Emmanuel Macron, ‘uurwerkmeester”: voor vaderland, haute finance en meer EU-bevoogding

Horlogier
“Le maître des horloges”, dat is het epitheton dat de kersvers verkozen Franse president Emmanuel Macron zichzelf toebedeelt. Van bescheidenheid getuigt het alvast niet, en dat hoort ook niet voor een verre opvolger van Lodewijk XIV, de absolute monarch die zich met de zon associeerde, de regulator van onze (aardse) tijd, op zijn beurt een onderdeel van het door god geschapen kosmische raderwerk.
In het Frans is een maître des horloges tevens een politiek begrip. Hij is diegene die de agenda’s en de tijdschema’s onder controle heeft, en zo ook de politieke agenda’s, en op die manier ook waar de kranten over schrijven en het volk over twittert. In Vlaanderen komt Bart De Wever het dichtst bij die definitie van issue-maker. Macron wil het kot uitkuisen, het tijdsbesef van de Fransen controleren, de media “moduleren”, prioriteiten bepalen en uiteindelijk het collectief bewustzijn op het (volgens hem) juiste spoor zetten, na de ontwrichtingsverschijnselen die,- nog altijd volgens de socialistische bankier en ex-minister van François Hollande,- de demon van het populisme en extreem-rechts opleverde.

De uurwerkmeester dus, als metafoor van overzicht, planmatigheid en totale maakbaarheid. Hopelijk toch met een standingvolle Rolex, of toch maar een exclusief-Franse Louis Moinet om de pols? Het loont de moeite om wat te googelen naar literaire vaders van die uitdrukking. We komen telkens weer uit op een boek van een zekere Philippe Delmas (1954),«Le maître horlogier – Modernité de l’action publique» (Gallimard, 1992), waarvan de inhoud geen twijfel laat: Macron heeft die titel een beetje gepikt voor zijn uithangbord. En niet alleen de titel. Spreken we over de Parijse elite, de haute finance en het fijne establishment dat de Franse kiezer zo beu is, dan kunnen we niet buiten de figuur van Philippe Delmas, gewezen topambtenaar én oud-vicepresident van Airbus, de in Toulouse gevestigde vliegtuigfabriek die in 1970 ontstond als een samenwerkingsverband tussen het Franse Aérospatiale en Deutsche Aerospace.


Het Europa van de Airbussen
Delmas pleit in zijn boek voor een « trage » staat die de agenda’s beheerst, de sociale vrede bewaart, en zo het algemeen belang nastreeft, tegen de snelheid van de marktmechanismen in.
Is Delmas dan een soort communist ? Allerminst. Veeleer moet de staat op het hoogste niveau met de grote industriële complexen bouwen aan een nationale en zelfs multinationale economische stabiliteit. Noem het staatskapitalisme, iets waarvan Airbus nu net een perfect vehikel is: voor de meerderheid in handen van privé-aandeelhouders, maar gelinkt aan de hoogste publieke bestuursorganen en een «traag» malende administratie die wel degelijk ‘s lands belangen dient, naast die van de aandeelhouders natuurlijk. Overheid en grootkapitaal wisselen informatie, macht en ook wel persoonlijke belangen uit: Delmas zelf pendelde tussen de twee sferen, als topambtenaar én industrieel.

Maar waarom dat Airbusverhaal zo boeiend is, en ons terug naar het Europees gezinde bankierssocialisme van Emmanuel Macron leidt. De Frans-Duitse vliegtuigindustrie was en is een sleutelelement in een veel groter verhaal over een historische politieke as tussen beide grootmachten die sinds de opdeling van het Karolingische Rijk in 843, bekend als het Verdrag van Verdun, op gespannen voet leven. Sindsdien is de Europese gedachte politiek vooral een kwestie om beide kemphanen minstens in een toestand van gewapende vrede te houden,- de rest loopt er maar bij voor spek en bonen. Twee wereldoorlogen heeft het ons opgeleverd, en vervolgens het bestuurlijk gedrocht dat EU heet: Europa is een verhaal van wederzijdse gijzeling.

