Maandelijks archief: december 2015

Tsjernobyl aan de Noordzee?

De Duitsers maken zich (terecht) nerveus over de Belgische bricolagecultuur

SoudalVerschillende toppolitici van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen hebben hun bezorgdheid geuit over de staat van de Belgische kerncentrales. Logisch: als er iets misloopt met de ‘scheurtjesreactoren’, Tihange 2 en Doel 3, vallen zowat een miljoen Duitsers en Nederlanders binnen de fatale besmettingsradius van 80 km.

De federale Duitse minister van Milieu Barbara Hendricks heeft het over ‘oplapwerk’ (Flickschusterei) van Electrabel. Die term is probleemloos uitbreidbaar naar onze politieke cultuur. Bricoleren, pappen en nathouden: een typisch Belgische bedrijvigheid, soms in het buitenland verkocht als gezond pragmatisme, maar dit is niet meer gezond. Meteen komt opnieuw de failed state in beeld, dit keer als een potentieel Tsjernobyl aan de Noordzee.

 Middelmatigheid

Dat Duitsland wél resoluut koos voor de kernuitstap –waar uiteraard ook een stevig prijskaartje aan hangt- heeft alles te maken met een langetermijnvisie die een vergroening van de economie koppelt aan levenskwaliteit en samenlevingsheropbouw over de generaties heen. Zoiets is alleen mogelijk als een overheid, een staatsbestel dus, ook in het perspectief van decennia en eeuwen durft te kijken.

Maar zo’n perspectief is in de Belgische politieke cultuur gewoon niet mogelijk. Zoals de verouderde kerncentrales met spuug aaneen hangen, zo hangt ook deze staat zelf aaneen. Dat trekt een bepaald soort politici aan: niet de visionairen en langetermijndenkers, maar de loodgieters en gaatjesvullers, vooral met hun eigen status en carrière bezig. Nogmaals: in normale omstandigheden kunnen we nog eens lachen met deze middelmatigheid, maar niet als in dit brongebied van het surrealisme een Fukushima-vuurwerk tot de mogelijkheden behoort.

Een typisch voorbeeld van politieke middelmatigheid is dan nog uitgerekend diegene die bevoegd is voor het Belgische energiebeleid, inclusief het beheer van de kerncentrales: Marie-Christine Marghem (MR). Deze niet bepaald bevlogen politica heeft zich al herhaaldelijk onderscheiden in schimmig beleidswerk: wetteksten die door advocatenbureau’s bleken opgesteld, het verzwijgen en proberen weg te moffelen van negatief advies omtrent de heropening van Doel 1 (mei van dit jaar),- Marghem draait er haar hand niet voor om.

Maar vooral is sinds haar aantreden de indruk ontstaan dat ze radicaal de kaart van Electrabel speelt, zie o.m. de aanzienlijke korting die ze op de nucleaire bijdrage weggaf aan dit door de Franse staat gecontroleerde bedrijf,- eigenaar van alle op Belgisch grondgebied gelegen kerncentrales. Wat dan weer de ontwikkeling van duurzame energiewinning sterk afremt: wie wil nu investeren in groene technologie, als een nucleaire speler van overheidswege het quasi-monopolie krijgt toebedeeld?

Ontmanteling dringend gewenst

Marghem is dus werkelijk de juiste persoon op de juiste plaats, mag men met enig cynisme concluderen: de scheurtjescentrale is een metafoor voor de Belgische constructie zelf,- beide constant in staat van oplapping en restauratie onder het motto ‘après nous le déluge’.

Dat brengt ons tot de psychologie van het Belgische staatsraison en zijn hoofdactoren: politici die vertrouwd zijn met drijfzand, hakkelig weefsel en een staat zonder echte cohesie, waar men de problemen het liefst voor zich uit duwt. De precatastrofale lankmoedigheid is hun tweede natuur, de ruïne is hun biotoop. Alleen zo valt te verklaren waarom politici van het gehalte van Marie-Christine Marghem aan het bedieningspaneel mogen zitten van iets wat zich op vrijdag de 13de als een atoomboom kan gedragen. Een ware loterij dus, of moeten we eerder spreken van Russische roulette?

