Neen, het is niét allemaal de schuld van de sossen.

Met de fameuze Turteltaks -100 Euro heffing per jaar voor elk Vlaams gezin, om de put weg te werken die het systeem van groenestroomcertificaten deed ontstaan- heeft het politieke Zwartepietenspel een nieuw dieptepunt bereikt. Immers, is heel het systeem niet bedacht door Steve Stevaert, de uitvinder van de gratispolitiek die in april van dit jaar in het Alberkanaal sprong en het dus zeker niet meer zal weerleggen? En is de zo gehate Freya Van den Bossche (SP.A), voormalig Vlaams energieminister, niet de rentmeester van die niet-kloppende rekening, waardoor er een put van 2 miljard Euro ontstond?

Te weinig en te traag

Het is een karikaturale perceptie die de huidige Vlaamse bewindvoerders goed uitkomt en die ze volop mee creëren, maar het is wat ingewikkelder dan dat. Dat de Vlaamse socialisten het groene subsidiesysteem begin deze eeuw hebben uitgedokterd, staat buiten kijf. Maar bij mijn weten hebben ze nooit alleen geregeerd en worden beleidsopties door coalities vastgelegd. Een beleid, eigen aan een regentencultuur die niet bepaald getuigt van daadkracht en constructieve wil om de stier bij de horens te grijpen. Te weinig en te traag: zo probeerde men met strandschopjes een put te dichten die door een bulldozer werd gemaakt.

In een genuanceerd artikel reconstrueert Wim Winckelmans (‘Zwartepiet in een groene put’, DS 24/10) hoe de voltallige Vlaamse regering, waartoe dus ook de N-VA behoorde, in het verleden steeds weer achter de feiten aanholde.

Men had al geruime tijd door dat men een groene put van jewelste aan het maken was, maar niemand had haast, en de oppositie, waaronder Open VLD (!), was radicaal tegen de afbouw van het certificatensysteem.

Eerst Hilde Crevits (2009) en daarna Freya Van den Bossche (2011) stippelden als Vlaams minister van Energie goedbedoeld een pad uit om het systeem (waardoor een zonnepaneeleigenaar 450 Euro kreeg per geproduceerde 1000 kwh) geleidelijk af te bouwen. Maar dat creëerde telkens een enorme toeloop van lui die ‘er nog snel bij wilden zijn’. Het omgekeerde effect dus: de zonnepanelenbranche piekte als nooit te voren. Daarbij kwam als voordeel dan nog de belastingaftrek van 40%, een gunstmaatregel van de federale regering waarvan de VLD deel uitmaakte, en die ook pas in eind 2011 werd afgeschaft, en dan nog via een staatshervorming. Rijkelijk laat: weerom had niemand haast. De partij van Turtelboom allerminst.

Een poging van Freya Van den Bossche om eind 2010 via het ‘programmadecreet’ (dat is het begrotingsplan voor een toekomend jaar) snel korte metten te maken met het certificatensysteem, was ook al mislukt, onder meer door protest van… de Vlaamse liberalen. Overigens weigerde Vlaams parlementsvoorzitter Jan Peumans (N-VA) de maatregel van Freya in dat decreet op te nemen, onder het vage voorwendsel dat ‘subsidiekwesties niet in een begrotingsplan thuishoren’. Tja.

Feit is, dat de Walen het subsidiëringssysteem van groene stroom van meet af aan veel beter hebben aangepakt en zich vermoedelijk in alle stilte verkneukelen over de clash tussen Annemie en Freya. Heel het verhaal leest als een soap over kleine politieke rivaliteit, cliëntelisme, verrottingsstrategie (wellicht speculeerde men er toen al op dat de SP.A hiervoor de rekening zou gepresenteerd krijgen), en een totaal gebrek aan langetermijnperspectief. Zeg maar gewoon: slecht bestuur.

Zondebokstrategie

Men moet dus oppassen met het demagogisch simplisme, vooral vanuit N-VA en Open-VLD-hoek gepraktiseerd, dat men ‘de rotzooi van de socialisten aan het opruimen is’. En dat het daarna wel beter zal worden. De modale Vlaming zit ondertussen zo langzamerhand op zijn tandvlees, en wordt van het sossen-bashen niet beter.