En laat nu net diezelfde Philippe Delmas bevallen zijn van nog een boek, met de enigszins provocatieve titel «De la prochaine guerre avec l’Allemagne» (Odile Jacob, 1999). Daarin wordt exact geargumenteerd hoe zowel Frankrijk als Duitsland met hun identiteit worstelen, en hoe de entente duurzaam moet geconstrueerd worden binnen een Europese dubbelhegemonie. Gezien de kwakkele economische toestand van la douce France zit daar een flinke portie wishfull thinking in, want de Duitsers hebben de Fransen niet nodig. Tenzij, jawel, om de Verlichting en de fijne Franse cultuur verder te exporteren, een belegen verhaal dat de EU-ideologen toch nog altijd kan begeesteren. En uiteraard om vliegtuigen te maken en te verkopen. Airbus is niet alleen een product, het is een permanent therapeutisch project dat de twee Europese oerrivalen aan een lucratieve blokkendoos houdt.

Het kan toeval zijn, maar de Europese lijn van uurwerkmeester Emmanuel Macron is perfect gesynchroniseerd met die these van de grote alliantie tussen Parijs en Berlijn: een marktconform maar tegelijk stevig staatsbureaucratisch verankerd monsterverbond met nog een paar tientallen staatjes daarrond als satellieten. De EU is gewoon een Frans-Duits vriendschapsverdrag, gebaseerd op wederzijds wantrouwen, dat alleen politieke clowns als Guy Verhofstadt echt begeestert. Geen wonder dat de Britten het voor bekeken hielden.

Hoezeer onze gewesten in de middeleeuwen economisch en cultureel ook schitterden, we blijven periferie, met een status van middenrijk, buffer, wingewest en af en toe ook slagveld. In 1302 konden we de Grote Horloge wel even doen haperen, maar lang duurde dat niet. Vandaag is de dominerende energieleverancier en eigenaar van ‘ons’ kerncentralepark in Parijs gevestigd, tot groot genoegen van de Waals-Brusselse politici, terwijl de grootste Vlaamse partij onze kar vooral wil vasthaken aan de Duitse locomotief. Ach. Soevereiniteit is en blijft een heikel punt, en ook rechtse partijen geraken er niet uit, want Marine Le Pen wil de EU inruilen voor een door Vladimir Poetin gedirigeerd concert. Wat is het verschil ?

Vast staat dat Emmanuel Macron zich aandient als een restaurateur van het Airbus-Europa, en als horlogier de klokken zal gelijk zetten voor méér bureaucratie, staatskapitalisme en een centraalgestuurde EU met Merkel als bevoorrechte partner, en een gerecycleerd Frans chauvinisme als emotionele aandrijving. En marche!

En zeggen dat ik nooit een horloge draag, alleen een biologische klok, die dan af en toe nog hapert, kwestie van asynchrone priemgetallen te genereren. Waar het Grote Uurwerk tikt, wil een mens al wel eens een tik overslaan. Bij deze.
Advertenties

