke psychiatrische opnamen, levensbedreigende lichamelijke ziekten, totale wanhoop en zelfmoorden. Niets in uw commentaar of die van Hans Becu wijst op ook maar enige notie daarvan. In tegendeel. Jullie staren glashard weg, in het ijle. Het is bijna selectief nihilisme. Op die manier doen jullie nog altijd alsof wij in het paradijs leven met dat, hoe is het toch mogelijk, DUITSE Rijnlandmodel. Alsof de Duitsers, na hun Holocaust, nog ooit een ideaal economisch voorbeeld KUNNEN opstellen, laat staan zijn. Zulk een voorbeeld ook nog volgen getuigt wel van een erg vergaande staat van geestelijke ontbinding, als ik eerlijk mag zijn, en ik kan alleen maar hopen dat jullie ‘volgen’ nog niet één honderdste is van echt nalopen. (Jullie kennende zal het waarschijnlijk een beetje meevallen). Indien SS-ers zelfs in de grootst mogelijke gruwel nog het gevoel KONDEN krijgen dat zij in het paradijs leefden, – hopelijk lees jij dat boek van Rees ooit, de titel is ‘Auschwitz’ (2005) -, is het absoluut niet verwonderlijk dat Hans en jij bovenstaande commentaren schreef. In vergelijking met die SS-ers zijn jullie beginnelingen, wat wegkijken betreft. Dat waren de absolute meesters van wegkijken, en het is schokkend dit woord ‘meesters’ te moeten schrijven.

      Ik denk dat één van de enige redenen voor de MOGELIJKHEID van jullie wegkijken van armoede is, dat jullie zich in een grote menigte bevinden die precies hetzelfde doet, en die het zich kan permitteren van dat te doen. Erger nog, zij kunnen zich dat alleen permitteren omdat zij PROFITEREN van die armoede. Dat laatste is wel het walgelijkste wat ik mij kan voorstellen. Ziedaar de ware PROFITEURS.

      • Van de armoede kijk ik niet weg, maar het probleem is dat u gelooft dat er een systeem bestaat dat alle persoonlijke problemen kan oplossen. U verwijt de heer Becue en mezelf dat we ons conformistisch gedragen, maar misschien vergist u zich. Bovendien stel ik vast dat er de laatste 20 jaar een hele industrie van armoedebestrijding heeft ontwikkeld, die het persoonlijke leven van mensen in moeilijke levensomstandigheden intrusief bejegenen. Het zou kunnen dat men op die manier een ideaaltype van de arme heeft gesmeed, waar mensen niet per se willen in passen. Er wordt dus wel van armoede geprofiteerd, mijn waarde, maar neem van mij aan, dat mensen in armoede zelf het cynisme van de armoedebestrijding niet altijd velen dan wel verdragen.

        Hoe het ook zij, u gelooft dus rotsvast dat na de 12 verschrikkelijke, duistere jaren de Duitsers niet het recht zouden hebben hun vermogen tot het ontwikkelen van een goede staat en een passend sociaal-economisch model aan te wenden. Wat dan met Podemos? Met de erfenis van Hugo Chaves? Overigens schreef ik over een Duits Europa een stukje op mijn blog, u zal het gauw genoeg vinden. De gedachte is immers dat Duitsland ondanks het falen van de SPD een bestuurlijk apparaat heeft ontwikkeld, waar velen afgunstig over zouden moeten zijn, want het is een staatsapparaat dat het bestuurlijke reilen en zeilen duidelijk afsplitst van hoe de wetten uitvoering krijgen: het politieke kader bepaalt wat moet, het apparaat voert uit, autonoom, zonder inmenging van verkozen politici. En men wordt ook niet zomaar ambtenaar. In Duitsland toch niet. Of alles er koek en ei is? Allicht niet, maar uw reductio ad hitlerum maakt u blind voor de baten van een systeem, dat ook bij ons voor welvaart heeft gezorgd.