Heel de kwestie van de Vlaamse groenestroomcertificaten verraadt bestuurlijk broddelwerk waar alle beleidspartijen voor verantwoordelijk zijn, ook diegene die nu Freya Vanden Bossche aan de schandpaal willen spijkeren. Iedereen weet dat ik niet bepaald een fan van de SP.A ben, maar men moet een beetje ernstig blijven: men kan niet blijven regeren door in een zwart-wit-redenering alle kommer en kwel af te schuiven op de vermaledijde voorgangers. Anders gezegd: de anti-sossenretoriek heeft zo langzamerhand zijn houdbaarheidsdatum wel bereikt.

De N-VA heeft in haar electorale campagne alles gezet op een anti-PS-ressentiment en een afkeer van ‘belastingregeringen’, om nu zelf fikse heffingen, accijnsverhogingen en toename van de levensduurte weerom af te schuiven op wat de voorgangers misdeden. Sorry, dat is al te gemakkelijk. Het oogt steeds meer als een zondebokstrategie die op de duur zelfs een bedreiging voor de democratie kan worden, want het belemmert normale oppositievoering en verabsoluteert de eigen beleidslijn als iets dat onontwijkbaar is.

Het doet me denken aan de Maoistische propaganda en de manier hoe de ‘Culturele Revolutie’ in het China van de jaren ’60 en ’70 steeds meer door complotdenken werd gedomineerd. Iedereen die niet in overall en met petje euforisch het Rode Boekje van Mao deed wapperen, werd als een ‘revisionist’ weggezet. Daarmee kon de schuld voor de hongersnood telkens weer van de revolutionaire leiding worden afgewenteld. De karikaturalisering van elke oppositie tot ‘bende volksverraders’, geeft een blanco cheque aan de machthebbers. Iedereen weet hoe dat is geëindigd.

Zonneboeren en kernlobby’s

Om weer bij het begin uit te komen: de ijver om de socialisten de Zwarte Piet toe gooien, heeft uiteraard alles te maken met de sociale aanvechtbaarheid van de Turteltaks. Het is opvallend hoe diegenen die rijk geworden zijn aan het groene subsidiestelsel – de Ferdinand Hutsen van deze wereld- én de industriële grootverbruikers, de dans helemaal ontspringen. We spreken hier dus niet over de Vlaming die een tiental zonnepanelen op het dak van zijn fermette heeft liggen, maar over complete parken die met subsidiegeld zijn opgericht door ‘vooruitziende ondernemers’, de troetelkinderen van N-VA en Open-VLD. De put is dààr voor een groot deel ontstaan, maar de zonneboeren betalen twee keer niks in vergelijking met de zware last die een modaal gezin wordt opgelegd via de elektriciteitsfactuur.

De industriële grootverbruikers van elektriciteit, zoals ArcelorMittal of Nyrstar, goed voor een vijfde van het totale Belgische elektriciteitsverbruik, betalen helemaal geen heffing: zogezegd omdat ze rechtstreeks van het hoogspanningsnet aftappen en niet via een gewone aansluiting. Niemand gelooft dat soort smoezen, maar Annemie Turtelboom blijft maar herhalen dat ze ‘niet anders kon’ en dat het allemaal ‘de schuld van Freya’ is, ook nu weer in Knack van het voorbije weekend. Het wordt een afgezaagd refrein.

Het zou van eerlijkheid en politiek fatsoen getuigen, mocht Turtelboom gewoon zeggen dat ze, als prominent vertegenwoordigster van een partij die de bedrijfswereld koestert, ook voluit de VOKA-kaart trekt en de lasten liever legt op de consument.

Dan zou men ook duidelijk een alternatief kunnen formuleren dat veel socialer en maatschappelijk billijker zou zijn: haal de groenestroomkost uit de elektriciteitsfactuur en hef taksen op de speculatieve ontaarding van het systeem, de zonnepaneelparken dus.

Tenslotte komt nog een andere piste in beeld, namelijk de mega-winsten die (het door de liberaal Verhofstadt in 2005 aan de Franse Suez-groep verkochte) Electrabel maakt en zal maken via het verlengd openhouden van de kerncentrales. Het is perfect mogelijk om een groen subsidiesysteem uit te werken, dat vooral met nucleaire winsten gefinancierd wordt. Maar de federale energieminister Marie-Christine Marghem (MR) ziet het helemaal anders, en verleent datzelfde Electrabel fikse kortingen op de zgn. nucleaire bijdrage. Noteer ook weer dat de nucleaire lobby in dit land vooral een rechts-liberaal verhaal is, waar NVA-ers en VLD-ers overigens ruim in vertegenwoordigd zijn.