4 Reacties op “Emmanuel Macron, ‘uurwerkmeester”: voor vaderland, haute finance en meer EU-bevoogding

  1. Hans Becu

    Ik vind dit scherp gezien, en goed verwoord, maar ik vraag me altijd weer af : wat moeten we dan wel ? Europa is een nog een piepjonge constructie, met veel kinderziekten, en veel kritiek is terecht. Maar gooi het kind niet weg met het badwater. Na die vreselijke wereldoorlog : wie doet ons dit na op 60 jaar ? In het MO en Afrika blijven ze mekaar uitmoorden, en in Zuid Amerika kijken ze stikjaloers naar ons. Zelfs met Spaans als lingua Franca komen ze nog niet in de buurt qua samenwerking. En geopolitiek en ethisch gezien was het volkomen verantwoord de Oost-Europese landen onmiddellijk na de val van de muur te laten toetreden, economisch echter totaal niet. Dat is een keuze die te verantwoorden is, maar waarvoor inderdaad een hoge prijs betaald werd. Kan je dat nu echt ook zo eens niet bekijken ? En ja, de Euro kwam te snel. enz, enz..Een koe in haar kont kijken kan iedereen, zeggen ze in Holland. Ik stel bij deze voor om bij wijze van kritiek ten allen kante met constructieve voorstellen te komen om de EU te verbeteren en te ontdoen van haar kwalen. We hebben alles al veel te lang overgelaten aan blaaskaken als Verhofstadt, Schultz, Mogherini en andere Junckers. Heel dat autistische sanhedrin van zelfingenomen blaaskaken moet weg, want zij zijn mee verantwoordelijk voor veel EU ellende, en voor de Brexit. Maar het wordt ook tijd dat de totaal onrealistische kritikasters-luchtfietsers van het VB en het FN van antwoord gediend worden, met hun gebazel over grenzen en natiestaten. Het is economische zelfmoord, onorganiseerbaar en het lost niks op. En de het falen van Wilders en Le Pen toont aan dat de kiezer niet volgt. En Airbus is een succesverhaal, by the way.

  2. Ik vraag mij af wat voor stukjes JS zou geschreven hebben mocht die draak van Le Pen presidente geworden zijn.Waarschijnlijk iets met grote termen als “het momentum” voor “identair réveil” en de start van de “patriottische Lentes” en dergelijke. Blijkbaar zag men in sommige kringen de Macrons en Jesse Klavers niet op tijd aankomen en moet men zich derhalve mentaal te haastig positioneren t.o.v. deze uitslagen.Dus eerst de klap verwerken, dan misschien proberen te begrijpen waar het misging.In het geval van Frankrijk zie ik twee grote oorzaken voor de winst van deze atypische kanditaat: de egotripperij van alfamannetjes die de Franse rechterzijde gijzelen(Fillon-Le Pen was een ander verhaal geweest) en het omgekeerde Trumpeffect. Het ziet er elke dag meer en meer naar uit dat de verkiezing van Trump een godsgeschenk aan het worden is voor alle progressieve krachten wereldwijd.

    • Hans Becu

      Ines,
      Bwof. De mensen zijn niet zot, en als je het gebazel van Le Pen hoorde over wel-Euro, Ecu en dan toch weer Franc wist je genoeg. Le Pen is niet van de slimste, sorry. Uiterst rechts met een links PS-achtig conservatief en achterhaald sociaal-economisch programma : te gek voor woorden, en stinkend naar opportunisme. Die Marion LP is veel slimmer. Ze is even strategisch weg, maar ze komt zeker terug.En Dewinter, Wilders en Co vallen langzaam maar zeker door de mand. Hun analyses zijn vaak correct, maar waar zijn de oplossingen? De traditionele politiek en links heeft ze groot gemaakt door hun analyses te negeren, samen met de feiten, en door constant moraliserend op de man te spelen, en nooit te zeggen : akkoord, er is een probleem, maar hoe wil je het oplossen ? Macron stelde 1 pertinente en concrete vraag over de Euro, en Le Pen ging af als een gieter. Hetzelfde lot is Trump beschoren, als men tenminste stopt hem te diaboliseren en hem gewoon pakt op zijn beleid. Dan loopt die vroeg of laat toch tegen een impeachment aan. Het gevaar komt van Links : de populisten zoals Calvo, Melenchon en Hedebouw worden door de pers niet gediaboliseerd, maar geknuffeld als Witte Ridders, laat staan dat ze een kritische vraag krijgen over hun oplossingen voor de problemen die aankaarten.

      • Niets aan toe te voegen, inderdaad ook ik voel een zekere schroom bij de reguliere pers om extreemlinkse oplossingen grondig door te lichten op haalbaarheid. Maar ik zie ook dat niet alle oppositiewerk van Calvo & Co losse flodders zijn. Door de onbekwaamheid van sommige excellenties trapt hij ook regelmatig een kopbal in een open doel.