Meteen stelt zich de hoogdringendheid om die lethargie te doorbreken. Maar dat is het nu net. De Belgische staat is een wrak dat maar niet wil zinken. Nu wordt ze beheerd en gecontroleerd door een Vlaamse partij die wel groot werd als systeemkritische partij, maar vandaag voluit gaat voor de scheurtjescentrale en hoe deze dicht te strijken: de N-VA is de grootste verbruiker van politieke opvulspecie geworden.

Het is misschien niet toevallig dat de belangrijkste Belgische wielerploeg, te weten Lotto-Soudal, gesponsord wordt door de staatsloterij en een fabrikant van vulschuim. Terwijl men ons een veiligheidsstaat probeert te verkopen als antwoord op de terreurdreiging, is de voortgezette exploitatie van een kaduuk nucleair park dus helemaal geen probleem, en dit nota bene in een van de dichtst bevolkte regio’s van deze planeet.

Alleen al daarom is de Belgische oplaplogica pervers, en is de argwaan van onze Duitse buren helemaal te begrijpen. De noodzakelijke opwaardering van onze politieke cultuur tot een kwaliteitsbewust langetermijnperspectief is gebonden aan een republikeins réveil dat ik in de Belgische context en zijn lethargisch beleidsritme echter niet zie ontstaan. Dit land is rot en uitgeleefd.

Dus komt Vlaanderen opnieuw in beeld, als vooruitstrevende regio die wél voluit zou kunnen gaan voor een coherente, langlopende toekomstvisie en de Electrabelbaronnen wandelen stuurt. De ontmanteling van de Belgische constructie is zo dringend als deze van de centrales van Doel en Tihange: prioriteit nr. 1, en wel om de gezondheid van ons, onze kinderen en kleinkinderen.

.

Advertenties

Als IJsland het zonder leger kan stellen, waarom wij dan niet?

albertVoortreffelijke Belgische excellenties zijn het geworden, Jan Jambon, Johan Van Overtveldt en Steven Vandeput. In een ijltempo werden voor Kerst nu de laatste probleemdossiers opgeruimd via een soort koehandel tussen departementen en partijen. Vooral de N-VA is in haar nopjes: het Belgisch leger kan zich eindelijk ontdoen van zijn oudijzerimago, en mag voor meer dan negen miljard nieuw speelgoed uitkiezen: jachtvliegtuigen, fregatten, mijnenjagers, drones, en wat kleiner gerief.

Ach, dat leger. De eerste wereldoorlog toonde waar een leger sinds de oudheid echt voor dient: om tegen een ander leger te pletter te lopen. En om syfilis te verspreiden uiteraard. De tweede wereldoorlog eindigde met nucleair vuurwerk dat in feite heel het klassieke oorlogsgebeuren zinledig maakt, want in een kernoorlog overleeft in principe niemand, ook de militairen niet. En nu, in de opmaat van het derde millennium, kan een handvol gestoorde nitwits een heel land terroriseren en lamleggen, waarbij tot de tanden gewapende militairen alleen nog goed zijn voor enig straattheater.

Het strijdtoneel verlegt zich overigens steeds meer naar de cybersfeer, de mogelijkheid om grote netwerken plat te leggen, zowel van de overheid als commerciële, en hoe zich daartegen te beveiligen. Onze politici leven in het verleden.

Speelgoedleger

defilé2Conclusie: die negen miljard zijn weggesmeten geld. Experts hebben voorspeld dat de 34 gevechtsvliegtuigen die de F-16’s moeten vervangen, al verouderd zullen zijn tegen dat ze geleverd worden. Dat brengt ons naar de clou van heel het actuele militaire gebeuren: de wapenhandel.

De wereldwijde jaarlijkse omzet in militair materieel bedraagt tegenwoordig meer dan 300 miljard dollar. De Verenigde Staten zijn absolute marktleider, gevolgd door Rusland, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Het kleine België doet het niet slecht, want samen met Duitsland aan de Europese top in de afdeling ‘militaire vuurwapens’, dit vrijwel uitsluitend dankzij de FN-fabrieken in Luik/Herstal. Vlaanderen mag dan weer wat high tech-materiaal leveren om gesofistikeerde systemen mee uit te rusten.