Of hoe de Vlaamsvoelende N-VA de objectieve bondgenoot kan zijn van een door de Franse staat gecontroleerde energiereus die ons land als cash cow gebruikt.

Doet ons eraan denken dat het Vlaams EnergieBedrijf (VEB), ooit bedoeld als tegengewicht voor Electrabel, vandaag weinig meer is dan een sluimerend overheidsvehikel waarin machtspartijen hun personeel kunnen parkeren. Helemaal à la PS, zou je denken. ‘Verandering’ zei U?

Advertenties

10 Reacties op “Neen, het is niét allemaal de schuld van de sossen.

  1. De socialisten hebben dat uitgewerkt? Ja, de verhoging van 150 naar 450 euro per groenestroomcertificaat is er gekomen per decreet van 7 mei 2004. Luc Bossuyt was toen minister van energie. Bart Somers (Open VLD) was toen minister-president. En het is geen ministerieel besluit. Het is een decreet van de Vlaamse Regering.

    Bovendien is die verhoging ingevoerd vanaf 1 januari 2006. Toen was Kris Peeters minister van energie (CD&V). Die heeft ook per ministerieel besluit de regels vastgelegd over welke stroomcertificaten in aanmerking kwamen en hoe de zaak geregeld moest worden.

    Dus zelfs bij het tot stand komen van die absurde regeling, is de verantwoordelijkheid op zijn minst gedeeld.

  2. dit is nu eens de nagel op de kop!!

  3. “Het zou van eerlijkheid en politiek fatsoen getuigen, mocht Turtelboom gewoon zeggen dat ze, als prominent vertegenwoordigster van een partij die de bedrijfswereld koestert, ook voluit de VOKA-kaart trekt en de lasten liever legt op de consument.”

    Ahum. De eindverbruiker betaalt /altijd/ de lasten.

    Eer de staat ze nu rechtstreeks steelt, of de (overheids)bedrijven inschakelt om die belastingen te innen; cfr. lasten op de ‘speculatieve’ groene energieparken. De zonnepanelen en de windmolens zijn nu eenmaal geplaatst. De backup(steenkool?)centrales zijn draaiende… Voor de eindverbruiker maakt dat geen ene moer uit.

    Maar eerlijk is eerlijk; voor iedereen 100 Euro. Zowel voor de sukkelaar met 40 jaar dakwerken achter de kiezen die voor het laatste van z’n loopbaan noodgedwongen met een verwoeste rug ‘aan de ziekenkas zit’, zo ook voor pakweg een Verafstoodt, die miljoenen Euro’s uit Europa wegsleept.

    Bah.

  4. Eric Janssens

    “Het oogt steeds meer als een zondebokstrategie die op de duur zelfs een bedreiging voor de democratie kan worden, want het belemmert normale oppositievoering en verabsoluteert de eigen beleidslijn als iets dat onontwijkbaar is.”
    Dit is toch om te lachen, hoop ik, beste Johan? U heeft zelf voor een partij gewerkt die de zondebok was van zowat alle andere Vlaamse partijen. De democratie die u bedreigd acht werd in 1992 met de invoering van het cordon sanitaire botweg afgeschaft. De partij die reële problemen aanklaagde werd verketterd en belachelijk gemaakt. Vooral de Groenen en de socialisten waren fervente voorstanders van deze anti-democratische maatregel, hierin natuurlijk gesteund door crypto-communist Verhofstadt die nadien in de EU pleitte voor het bewapenen van Syrische en Oekraïense terroristen en neonazi’s.
    Het is er ook wel wat over wanneer u de strategie van de huidige regering om de oppositie de mond te snoeren vergelijkt met de politiek van Mao tijdens de culturele revolutie. Ik wou dat er eens een cordon kwam rond partijen als de corrupte PS, bijvoorbeeld, die het land decennia lang in een maffiose ijzeren greep heeft gehouden, die 60% van de Belgische bevolking heeft weggezet als een hoop fascisten en die grotendeels verantwoordelijk is voor de verregaande islamisering van ons land. Een koekje van eigen deeg lijkt mij die socialisten meer dan welkom. Echt, tranen met tuiten huil ik niet terwijl ik de socialistische boot zie zinken. Hoe sneller we dat gedrocht kwijt zijn, hoe beter voor het land.

