Donald Trump, of de rijke als volksheld en rolmodel

Hoe Donald Trump president kan wordenToen ik een paar dagen geleden op mijn blog de havenbaron Fernand Huts even door de mangel haalde, omdat zijn riant zonnepanelenpark gesubsidieerd wordt met een verhoging van ons aller elektriciteitsfactuur, en omwille van zijn grotesk Disney-namaakkasteel als decor voor een grootse privé party op de Antwerpse linkeroever, namen een aantal lezers het nogal fanatiek voor hem op.

Dat verraste me: ‘gewone’ lui die een superrijke als idool op handen dragen. Fernand Huts is daarbij niet alleen vermogend, hij heeft ook een mening over van alles en nog wat, en levert die in een ongezouten vorm via de media.

‘Anti-establishment’-jargon

Het verschijnsel Donald Trump, helemaal aan de andere kant van de oceaan, geeft enige opheldering. Trump is, zoals bekend, kandidaat-president voor de republikeinen. Hij is een steenrijke vastgoedmagnaat, staat bekend voor zijn straffe, polariserende uitspraken (met vooral de Mexicaanse migranten als kop van Jut), en heeft zich van clowneske outsider opgewerkt tot favoriet. Volgens een recente peiling staat zowat een kwart van de republikeinen achter hem, en laat hij zijn naaste belager, Jeb Bush (broer van), met 12% ver achter zich.

Analisten piekeren zich suf over het succes van deze grofgebekte miljardair, die gerenommeerde politieke tegenstanders zoals Vietnamveteraan John McCain vierkant uitlacht. Want het is duidelijk dat niet alleen de welstellende hoge middenklasse hem lust, maar ook Joe Sixpack, de modale Amerikaan die het zelf niet breed heeft en twee of drie jobs moet nemen om rond te komen.

Een van de betere analyses is die van David Brooks, commentator van The New York Times. Hij ziet het fenomeen Trump als de triomf van het Ik-tijdperk, gekoppeld aan de teloorgang van de politieke klasse die geen enkel moreel gezag meer uitstraalt. Daardoor hebben de Trumpen van deze wereld het spel vrij. Hun rijkdom wekt geen vragen op, laat staan politieke ideeën over herverdeling, integendeel. Hij wordt bewonderd voor zijn ‘ik-eerst’-devies, gekoppeld aan het idee dat rijke mensen nu eenmaal de fitsten zijn in de struggle-for-life.

Deze premis van het sociaal Darwinisme is het volksbewustzijn binnengeslopen. Het is altijd mainstream geweest in Amerika, maar nu wordt rijkdom echt een bron van waarheid. Trump kan niets meer verkeerd doen of zeggen. Met elke straffe uitspraak of belediging versterkt hij zijn positie van orakel en gids. Was ooit Robin Hood, de man die het geld van de rijken stal en het aan de armen gaf, het prototype van de politieke volksheld, dan is het nu de rijke zelf die volksheld en rolmodel is geworden.

Het anti-establishment-jargon is daartoe het aangewezen middel. Trump moét schelden, om de Amerikaanse onderbuik te blijven bespelen. Schelden op zijn tegenstanders, de overheid, de politiek an sich. Als gewezen acteur en filmster kent hij de knepen van de demagogie. Zo verkrijgt hij het morele vertrouwen van het volk tegen het systeem, de staatsbureaucratie, de gulzige fiscus, het sociale vangnet, de vervloekte Obama-care die met belastinggeld moet gefinancierd worden.

Reactionaire agenda

En hier krijgen we weer dat Huts-effect: een miljardair die vooral geen belastingen wil betalen, en met populistische praat de gewone man of vrouw politiek desoriënteert, zodanig zelfs dat hij/zij tegen het eigen belang in kiest voor de welbespraakte pseudo-rebel.

We hebben in Vlaanderen nog van die rijke volkshelden die niet op hun mondje gevallen zijn: Marc Coucke is er ook zo een. Maar omdat wij geen presidentieel systeem hebben, kan Coucke veel moeilijker politieke macht kopen en investeert hij zijn geld (gelukkig maar) in voetbalploegen.

Anderzijds is de Trumpiaanse rechts-voor-de-raap demagogie bij ons het handelsmerk van Jean-Marie Dedecker (LDD): ook tegen alles, behalve zichzelf. Hij ademt een uitgesproken ego-ideologie uit die zich met veel verbaal vuurwerk tegen de staat, de bemoeizuchtige overheid, het ‘milieu-fascisme’ (sic), de belastingen keert. Vooral dat laatste. Maar Dedecker is dan weer zelf geen miljonair, al verdedigt hij hun zaak. Zijn armlastig partijtje is onder de kiesdrempel gedoken om wellicht nooit meer boven te komen. De N-VA nam de fakkel over.

