God is als James Bond: mannelijk, zwijgzaam en schietgraag

BondDikwijls denk ik, wanneer Prof. Etienne Vermeersch, gewezen Jezuiët en nu fanatiek atheïst, zich uitspreekt over geloofskwesties: wat worstelt die man toch met zichzelf. Een breuk met het geloof, daar genees je nooit van, die god-de-vader blijft je achtervolgen. Hoe meer je hem ontkent, hoe meer hij bestaat.
Een onverwerkt verleden
Datzelfde gevoel heb ik met de zopas verschenen roman Bloedboek van Dimitri Verhulst, een schrijver die ik overigens best wel mag. Het betreft een bewerking van de eerste vijf boeken van de Bijbel, waarin Verhulst vooral focust op de figuur van Mozes, maar zich ook de vraag stelt wat voor een figuur die god van het oude’ testament nu eigenlijk is. Antwoord: een bloeddorstige tiran die het voor één volk opneemt (de Israëlieten) en toelaat dat de rest afgeslacht wordt. In één woord: een ‘fascist’ (Knack, 4/11).
Vooral die laatste term is problematisch. Als je in god gelooft, aanvaardt je alles van hem, want god is niet voor discussie vatbaar, laat staan voor politieke kritiek. Geloof je niet in hem, dan kan je hem ook niet uitschelden voor smeerlap en fascist, want dat is de Wotan van de Germanen natuurlijk ook, zonder dat iemand zich daarover opwindt, anders moet men ook Rambo of Oscar Abraham Tuizentfloot als ‘fascist’ betitelen.
God aanvallen is voorbehouden aan de mens die twijfelt. Verhulst bevindt zich dus in de tussenpositie van ongelovige gelovige, een worstelaar met zijn eigen demonen zoals Etienne Vermeersch. We zouden er nog de ongelukkige jeugd van de schrijver kunnen bij sleuren, en de verkrampte relatie met de vader, een gewelddadige alcoholist. Freud is nooit ver weg in de relatie tussen de mens en de patriarch die hij ‘god’ noemt.
Vloeken in de kerk dus, als literaire vadermoord. Dat in het Vlaanderen van gisteren (en eigenlijk vandaag nog steeds) het katholiek onderwijs een dominante positie inneemt, maakt dat nogal wat schrijvers en intellectuelen dat van zich af moesten schrijven. De lijst van collegeproducten die ‘gebroken hebben met het geloof’ is lang: van Gerard Walschap over Ivo Michiels tot Jef Geeraerts. Hun vadermoord geldt evenzeer god, het gezag, als de kleinburgerlijke moraal waarin ze opgroeiden. Maar altijd blijft het een literair gevecht met een eigen onverwerkt verleden én met de schaduw van een reuzengroot super-ego.
Het kwadraat van de fallus
Het is vreemd dat vandaag opnieuw een getalenteerd romancier als Dimitri Verhulst met ‘zijn’ god een theologisch schaduwgevecht aangaat dat hij nooit kan winnen. Zoals de krakkemikkige godsbewijzen in de middeleeuwen niemand overtuigden die nog niet overtuigd was, heeft het ook geen zin om, zoals atheïsten à la Dawkins, zijn niet-bestaan proberen te bewijzen, en nog minder om hem als een schlemiel af te schilderen.
De juiste invalshoek is veeleer antropologisch: god is geen figuur maar een (nuttige) constructie. Hij is uitgedacht en opgevoerd om politieke redenen, zoals het monotheïsme in Egypte ontstond om de absolute macht van de farao’s te legitimeren. Daarbij is de goddelijke patriarch beslist ook een projectie van de mannelijke beheersingsdrang en de ambitie om de vrouw totaal ondergeschikt te maken, zie de Islam en het Jodendom vandaag, en het Christendom de vorige eeuwen. God is het kwadraat van de fallus, om het op zijn Lacaniaans te zeggen.
Dat brengt ons tot de eigenlijke ‘clou’: niet God, Allah of Jawheh is het probleem, de profeten zijn het probleem. De fantasten die, deels uit persoonlijke schizofrenie, deels in dienst van een ideologie, fata morgana’s aan de man hebben gebracht met verstrekkende gevolgen. God is maar een projectie, de profeten bestonden jammer genoeg echt. Vandaag zitten we opgescheept met de erfenis van een vermoedelijk knotsgekke pervert, pedofiel en paranoicus, genaamd Mohammed. Alleen al om zoiets te zeggen kan me de keel overgesneden worden: de waanzin is besmettelijk en dijt uit.
Daarbij vergeleken is god zelf maar een onschuldige stripverhaalfiguur, of zoals James Bond: mannelijk, zwijgzaam, en schietgraag. Maar op zich niet echt gevaarlijk gezien zijn pure witte-doek-status. Het zijn de projectoren en scenaristen die ons moeten interesseren.
Wat het onderwijs vandaag vooral moet doen, is tonen hoe religie werkt en in welke voedingsbodem ze zich thuis voelt. Hoe de boodschappers acteren en wat hun verborgen agenda is. Godsdienstkritiek in plaats van godslastering. Om te vermijden dat we onze pijlen richten op een wit doek.
Advertenties

7 Reacties op “God is als James Bond: mannelijk, zwijgzaam en schietgraag

  1. Jean-Paul Briers

    Moest de heer Verhulst, getalenteerd laat ik nog in het midden, dezelfde vergelijking gemaakt hebben met de koran -hij vergeleek de bijbel met ‘mein kampf’-dan zou het kot te klein geweest zijn in heel politiek-correct Vlaanderen en lag zijn hoofd waarschijnlijk binnenkort ergens op de kasseistenen. Nu komt hij er vanaf met een kort stukje door Johan Sanctorum.