    • Mee eens. Geldt ook voor nva. Alles was de fout van Dewever. Als Belgie niet werkt is dat de schuld van de Vlaamsnationalisten. Dat die in een behoorlijk functionerend Belgie nooit hadden bestaan is geen punt. Jarenlang, tot op vandaag, wordt de mantra afgedraaid van Calimero, ze kunnen geen compromissen sluiten, ze verdelen mensen. Dat de Sossen nu even mogen incasseren : elk zienen toer is nie tevele, zeggen ze in net ‘West-Vlaams. En laat de kiezer maar oordelen over het kontengedraai van CD&V en ‘VLD. En opvallend : vandaag zeggen ‘Carl Decos en Yves ‘Desmet die jarenlang de nva zoals hierboven beschreven gestereotipiseerd hebben, nu dat het welletjes is met dat sossen-bashen. Ik vind dat die verschrikkelijke pretentieuze zedenprekers zolang op hun donder moeten krijgen totdat ze inzien dat ze eindelijk eens opnieuw moeten leren argumenteren ipv moraliseren, en dat dogma’s geen feiten zijn.

    • Het mag na jaren gemoraliseer ook eens aan de kant van de sossen vallen. Weten ze ook eens hoe het voelt.
      De nva was toch ook altijd de schuld van alles ? Mss leert links terug argumenteren ipv moraliseren, en leren ze eindelijk feiten van dogma’s onderscheiden. Raar toch dat.Vlaamsnationalisten bashen doodnormaal is, maar dat heel de weldenkende pers unisono tot de conclusie is gekomen dat het stilaan welletjes is met dat sossenbashen. We zijn nog maar een goed jaar bezig !

  5. Het wordt al evenzeer een linkse mantra en een vorm van systematische desinformatie te stellen dat de “gemiddelde Vlaming op,zijn tandvlees zit.” Daarmee surft JS ook mee op de golf van het grandioos overdrijven en dramatiseren van elke besparingsmaatregel. Het probleem ten gronde is dat links en rechts geen cultuur,van beleidssynthese meer hebben. Met paars is er en beleid gekomen van voor elk zijn dada, en het is nooit meer weggegaan. Daardoor worden vrij liberale maatregelen voor het ene gekoppeld aan als even sterk ideologisch gedreven socialistische maatregelen voor andere beleidsdomeinen. Het evenwicht, of compromis bestaat,er dus in compensaties te vinden op beleidsdomeinen die met elkaar niks te maken hebben.,Er is dus geen coherente beleidssynthese, en het slachtoffer van dat beleid dat 2 heren dient is de staatskas. Nu de nva niet langer het kleine broertje is in de vorige Vlaamse regering, wat velen maar al.te graag “vergeten”, vind ik wel dat zij als grootste partij de motor van coherente beleidssyntheses moet zijn. Haar electoraal meest lonende positie is het midden van het bed, behalve op communautair vlak. Dat zou wel eens interessant kunnen zijn in 2019.

  6. Marc Moorthamer

    In de jaren 1920-30-40 waren de Joden kop van jut! Nu in 2015 zijn het de “sossen”. Het kan verkeren, zei Bredero!
    Marc Moorthamer

    • Eric Janssens

      Ik hoop dat u dit ironisch bedoelt. Al zou ik ‘de sossen’ graag figuurlijk zien hangen, en al horen ze eerder thuis in een kleuterschool (bijv. Van den Bossche), in de psychiatrie (zoals Anciaux) of in de gevangenis (Moureaux, Onkelinckx etc.), in concentratiekampen zou ik ze omwille van humanitaire overwegingen niet onderbrengen. De kampbewakers zouden echt geen leven meer hebben!

  7. Je hoeft niemand door het slijk te sleuren om te zien, voelen en horen. Doe er iets aan als je in de mogelijkheid verkeerd. Jammer genoeg zijn er weinig mensen die “kunnen” spreken. Luister naar hen en praat dan, wat voor kleur je ook graag ziet. Ik wens jullie allen een aangename dag toe in deze steeds grimmiger wordende wereld.