Laten we echter wel wezen: dit gaat wel degelijk over de portemonnee van de 1% gefortuneerden en hun ambitie om het proportioneel belastingstelsel af te bouwen. Donald Trump doet aan goed vermogensbeheer door Jan Modaal op te zetten tegen elke politiek-sociale bewustwording en tegen het idee dat rijkdom mag/moet gedeeld worden. Ik denk zelfs niet dat Trump president zal worden, maar hij zal wel de zuurtegraad binnen het republikeinse discours, en misschien wel in het globale politieke universum van de VS, flink doen toenemen. De reactionaire agenda hierachter moet de overheid verder discrediteren en de publieke sector ontmantelen.

Voor de rest is dit elementaire antropologie: iedereen wil aan de kant van de winnaar staan, die het goed kan zeggen met de nodige dosis humor, lekker ruikt, als mannetjesdier weet te scoren (Trump is drie keer getrouwd), maar dan toch ook weer de morele onberispelijkheid van de goede huisvader uitstraalt. Of hoe de anti-politiek vanuit goede huize wordt bedreven.

Advertenties

17 Reacties op “Donald Trump, of de rijke als volksheld en rolmodel

  1. Allemaal goed en wel, maar er is wel een klein probleempje : Huts, Dedecker en Co zeggen wel heel vaak waarop het staat. Misschien moeten de andere politici en de slaafse pers dat eindelijk eens in hun plaats doen.

    • Jan Braeken

      Dat vind ik juist. Misschien is het zo dat alleen de kritische denkers de bredere context zien, en dat de overigen zich in een illusoire tunnel bevinden, waar ze aangezogen worden door mini-slogans, met valse beloften van een mini-paradijsje. Het lijkt mij verleidelijk maar gevaarlijk deze tunnel op te blazen. Misschien moet er onderzocht worden waar deze linguïstische en ontologische tunnel precies begint, wie hem in het verleden geconstrueerd heeft, welk doel die tunnel had en waar de lekken zich precies bevinden. Dan kunnen diegenen die er zich momenteel in bevinden begrijpen waarom zij er in zitten, en tot het besef komen dat hij een illusie is.

  2. Moet het nog worden gezegd, dat het in de meeste gevallen slecht afloopt met klokkenluiders.

  3. Eric Janssens

    Erger dan Hoessein Mobama kan Trump niet zijn, wat dan weer geen referentie is. Misschien doet Trump wel boude uitspraken, maar ik denk dat de Koerden graag zouden weten wat hij denkt over de steun van de NATO aan Erdogan terwijl die hen bombardeert, hun democratisch gekozen leiders onder verdenking stelt, de Internationale Sadisten steunt in woord en daad etc. Ik denk eveneens dat de Jezidi’s en de Syrische christenen graag zouden weten of Trump de vernietiging van IS ook op de heel lange baan zou schuiven om zo het Midden-Oosten gedestabiliseerd te houden en de massa-uitroeiingen van al wie geen moslim is in die contreien te laten voortduren. Want dàt is wat masskiller Obama effectief doet.
    Wanneer ik dan lees dat Trump bevriend is met het Clintonkoppel, massmurderers van hetzelfde slag als Mobama, geef ik de hoop op. Ook Trump zal de wereld niet verbeteren. Democraten of Republikeinen, één pot nat, slechts denkend en handelend in functie van de consolidering van de supermachtspositie van de VS in de wereld. De mediashow die vanaf nu tot aan de presidentsverkiezingen zal aanhouden is er enkel om het volk te plezieren en te verdwazen. Wie er ook president wordt, de oorlog gaat door, en hij wordt alleen maar erger wanneer er met vredesprijzen gesmeten wordt. Dat ze zich deze keer maar gedeisd houden, daar in Oslo.

  4. Jan Braeken

    Het oude verhaal : rijkdom verblindt, en de belofte van rijkdom verblindt nog meer. Ik vraag mij af waar dat precies is begonnen, in onze geschiedenis. Iemand enig idee ?

    • eric andre

      Zou het kunnen dat het antwoord ligt in de vraagstelling zelf ?

    • Hangt er maar van af wat je met “onze geschiedenis” wilt zeggen?
      Wat het basisinkomen betreft lees er “psyche & brein” 5/2010 maar eens op na dan lees je het hele plaatje en niet wat je voorgeschoteld kreeg in de reportage…als je wel gezien hebt wie de twee waren met de breedste glimlach dan weet je ook wie het meeste baat heeft gehad en samen met …grootste geld/goud/macht verzamelaars in “onze geschiedenis” waren. – Zonder alcohol, had misschien het experiment met Islam (gematigde Islam weliswaar) meer kans op slagen gehad. IS enkel Islamitisch maak dat de straatstenen wijs. Als je graag naar deze afleidingsmanoeuvres en schijnshows wilt kijken mij niet gelaten, president zal hij zeker niet worden…Hoop dat Europa in ieder geval nooit diezelfde toer uitgaat…Sommigen denken hier wel teveel Amerikaans en vergeten dat we hier wel maar een speldeprik groot zijn in vergelijking met Verenigde Staten… noch ruimte, noch plaats hebben ….hoogmoedswaanzin uiteraard van alle tijden.

  5. Jan Braeken

    Achter elk groot licht bevindt zich een inktzwarte duisternis. De zon is het beste voorbeeld. En als men dat licht onderzoekt, ontdekt men dat het uiterst gewelddadig is.