Op die manier laat België, als klant én leverancier, zich gewillig opzuigen in het wereldwijde opbod van wapentuig met een onduidelijke bestemming en strategisch zelfs twijfelachtige impact. Er worden wapens verkocht, gewoon omdat ze moeten verkocht worden, aan om het even wie eigenlijk. Cynische kerstboodschap van Michel en C°, maar het is gewoon zo. De vergelijking met bv. de drughandel klopt tot op grote hoogte: ook hier worden behoeftes gecreëerd en onderhouden, met enorme financiële belangen als inzet, maar met een negatieve impact op de globale levenskwaliteit.

Het Belgisch leger is en blijft daarbij een speelgoedleger, hoeveel geld we er ook insteken. Vreemd dat een zogenaamde systeemkritische partij als de N-VA dat niet snapt. Ook in dit opzicht is het republikeins niveau helemaal verdampt ten voordele van een neo-Belgicistisch patriottisme dat op 21 juli in Brussel tanks wil zien defileren. Terwijl we in feite het 19de en 20ste eeuwse concept van defensie zouden kunnen afschaffen en inzetten op burgerlijke weerbaarheid, ontwikkeling en onderwijs, inbegrepen zelfverdediging, fysieke en mentale training die van pas komt in allerlei stress-situaties, tot en met een acute terreuraanval.

Morele herbewapening dus, wat dan misschien ook weer het dramatisch hoge verbruik van anti-depressiva en dito zelfmoordcijfers zou naar beneden halen. Maar aan die piste heeft de wapenindustrie natuurlijk niets. En zo ontstaan er patstellingen en/of escalaties. Kijk hoe ‘s werelds grootste militaire supermacht, de VS, met de handen in het haar zit tegenover het zootje ongeregeld van IS, dat niet één vliegtuig bezit of oorlogsbodem rijk is.

Kijk hoe Turkije en Rusland van pure verveling elkaars vliegtuigen uit de lucht schieten, wéér goed voor de verkoop van dit artikel. Moet dit ons, bewoners van een dwergstaat, niet doen nadenken over de zin van de uitbouw van een militair apparaat?

Als bijvoorbeeld IJsland het zonder leger kan stellen, waarom wij dan niet? Omdat de nazaten van de Vikings beter kunnen rekenen,- dat weten we al sinds ze de bankencrisis elegant oplosten door de bankiers ervoor te laten opdraaien. Het land is lid van de NAVO, jawel, en valt daardoor onder de bijbehorende paraplu, met nul man militair personeel en zonder ook maar één tank of gevechtsvliegtuig of oorlogsbodem te bezitten. Pure winst voor de staatskas, meer geld voor sociale zekerheid, gezondheidszorg, onderwijs. Zelfs de VS-vliegtuigbasis werd al in 2006 gesloten, het NAVO-lidmaatschap kost sindsdien alleen maar wat papier en postzegels. Of hoe een land welvaart creëert, alleen al door de juiste prioriteiten te stellen en het begrip ‘soevereiniteit ‘maximaal in te vullen

Dat soort overwegingen veronderstelt natuurlijk een diepgaander politiek debat dan het haast- en broddelwerk dat de federale regering voor het kerstreces weer eens afleverde.

 

Beste Nazanin Amini, alle sympathie, maar in hoeverre bent u nog een moslim(a)?

NazaninDe republikeinse presidentskandidaat Donald Trump, gedoemd om zichzelf steeds maar te overtreffen in populistische oneliners, deed onlangs het voorstel om de Amerikaanse grenzen te sluiten voor alle moslims. Trump is een praatjesmaker eerste klas, maar het politiek establishment, republikeinen én democraten, zit wel met de handen in het haar dankzij deze vuilgebekte miljardair die in de peilingen piekt. Dat op zich is een politiek relevant feit.
Aangaande dat recente voorstel diende iemand hem nu echter van repliek: de beeldschone Nazanin Amini. Ze stelt zich in ‘An Open Letter to Donald Trump’, gepubliceerd in The Huffington Post, voor als een vrijgevochten, hoog opgeleide liberale moslima. De grootste bedreiging voor IS, noemt ze zichzelf:
“I am the greatest threat to ISIS and all Islamic terrorists world wide. I am an educated, independent, ambitious young Muslim American woman and I am immune to their nonsense.”
Ze bezweert Trump om af te stappen van zijn islamofobe uitspraken, en mensen zoals zij te steunen, die geloven in een ‘redelijke, menselijke en waarheidslievende’ islam.