        Maar vanuit uw eigen positie kan u daar niet mee overweg en dat probleem kan niemand oplossen. La vie ne fait pas de cadeaux, avec ou sans Bécaud… Maar ik wil u noch iemand anders dit euvel duiden, want finaal moet de eigen rekening kloppen. En toch zou men ermee gebaat zijn als men de zegeningen van een bestel kan onderkennen, ook als men er zelf niet alle voordelen of baten van geniet. Heeft u al eens bedacht hoe het zou wezen zonder dit systeem? Ik weet het, u zal de vraag onbetamelijk vinden.

      • Jan Braeken

        Kort over Duitsland, Bart. Hun PR werkt, zoveel is duidelijk, maar ze zal nooit goed genoeg werken. Niets kan de schande van de mini-jobs, de verlaagde en superlage minimumlonen, en de permanente onzekerheid van honderdduizenden kortlopende contracten die ze daar toepassen wissen. Zie je die ongelijkheid niet ? Hun zogenaamd ‘economisch wonder’ is gebaseerd op pure uitbuiting. Daar is geen speld tussen te krijgen. De laagste klasse van arbeiders en arbeidsters wordt uitgebuit en uitgeperst als een citroen. Dat zegt hun PR er natuurlijk niet bij, want dat mag niemand weten. Mocht je nog positieve gedachten of gevoelens over de economie van Duitsland hebben, dan kan ik u alleen maar vragen om eens met zo’n onderbetaalde, jonge Duitse arbeid(st)er te gaan praten. Ze weten nooit of ze de volgende dag werk hebben, jaren lang, en hun hongerloon is nauwelijks genoeg om te overleven. Dat is geen wonder, dat is nog altijd de hel. Ja, nog altijd : Arbeit Macht Frei.

      • Jan Braeken

        Duitsland, opnieuw.

        Sorry Bart, maar van die ‘baten van het systeem’, noch van gelijk welk ander systeem, heb ikzelf weinig ondervonden. Het heeft mij alleen maar miserie gebracht. Ik vind het eerlijk gezegd niet kunnen dat jij mijn situatie, en die van tienduizenden andere minder gefortuneerden, goedpraat met alleen mensen aan te halen die er beter van zijn geworden. Het gaat niet op alleen de mooie zijde van een verhaal uitgebreid aan bod te laten komen, en de lelijke zijde te verzwijgen. Al waren er tien miljard mensen die van dat Duitse systeem beter zouden worden, en slechts één niet : die éne overblijvende persoon is een bewijs dat het niet werkt, voor die ene persoon. En dat telt. Die persoon zou het door dat verpletterende contrast emotioneel zo zwaar krijgen dat zij of hij niet meer zou weten waar kruipen. Zou jij die ene persoon verzwijgen, om u gelukkig te voelen ?

        Is het verwonderlijk dat België zulk een draconisch hoog zelfmoordcijfer heeft ?
        Heeft dat soms te maken met het ‘succesvolle’ Rijnlandmodel ?
        En belangrijke vraag voor u, zo lijkt mij. Ook voor Hans.