  6. Marc Schoeters

    Herlees eens goed dit ene zinnetje in de tekst van Johan Sanctorum: “Maar omdat wij geen presidentieel systeem hebben, kan Coucke veel moeilijker politieke macht kopen […]” Zeer juist. En dat is een van de redenen waarom ik tegen een presidentieel systeem – en bij uitbreiding een republiek – ben. De stabielste en meest mensenrechten respecterende landen in Europa zijn koninkrijken. Liever iemand die door toevallige geboorte en afkomst staatshoofd is -en al dan niet idioot – dan een idioot die door de stemmen van miljoenen andere idioten aan de macht komt. Het doet me genoegen dat een republikein als Johan Sanctorum (ongewild?) op het grote gevaar van een presidentieel systeem wijst. Coucke of Huts als president van een “onafhankelijke” Vlaamse republiek waarin met Amerikaanse methodes stemmen worden geronseld – je mag er niet aan denken!

    • Jan Braeken

      Akkoord met de bezwaren tegen een presidentieel systeem Marc, maar wat die ‘stabiele’ koninkrijken betreft stel ik mij opnieuw de vraag, zoals elders op dit forum : waarom hebben wij dan, als oneindig stabiel ‘koninkrijk’, het hoogste zelfmoordcijfer ter wereld ? Dat is zelfs niet meer instabiel te noemen : dat is ronduit catastrofaal.

      Verder weet jij net zo goed als ik dat een Middeleeuws instituut gebouwd rond een koning en koningin landen als België en Nederland onsterfelijk belachelijk maakt in 2015. De Verlichting heeft al honderden jaren afgerekend met die Duistere Middeleeuwen, maar blijkbaar voelen sommigen zich nog altijd goed in het duister.

      Net zoals Republikeinen en andere neoliberalen de valse slogan blijven verkondigen dat ‘de westerse mens er historisch gezien financieel op vooruit is gegaan’ – een corrupte veralgemening die overduidelijk niet is opgegaan voor het hele leger van armen dat nu voortdurend groeit, en niets dan achteruit ging, en gaat -, zo blijven liberalen en Christendemocraten het geldverslindende koningshuis verdedigen (het belastinggeld komt ook van diezelfde armen), met als contextueel argument diezelfde leugenachtige slogan. Een nieuwe bankencrisis zal nodig zijn zeker, om het licht opnieuw te vinden ?

    • Eric Janssens

      Er bestaan ook presidentiële systemen waar de president weinig of geen macht heeft, maar slechts een erefunctie vervult (Duitsland, Italië, Israël, Turkije etc.). Ze worden gekozen door de respectieve parlementen. Ik ben tegen presidenten met een beslissende macht (Obama, Sarkozy), net zoals ik vanuit een elementaire, democratische intuïtie anti-monarchistisch ben. Maar alles hangt af van de omgevingsfactoren: in landen waar een totalitaire krijgsreligie de geesten overheerst is een repressieve maar verlichte presidentiële dictatuur de beste optie. Daar hoef je niet met democratisch verkozen parlementen en zwakke presidenten af te komen. Dat het westen dat nog steeds niet begrepen heeft (zie de huidige propagandastroom tegen de Tsjetsjeense despoten en tegen de president van Egypte) maakt dat de westerse regeringsleiders eindeloos veel meer bloed aan de handen hebben dan de door hen zo hypocriet verafschuwde demonen als Poetin, Sisi, Assad of Kadyrov.

    • Eric Janssens

      “De stabielste en meest mensenrechten respecterende landen in Europa zijn koninkrijken.” Niet juist. Duitsland is erg stabiel, terwijl het koninkrijk Zweden bezig is te ontaarden in een fascistisch nachtmerrie met de hoogste verkrachtingsgraad in de wereld, een politiek-correcte dictatuur die de vrijheid van pers en woord vernietigt, een verstikkende controle op de economie door torenhoge belastingen en het afschaffen van papiergeld, het deseksualiseren van kinderen door behaviouristische conditionering etc. Ook Spanje, eveneens met een koningshuis, is weinig stabiel, dit omwille van de hoge werkloosheidsgraad bij jongeren. Ik denk niet dat er een link bestaat tussen de politieke staatsvorm en de mate van stabiliteit binnen een land.

      • Duitsland & Spanje had ik zelf reeds in gedachten, maar als je wacht krijg je een betere verwoording en samenvatting van een ander.
        Of Obama of een Amerikaanse president in het algemeen, zoveel macht heeft , geen pion van… is, .betwijfel ik, anders had hij zijn obamacare er wel doorgekregen en een Ronald Reagan waarschijnlijk nooit president geweest?

  7. Wie het Amerikaanse presidentieel systeem analyseert zal zien dat er enorm veel “checks and balances” zijn ingebouwd, niet in het minst zeer frekwente tussentijdse verkiezingen. Er waren ooit Belgische linkse politici die vonden dat te frequente verkiezingen de sstabiliteit en de bestuurbaarheid vh land in gevaar brachten. creeertcreeert