Semantische kwestie

Ik wil aannemen dat de brief authentiek is en dat deze ‘Financial Decision Support Analyst, Muslim American’ (sic) echt bestaat, want buiten de twitterberichtjes is er over haar bijzonder weinig bekend. Zonder twijfel heeft ze een punt, als ze stelt dat IS garen spint bij een polarisering van onze samenleving.
De vraag die me echter bezighoudt is: in hoeverre kan mevrouw Amini nog het moslimschap claimen, wetende dat deze religie zo fundamenteel verbonden is met terugdringen van de vrouw uit het openbare leven, maar ook het beginsel van free speech afwijst, evenals de idee dat de islam maar een godsdienst is zoals een andere, en dat geloof een kwestie is van individuele overtuiging, niet van donderprekende imams en fatwa’s?

nikabDe ondergeschiktheid van de vrouw is niet zomaar een franje in de islamideologie, ze behoort tot de essentie ervan. Ook al zijn er onderling onenigheden, bijvoorbeeld tussen de soennitische en de sjiïtische tak: zowel in Saudi-Arabië als in Iran gelden strenge kledingvoorschriften als ze zich op straat waagt. Dat is dus niet alleen een IS-verhaal. Een moslima die dat aan haar laars lapt, stelt zich de facto buiten de islam. Dat is ook de evolutie die Ayaan Hirsi Ali heeft doorgemaakt: van ‘progressieve moslima’ naar atheïste. Logisch en onontkoombaar. De Nederlandse filosoof Baruch Spinoza ging haar vooraf: van sefardische jood naar vrijdenker, gewoon door de religieuze ketens één voor één van zich af te schudden.

Het is een semantische vraag, al door Aristoteles geponeerd, van de orde: ‘Wat is een boom zonder bladeren, zonder stam, takken of wortels?’ Antwoord: géén boom. Of wat is een katholiek die niet naar de mis gaat, zich met god niet bezig houdt, en het gezag van de paus niet aanvaardt? Antwoord: géén katholiek. Simpel. Kijk naar de realiteit, niet naar de etiketten.
Ja, ze gelooft nog, zegt de ongesluierde en zeer westers denkende Nazanin Amini. “I believe in the Islam that has encouraged me to think for reason, speak for truth and act for humanity.” Daar zal niemand een probleem mee hebben: wie wil nu niet zo’n moslima als buurvrouw, als collega, als vriendin?
Alleen: ik zie het haar mannelijke geloofsgenoten niet laten gebeuren. Want dan stort heel hun fallokratisch schimmenrijk in elkaar en moet ook de figuur van Mohammed, die Aischa trouwde toen ze negen was, eens kritisch herbekeken worden. De imams zullen Nazanin gewoon uitspuwen, probleem opgelost.
Dus, beste Nazanin Amini, ik geloof jou en ik geloof in jou. Maar niet in een moslima zonder sluier, zonder man die ze gehoorzaamt, en werkend/levend in naam van de vrijheid.
Westers-filosofische scepsis, zie je.

Kuifje in Parijs: waarom de Belgische klimaatbijdrage er echt niet toe doet

kuifje3Volgens Howard Gutman, voormalig VS-ambassadeur, is België helemaal geen ‘failed state’ maar een Luilekkerland waar cholesterol het grootste gevaar vormt, wegens de Bourgondische geneugten die ons land te bieden heeft. Een levensgenieter als Gutman kan het weten. Komt daarbij dat deze ambassadeur alle 589 Belgische gemeentes persoonlijk heeft bezocht, behalve Lanaken, omdat het eenvoudigweg niet bestaat, zoals de Duitse stad Bielefeld.