    • Greta Troubleyn

      Blijkbaar vergeet u of bent u niet op de hoogte dat net door het Oude Testament in vraag te stellen die eveneens de islam betrekt of de 3 hoofdreligies Joden – christenen en islamieten.
      Aartsvader Abraham had namelijk 2 zonen Ismaël bij zijn concubine Hagar – (eerst met toestemming en geschenk van zijn vrouw Sarah, pas als Sarah ook een zoon krijgt Jitschak was het hek van de dam , dju weer die vrouwen die aan de basis liggen ;-))… Hagar werd weggejaagd met haar zoon de woestijn in maar overleefde dit en daar zijn de islamieten van oorsprong aan ontstaan….Joden en christenen vanuit Jitschak… Het enige probleem mss dat christenen een Nieuw Testament gemaakt hebben en de Koran van Mohammed, ondanks zij Jezus ook als profeet hebben terug teveel op het Oude Testament gebaseerd is, zeker voor de woestijn islam…

  2. Greta Troubleyn

    Het is duidelijk dat dhr Briers niet veel van religie weet, want het Oude Testament of meer bepaald de aartsvader Abraham geldt voor het ontstaan van de 3 hoofdreligies dus ook de islam. Trouwens bij Abraham is het conflict ontstaan, omdat de islamieten afstammelingen zijn van de concubine Hagar en haar zoon Ismael die door toedoen van Sarah verjaagd werden – de Joden en christenen later dus…
    Dus als Dimitri Verhulst het Oude Testament aanpakt overkoepelt hij alles.

  3. Ik ben het totaal oneens met de laatste zin. Wat het onderwijs vandaag moet doen is in de eerste plaats islamanalyse en -kritiek invoeren als verplichte leerstof. Het gaat hem al lang niet meer over de tweespalt tussen atheïsme en godsdienst. Het gaat hem nu over de existentiële strijd tussen islam en de beschaving. Inzicht is hier onontbeerlijk voor de algemene ontwikkeling en wordt ons nu al decennia onthouden..

  4. Ik vind dit een briljant opiniestuk!
    Ik ben zelf niet van een generatie met een onverwerkt college-verleden en kijk dus wat meewarig naar al die (oude) mannen die menen te moeten afrekenen met hun religie.
    Kon ik het maar zelf zo verwoorden… ‘godsdienstkritiek ipv godslastering’…
    ps. Verhulst is volgens mij niet zomaar te plaatsen in het rijtje van Vermeersch e.a. In ‘De helaasheid der dingen’ komt, als ik me goed herinner, aan bod hoe zijn schooldirecteur een poging doet om hem uit zijn marginale milieu te halen door, via internaat, een stabiele leefomgeving te bieden. Echt volksverheffing door die school dus. In dat werk las ik dus ook respect voor dat schoolsysteem… Een heel ander verhaal dan dat de generatie van mijn ouders over internaten ophangt/ophing. (Ongetwijfeld terecht.)

  5. Marc Schoeters

    De militaristisch gecoördineerde en uitgevoerde aanvallen van 13 november 2015 in Parijs openen hopelijk en eindelijk de ogen van iedereen – ook die van de “linkse” wegkijkers en “idealistische” Gutmenschen. Het mohammedanisme (aka de islam) is sinds 11 september 2001 in totale oorlog met de westerse beschaving. Deze Derde Wereldoorlog zal eindigen met de vernietiging van Mekka – en geen seconde eerder. Churchill voorspelde al dat de fascisten van de toekomst de antifascisten zouden zijn. Het mohammedanisme is het fascisme van onze generatie. En de goedpraters van die dodencultus zijn de hedendaagse collaborateurs. Verraders als Verhulst zullen door een nieuw Nurnbergtribunaal berecht en veroordeeld worden. Ik heb het helemaal gehad met het nieuwe fascisme en zijn collaborateurs. Ik hoop dat deze generatie even veel moed en doorzetting zal tonen als de generatie van onze (groot)vaders. Hoe jammer ook – het korte tijdperk van vrede in Europa is voorbij. Het wordt een onvermijdelijke en zeer bloedige strijd. Met als bijkomend probleem dat de fascistische vijand niet alleen voor maar binnen onze poorten staat. Het schieten en het geweld – zoals we dat al jaren op tv-beelden uit het Midden-Oosten kennen – heeft nu ook onze straten bereikt. Het wordt erop of eronder. Aan ons de keuze.

  6. Marc Schoeters

    Parijs vrijdag 13 november. De Derde Wereldoorlog die begon te smeulen in Joegoslavië en helemaal losbarstte op 11 september 2001 zal pas eindigen met de vernietiging van Mekka. Ik heb het helemaal gehad met het mohammedaanse fascisme en zijn collaborateurs uit de politieke en culturele elite. C’est la guerre. Totaal. En collaborateurs als Verhulst zullen zich samen met de EU-politici voor een nieuw Nurnbergtribunaal moeten verantwoorden.