  9. Jan
    Ik pleitte er uitdrukkelijk voor dat bedrijven moeten meebetalen voor de permanente opleiding van hun werknemers, wat vele ook al doen. En dat daarvoor tijdskrediet moet komen, maar daarvoor alleen. Dat is een pure win-win. In uw (socialistische) logica moet het onderwijs in alles voorzien, door de gemeenschap betaald, en dat is financieel, maar zeker praktisch allang niet meer haalbaar. De technologische evoluties zijn te branche-specifiek, zijn enorm divers en gaan veel te snel. Het onderwijs kan dat onmogelijk volgen. Ik kom uit ZW Vlaanderen, de textielstreek. 50 jaar geleden al, en dat weet ik pertinent , konden de technische scholen toplesmateriaal (weeftoestellen)aankopen op advies van en deels gefinancierd door de industrie. Evident. Van een arme regio werd het een der rijkste van Vlaanderen, want de mensen hadden werk, omdat ze goed opgeleid en productief waren. De ondernemers waren ondernemend,en kregen ruimte van de overheid. Er werd niet alleen financiele meerwaarde gecreeerd, maar ook kennis en vaardigheden . Met collectieve kennis bedoel ik gewoon dat een grote groep mensen uit de samenleving binnen de bedrijven vaardigheden en kennis opdoet die het bedrijf ten goede komen, maar die ook hun persoonlijke toegevoegde waarde opdrijven, en vooral : die kennis en vaardigheden kunnen ze doorgeven aan volgende generaties. Win-win dus. Neem de Boelwerf in Temse : ervaren stielmannen gaven hun zeer specifieke kennis door aan jonge gasten. Een schip bouwen is een heel specifiek proces dat je nooit kan aanleren in een vakschool, dat kan alleen door het te doen onder begeleiding en met kennis-en ervaringsoverdracht. En nu is er geen werf meer. En wat doen we dankzij de socialisten, met hun “gelijkekansentheorie” : jonge lui die niet goed studeren omdat ze niet slim zijn of geen belangstelling hebben, op kosten van de staat bezigheidstherapie tot 18 jaar geven in volstrekt onnozele richtingen zoals kantoor-verkoop of
    Bio- esthetiek. En dan de arbeidsmarkt op ? Bij voorbaat verloren. Wie krijgt er de meeste kansen, en wie zal er creperen ? De slachtoffers van de socialistische bezigheidstherapie anno 2015, of onze buren uit mijn jeugd ? Dat waren rond 1960 straatarme keuterboeren, met drie zonen die niet “goed konden leren”. Het boerenbedrijf bood geen enkele toekomst. En toen kwam “boer Clerck”, die “gangster” van Beaulieu. Hij Co-financierde een loods en machines, en de drie broers gingen in onderaanneming “tapietn wevn”. Ze hebben keihard gewerkt, maar ook een dikbelegde boterham verdiend. Van hun Mercedes en riante woning kan de jongere-bezigheidstherapeut vandaag met zijn 1400€ netto per maand alleen maar dromen, als hij al werk vindt. Verre van mij om alle bedrijven en hun eigenaars als heiligen af te schilderen. Zeker Boer Clerck niet. Maar de waarheid is genuanceerd, en ik erger me dood aan dat eenzijdig gediaboliseer van bedrijven en ondernemers door Marxistische theoretici met hun aliënatie-theorie, die nog altijd niet willen zien dat de ene meer kan dan de andere. Mijn buren hadden de intelligentie, durf en Vista niet van Boer Clerck. Ze hadden hem nodig. Punt. En hij verdiende veruit het meest, zeker weten ! Marxisten die nog altijd niet willen zien dat het communisme miljoenen mensen in de zwarte armoede gestort heeft in de USSR, Oost-Europa en het China van Mao. Datzelfde communistische China, dat door het kiezen voor het verfoeilijke kapitalisme er wel in geslaagd is om op 30 jaar tijd een paar honderd miljoen straatarme Chinezen uit de uitzichtloze armoede te halen waar ze dankzij de communisten in beland waren. Een nooit geziene prestatie, ook al zijn er nadelen aan verbonden. En bespaar me de suggestieve “arbeit Macht Frei”- slogans. Vraag aan mijn buurjongens en aan de 300 miljoen welgestelde Chinezen uit de nieuwe middenklasse wat ze van een en ander vinden.

    • Jan Braeken

      Ik hoop, Hans, met deze reactie ook tegelijk Bart te kunnen beantwoorden. Als dat niet voldoende is Bart, laat mij het dan zeker weten.

      Vooreerst ben ik absoluut geen communist. In tegendeel. De onmenselijke destructie die beide uitersten op hun geweten hebben, communisme en kapitalisme, was en is nog steeds even groot. Het feit dat ik de laatste verkiezingen op de PVDA heb gestemd verandert daar niets aan. Er zijn nog meer dingen in de PVDA die mij niet zinnen. Als ik mij niet vergis hebben jullie beiden ook op partijen gestemd, gelijk welke, die eveneens programmapunten hebben die u niet zinnen.