Ondertussen kibbelen vier (!) milieuministers nog altijd over de cijfers achter de komma voor een klimaatplan dat ze moeten indienen in een wereld-klimaatconferentie die al begonnen is. Al zes jaar zijn die palavers bezig, maar toch is België geen ‘failed state’. Want daarvoor moet er eerst een ‘state’ zijn, en dat is nu net het punt.
Niemand zal zich in Parijs druk maken over de Belgische bijdrage,- en nu komt het,- omdat België eigenlijk niet bestaat. Lanaken is een glimp van het niets, maar heel het koninkrijk België an sich is een fictieve entiteit, een gerucht, een wolk tussen Frankrijk en Nederland.
België komt dan ook alleen in het nieuws als er niets ernstigs te melden valt in de wereld. Molenbeek was een uitzondering, een accident-de-parcours dat gelukking door een imagocampagne kan worden rechtgezet, want dit land ís alleen maar imago, een soort fata morgana die van buitenaf wordt gemanipuleerd.
Deze ultieme complottheorie is niet nieuw.  Volgens de gezaghebbende webstek Zapatopi.net is België een nuttige legende die door linksliberalen al in de 19de eeuw op de kaart is gezet als een multicultureel Utopia. Heel de driedimensionele scenografie wordt gecontroleerd vanuit een reusachtige computerzaal in de kelders van Disneyland Paris, en van daaruit verder planetair gedistribueerd. Het begon anno 1830 met een derderangsopera in de Brusselse Munt, en vandaag zijn we een hologram: leve de vooruitgang.

Als dit waar is, bestaan wij zelf natuurlijk ook niet echt. Ik vermoedde dat al langer vermits alle stukjes die ik naar buitenlandse kranten stuurde, onbeantwoord bleven. Sire, il n’y a pas de Belges! Wij zijn verenigd in de virtualiteit en zullen dat blijven. Chocolade, wafels, spruiten en bier zijn onderdelen van deze fantasmagorie, maar ook het politieke gekwebbel, het koningshuis, tot en met het Vlaamse separatisme: niets is wat het lijkt, en alles is een façade. Onze grote stripverhaaltraditie is er een afgeleide van.
Dat, en niets anders, is de reden waarom de vier klimaatministers met lege aktentassen in Parijs aankomen, zonder iemand te verontrusten, zodat ze zelfs rustig in hun hotel kunnen blijven of wat kunnen rondwandelen: ze zijn letterlijk stripverhaalfiguren die bestaan bij genade van een tekenaar.

We moeten ons daar bij neerleggen: het is ongepast en alleen maar deprimerend als fictieve personages zich een schijn van werkelijkheid zouden willen aanmeten. Ik heb me alleszins verzoend met het feit dat ik niet besta, en geloof me: het bespaart veel ergernis en frustratie. We zijn de figuranten van een show, en moeten niet zeuren over onze rol.
Maar, zult u tot slot vragen, wie is dan Howard Gutman, de goede man die waakt over het Belgische imago?  Wel, deze eminente diplomaat, maar ook gewezen filmacteur, is onze enige band met de realiteit. Hij is in én uit België, reëel en niet reëel: de ‘go between’ tussen het beeld en zijn ontwerper(s). Ook dat is een normaal procédé in de dramaturgie: de goden die in het Grieks theater neerdaalden om orde op zaken te stellen, of Alfred Hitchcock die in zijn eigen films opdook bij wijze van grap én intermediaire spookfiguur.
Anders kan ik het niet verklaren dat de ex-ambassadeur van de VS gisteren eensklaps als een Deus ex Machina opdook in De Zevende Dag: het lijkt alsof er iets was misgelopen in de scenografie, dat moest worden rechtgezet. Bij deze dus.
Verder geen reden tot bezorgdheid. België zal noch iets bijdragen tot het planetair klimaat, noch dat klimaat verpesten: stripverhaalfiguren zijn daar niet toe in staat. Ik zou zelfs meer zeggen: dit land is lucht, wij hebben hier helemaal geen klimaatplan nodig en dus is er ook geen.
Getekend, Jansen & Janssen.