      Ik ben op zoek naar een absoluut nieuwe vorm van politiek. Zelfs de huidige democratie is daarvoor niet geschikt, omdat de meeste kiesgerechtigden, die niet al te goedgelovig en onbemiddeld zijn, zelden stemmen op waarheidlievende personen die hun eigenbelang schaden. Het zijn de goedgelovige onbemiddelden van de minderheid die dat meestal doen. De zogenaamde ‘democratische volksvertegenwoordiging’ is dus in de praktijk eigenlijk niets meer dan een collectieve ego-vertegenwoordiging. Dat is geen democratie. Dat is collectieve egotripperij.

      Voor alle duidelijkheid zijn pathologische bestuursvormen uit het verleden zoals bijvoorbeeld een dictatuur, of zoals ‘verlicht despotisme’ om maar iets te noemen, voor mij bij voorbaat uitgesloten. Ik doel op iets volslagen nieuw. Ik denk daarbij eerder aan een nieuwe, officiële universitaire opleiding tot beroepspoliticus bijvoorbeeld, waarbij alle stemgerechtigden nog enkel kunnen kiezen uit deze afgestudeerde beroepspolitici. In een striktere versie zou zelfs elke ministerpost verplicht een specialisatie kunnen meekrijgen, die in die opleiding is voorzien. Waarom zou een arts zeven jaar moeten studeren en nog eens twee jaar specialiseren alvorens zijn of haar beroep te mogen uitoefenen, en zouden politici zelfs ongeschoold onmiddellijk kunnen beginnen ? Dat is toch al te kras. Ik zou een verplichte universitaire opleiding van tien jaar vastleggen voor alle beroepspolitici. En ik zou dan ineens een PhD als verplicht eindpunt vooropstellen. Het beste is nooit goed genoeg voor zulk een enorme verantwoordelijkheid. Blaaskaken en leeghoofden zullen wel twee keer nadenken eer ze aan een dergelijke opleiding beginnen. En voor de goede orde moet deze opleiding bij wet verplicht gratis zijn. Gedaan met financiële discriminatie.

      Vanzelfsprekend zal het intellectuele, emotionele en praktische niveau, en het morele gehalte van dit soort langdurig geschoolde politici dan sterk afhangen van het niveau van hun opleiding, en zal de politieke kleur van die opleiding niet zo gemakkelijk te neutraliseren zijn als zij misschien lijkt. Maar dat op zich is eveneens een leerproces. Gezien zulk een opleiding met deze beroepsfinaliteit nog niet bestaat kan ze grondig en van de grond af ontwikkeld worden, en de valkuilen kunnen bij voorbaat worden volgestort. Alle mogelijkheden en ingebouwde beveiligingsmechanismen die er maar bestaan kunnen worden voorzien.

      Zulk een opleiding zou men tenminste kunnen bijsturen, en controleren. Nu is er geen enkele opleiding en geen enkele controle om in de politiek te stappen : de eerste de beste idioot met een grote bek, indrukwekkende borstomtrek, lange piemel of lange arm, of met een vette bankrekening, een zwak voor regeltjes en dito machtswellust kan verkozen worden, en wordt ook dikwijls verkozen. Kennis is niet nodig, inzicht nog minder. In tegendeel, dat werkt contraproductief. De massa wil de grootste en de domste idioot, omdat ze zelf idioot is en dom. Zie daar een tweede pijnpunt van democratie, dat niet met pijnstillers kan opgelost worden. Tegenwoordig is er niets meer nodig om politicus te worden, en waarschijnlijk is er weinig verschil met vroeger.

      Het grote voordeel van zulk een officiële, lange professionele opleiding tot beroepspoliticus zou volgens mij zijn dat er ten eerste geen familieonderonsjes meer kunnen optreden. Familiebanden in eerste lijn kunnen bij voorbaat en bij wet uitgesloten worden. Verder kunnen er geen achtergestelde, uitgerangeerde of stratosferisch zwevende BV’s of NV’s meer worden verkozen, en neurotische etalagepoppen, populistische narcisten, gladde jongens of schuurpapiermeisjes maken geen kans meer. Sociopaten of psychopaten worden ontmaskerd. (Het vak ‘Psychologie’ is uiteraard standaard). Huis-tuin-en-keuken-praatjes worden gebuisd. Roddeltantes afgestraft. Betweters naar bed. En antihelden naar de striptekenaar. Tenzij de professoren die lesgeven natuurlijk zelf aan die criteria beantwoorden. Dat laatste zal de grootste hindernis zijn die moet overwonnen worden, neem ik aan.

      Gelieve in de volgende zin bij voorbaat elke vorm van interpretatief racisme of seksisme weg te laten, maar de exotische dierentuin die onze politiek vandaag is geworden heeft een opknapbeurt nodig. Ik bedoel dat de bizarre, buitenissige, wereldvreemde en ongepaste figuren van uiteenlopend pluimage die onze parlementen vandaag bevolken daar niet op hun plaats zitten, en moeten verdwijnen. Alle kooien van die dierentuin moeten open, zodat roze olifanten, blauwe krokodillen en gele slangen, en ook de vogels met de mooiste pluimen kunnen gaan vliegen. Uiteraard moet een dergelijke exodus grondig voorbereid worden, en ordelijk georganiseerd. Anders vreten ze elkaar op. Ze willen allemaal vrij zijn, daar ben ik zeker van, en ze kunnen het niet. Of ze doen alsof. Maar als de deuren opengaan, zullen ze niet lang twijfelen.

      Verder pleit ik dringend voor een verplicht vak ‘politiek’ in alle scholen, vanaf de tweede cyclus van het secundair onderwijs, waarin zowel de nationale, continentale als de wereldpolitiek minimaal, eenvoudig maar degelijk worden uitgelegd en bediscussieerd. Alle nationale politieke partijen moeten aan de orde komen, zodat 18-jarige schoolverlaters tenminste minimaal weten waar ze voor kunnen stemmen, en wat de consequenties van hun stemgedrag kunnen zijn. Tot nu toe heeft men zo’n vak blijkbaar alleen uit stompzinnige angst, plat opportunisme of strategische corruptie weggelaten of verboden, met een averechts effect : nu stemmen schoolverlaters meestal blind, onwetend of onverschillig, maar altijd onberekenbaar, en blijven dat hun hele verdere leven doen. Gezien politiek dodelijk kan zijn, zoals onze geschiedenis al zo dikwijls heeft laten zien, en vandaag nog altijd laat zien, is het onbegrijpelijk en ronduit destructief dat jongeren in scholen daar niet op worden voorbereid. Ten slotte zijn het zij die onze politieke toekomst zullen bepalen, wetend, of onwetend, en hun eigen toekomst niet minder.

      De andere elementen uit jullie commentaar beantwoord ik nog later.

    • Jan Braeken

      (Deel 2)
      Ik geloof zeker niet in een zwart-wit-verhaal dat stelt dat alle werkgevers stinkend rijk, corrupt en inslecht zijn, en alle werknemers, werkzoekenden of armen heilig zijn. Ik ben er zeker van dat er een enorme variëteit van verschillen en gradaties is tussen elk individu onderling, en zelfs in elk individu zelf, van dag tot dag en minuut tot minuut. Algemeenheden stemmen nooit overeen met specifieke feiten en bijzonderheden. Wat onderwijs betreft zijn er reeds goed functionerende samenwerkingsverbanden tussen innovatieve kennisbedrijven en scholen, onder andere door stages en werk-leerprogramma’s. De universitaire spin-off’s zijn ook een goed voorbeeld dacht ik. Ik beweer niet dat dit voldoende is of subliem, want ik zou niet weten wat op dit moment de precieze situatie is in zelfs maar één school + bedrijf. Algemene uitspraken daarover van mij persoonlijk zijn niet zinvol, wegens het feit dat ik onmogelijk op elk moment overal tegelijk kan zijn, om te weten wat de dagelijkse realiteit en praktijk is. Ik veronderstel bijvoorbeeld ook niet dat jij Hans altijd en overal exact weet wat het verouderde, up-to-date, innovatieve of futuristische lesprogramma van alle scholen van de wereld is, en of de vooruitstrevende educatieve waarde van elk bedrijf op deze planeet wel zo geniaal is als wij veronderstellen. Ook daar zullen er enorme verschillen zijn. We kunnen ons dus niet veroorloven al te snelle conclusies te trekken, en daar politieke oordelen of veroordelingen, consequenties en zelf acties aan te verbinden.

      Dezelfde logica wil ik toepassen op China. Ik geloof ook daar niet in een op handen zijnde Chinees-economisch paradijs, waar iedereen binnen de kortste keren rijk en gelukkig zal worden. De systematische mensenrechtenschendingen, de enorme corruptie onder ambtenaren en politici, en de exploderende milieuvervuiling zal China binnen de kortste keren zuur opbreken, als ik een voorspelling mag doen. En de onbekende, ongecontroleerde speculatie op Chinese beurzen lijkt mij nog veel gevaarlijker, als ik zo artikels daarover lees in De Tijd. Die beurzen zouden die hele ‘wonderbaarlijke’ economie van China wel eens op één dag kunnen vernietigen. De VS kan daar over meepraten, en wij ook.

      Wat ‘Arbeit Macht Frei’ betreft zal een intelligent iemand als jij zich zeker kunnen voorstellen dat een langdurige werkloze totaal andere gevoelens en gedachten daarbij kan hebben dan werkenden. Ik kan u verzekeren dat ik die slogan al dikwijls in gedachten boven de deur van het VDAB-kantoor heb gehangen, nadat ik twintig jaar hun paranoïde en Stazi-achtige controle heb moeten ondergaan.

    • Jan Braeken

      (Deel 3)
      Nog een woord over die beruchte slogan. Jij en Bart zullen ongetwijfeld eveneens goed kunnen begrijpen en zich voorstellen dat wij alle drie schrijven uit ondervinding, net zoals Johan Sanctorum dat doet, en dat die individuele ondervindingen en ervaringen zeer verschillend zijn, zeer verschillende reacties, oordelen, meningen en inzichten op dit forum tot gevolg hebben, die bij uitwisseling ons persoonlijk inzicht alleen maar kan vergroten, verbreden en verdiepen. Dat vind ik dus positief, met dank aan Johan en u beiden.

      De armoedebestrijding in de politiek, nu richt ik mij tot Bart, lijkt mij in België een spookachtige en tegenstrijdige, puur theoretische en buitengewoon minimalistische onderneming. De praktijk daarvan wordt alleen gedragen door een handvol idealisten die dikwijls gratis en voor niets hun handen uit de mouwen steken, en voortdurend vechten tegen de bierkaai. Politici werken daar vooral met hun mond, en die mond zit vol met mooie woorden en geen daden, laat staan geld. Ik hoor al decennia niets dan valse beloften, en ik zie weinig tot geen resultaat, integendeel. Voedselbanken en noodopvang kampen al jaren met enorme tekorten op alle vlakken, niet in het minst op financieel vlak. Die tekorten worden alleen maar groter. In Antwerpen heb ik als hulpverlener jaren geleden intensief samengewerkt met voedselbanken en noodopvang. Hemeltergende toestanden, bijna dagelijks. Ik weet dus minimaal waarover ik spreek (mijnheer De Wever). Ik kan mij niet voorstellen dat het daar ondertussen beter is geworden, of dat de miljoenen elders voor het oprapen liggen om de hongerlonen van de vernoemde idealisten te betalen. Indien politici een dergelijke corrupte en leugenachtige houding ten opzichte van armoede ten toon spreiden, is alles wat ze doen overdekt met schande. Dan moet men bij mij niet afkomen met het woord ‘economie’, of het woord ‘sociaal’. Dan moet men vooral zwijgen, en uit de politiek verdwijnen. Exotische dieren.